Söze "Türkler en çok"la başlasak kızanlar olur.. Bu tabirin yuvarlak biçimi şark ülkeleridir.. Ben de öyle başlıyorum:
Şark ülkelerinde iki şey çok sevilir;
Emretmek ve teftiş etmek.
Çocuklar farkında olmadan bu iki hayalle büyütülür.. Emretmek ve teftiş etmek üzere.. Çoğunun sonu da bu anlamda hüsran olur.
İki gün önceki törenlerden magazin bir haber çıkmıştı: Küçük çocuğun birliği denetlemesi vatandaşların ilgisini çekti, diyordu haber.
Kimin kolundan tutup getirseniz.. yahut götürseniz, dilediğiniz her yeri teftişe hazır halde bulursunuz. Hiçbiri,"Yahu ben bu işten ne anlarım?" demez.
Hiçbir şey yapamasa ilkokuldan gelen, askerlikte gelişen alışkanlıkla masalar düzgün yerleştirilmiş mi ona bakar.
Personelin giyimine, kuşamına bakar.
Temizliğe bakar.. hele bir de gittiği yerde hoş karşılanırsa.. Herkeste azıcık telaş, panik görürse.. temizlik tamsa notu da tam olur.
Gördüğü budur çünkü.
.....
On yıl önce çalıştığım kurumun idari işlerine bakan bir emekli vardı. İlk icraatı otoparkta her aracın park edeceği yeri belli edecek şekilde beyaz boya ile çizmek olmuştu.
Düzenden anladığı buydu.
Ayrılan yerlerin üzerinde numaralar vardı. 1, 2, 3.. numaralı yerlere yöneticiler park ederdi.. hiyerarşik sıraya göre.. kalanlara da personel.. İyi emir verilirse her işin otoparktaki otomobiller gibi düzene gireceğine inanıyordu.
Türkiye''de çok uzun yıllar halkın böyle bir beklentisi oldu.
İyi adamlar gelse.. İyi emirler verse her iş düzene girer.
İyi adamlar gelse.. çarçur edilen paraları garibanlara da dağıtın dese.. fakir kimse kalmaz.
İyi adamlar gelse, hastanelerdeki kötü personele emir verse ne kuyruk kalır, ne de tedavi edilemeyen, oradan oraya gönderilen, kapı kapı dolaşan hasta..
İyi adamlar gelse.. İyi emirler verse.. Emekli maaşları bile bir gecede artar.
İyi emir verenlerin bir de iyi teftiş edenleri olsa.. memleket her köşesi, yine bir Türk tabiridir, "yağ döküp yalayacak hale gelir"
Masallardaki gibi..
Emir vermenin, teftiş etmenin bu kadar sevilmesinden daha enteresan olan birşey var; hayalinde bir işin ucundan tutmaya talip olan kimse yok.. Emir vereceği insanları hazır halde istiyor. Ortalık düzelsin de ben de iyi boyacılık yapayım, tamircilik yapayım, baklava yapayım, inşaat yapayım, temizlik yapayım, öğretmenlik yapayım, hastabakıcı olayım diyen yok.
Herkesin hayalinde bu işi yapanlar diğerleri..
Yeni nesil işin farkında. Eskiler kadar emir vermeye meraklı değil.
Ama emirli
teftişli masallarla büyütülen nesille yer değiştirmeleri bayağı zaman alır.

