Osmanlı''ya sığınan Macar milliyetçileri

Osmanlı''ya sığınan Macarları yalnız mülteci olarak düşünmek doğru değil. Hemen hepsi iyi öğrenim görmüş, batıyı gezmiş ve Türkiye''de kalmış olanlar, 1849''dan sonra bir seri ıslahat hareketlerine geçen Osmanlı devletinin modernleştirme sürecinde destekleyici olmuşlardır. Bilhassa Müslümanlığı kabul etmiş Macar subayları, Osmanlı ordusuna katılmıştır...

Örneğin Erdel Savaşlarının efsanevi kumandanı Jozsef (Yozef) Bem Murat Paşa adıyla Halep''e yerleşmiş, 1850''de isyan eden Araplara karşı birçok subay arkadaşlarıyla birlikte savaşmış, şehit düştükten sonra mezar taşı İstanbul yakınından götürülüp başına dikilmiştir.

Kırım Savaşına katılanlar Bazıları da Kırım Harbine katılarak Osmanlı kuvvetlerine güç katmıştır. Birçok isim verebiliriz. Mesela, Albay Jozsef Kollmann Kırım Savaşında Feyzi Paşa adıyla savaşır. Yüzbaşımız Jozsef Taschler Kırım Savaşında yarbaylığa yükselir. György Divitsek üsteğmen olup 1864''te Osmanlı ordusunun Albay Ali beyi olur. Yüzbaşı Janos Derecskey Osmanlı ordusunun İskender Paşa''sı Selanik''teki Rum ayaklanmasında ölür.

Macar özgürlük savaşına yarbay rütbesiyle katılan Kassel doğumlu August Ludwig Wegler Osmanlı ordusuna Albay Tefik olarak girer, sonra paşa olur ve Beduinlere karşı savaşta ölür. Kssuth''un generallerinden György Kmety-İsmail Paşa Kars Kalesinin kahraman koruyucusudur, 1856''da orgeneral olur.

O, "Hurşid Paşa"dır Kırım Savaşına katan ve 11 Ekim 1856''da ölen Kont Richard Gruyon''un Haydarpaşa İngiliz mezarlığındaki kitabesinde ise "Türk Paşası, Fransa''nın çocuğu, İngiltere doğumlu, fakat Macar milliyetçisi" şeklinde ifade edilmektedir. (Hurşid Paşa adını almış, 44 yaşında ölmüştür.)

Macar özgürlük savaşının kahramanlarından Sandor Farkas, Harbiye''de uzun yıllar hocalık yaparak, Macar Osman Paşa adını, ayrıca Nigâr Hanım''ın -İlk Türk kadın şairi Nigâr Bindi Osman''ın- babası olarak da tarihin sayfalarında yer alır...