Arnavutlar''ın dönüşü

Bir kısmı Türk olan 900.000 Arnavut''un Kosova''ya dönüşü, önümüzdeki aylarda en önemli milletlerarası konulardan biri olacak. Bunlardan bir kısmı, daha iyi bir ülkede kalmak için dönmek istemeyecektir. Ancak -Türk asıllılar dahil- hepsinin Kosova''ya avdeti lâzım gelir. Ne kadar çoklukla, istekle ve azimle anayurtlarına giderlerse, Sırp''ın Kosova''daki caniyane emelleri o nisbette sönecektir.

Bugün Kosova, bir İlkçağ barbarlığından çıkmış gibidir. İnsan ırkının en iğrenç tortuları tarafından yağmalanmış, tahribe uğramıştır. Her taraf salhaneye dönüştürülmüştür. Hangi milletin ve hangi dinin sayesinde bugün din ve milliyetlerini muhafaza ettiklerinden gafil bu alçaklar, camileri yakmışlar, Kur''an''ları parçalayıp çiğnemişlerdir.

Kosova''yı bölgelere ayıran 5 Büyükler, ülkenin bayındırlığı, hiç olmazsa yaşanabilir hâle gelmesi için gayret göstereceklerdir. Kendi lehlerine ekonomik nüfuz bölgeleri oluşturmaları mümkündür.

Ve artık Kosova''nın Yugoslavya''da kalması hayalin ötesindedir. Arnavut''la Sırp''ı bir arada bulundurmak muhâl ile uğraşmaktır. Bir yakınını alçaklığa kurban vermemiş hiçbir Arnavut yoktur.

Şu veya bu şekilde ikinci bir Arnavut devleti meydana gelecektir. Bu devletin Arnavutluk''la birleşmesi ise başka bir meseledir. Kosovalılar arasında on binlerce Türk de bulunuyor. Herhalde bundan böyle Kosovalılar, Türkler''i Arnavutlaştırmak politikalarından vazgeçeceklerdir.

Gerek Kosova, gerek Arnavutluk, 1913''e kadar Türkiye''nin Ankara, İzmir statüsünde vilâyetleri idi. Hiçbir otonomileri yoktu. Arnavutlar''ın çoğunlukta bulundukları Osmanlı illeri, bağımsız bir Arnavutluk ile Sırbistan arasında bölüştürüldü. Sonradan Tito, Kosova''yı Yugoslavya''nın 7. federe cumhuriyeti yapmayıp, Sırbistan cumhuriyeti içinde otonomi verdi. Cumhuriyet olsa idi, Yugoslavya dağılınca, emsali cumhuriyetler gibi bağımsız devlet hâline gelecek, kimse sesini çıkartamayacaktı.

Kosovalılar''ın tamamına yakını Sünnî-Hanefî-Mâtürîdî Müslüman''dır. Arnavutluk''taki Arnavutlar''ın ise yüzde yirmisi Ortodoks ve yüzde on kadarı Katolik''tir, ayrıca Yunanistan''da hayli Ortodoks Arnavut vardır (bizim ünlü futbolcu Lefter Küçükantonyadis, Ortodoks Arnavut idi). Hıristiyan Arnavutlar, Yunanistan ve İtalya ile yakınlık istiyorlar. Kosova ile birleşme hâlinde Büyük Arnavutluk içinde küçük bir azınlık durumuna düşecekleri için, her iki ülkenin (Arnavutluk ile Kosova''nın) birleşmesi pürüzsüz değildir.