"Feth-i Mübîn"
"Fatih sadece bir Türk büyüğü değil, cihan tarihinde de en büyük adamdır" (Atatürk, 20.01.1935: Âfet İnan, Atatürk''ten Yazdıklarım, 1000 Temel Eser, MEB, 1971, s. 111-2)
Osmanlı''nın Feth-i Mübîn diyerek tebcîl ettiği (ululadığı) İstanbul''un Fethi''nin 546. yıldönümü yarındır, Türk milletine kutlu olsun!
Batılı tarihçilere göre Orta Çağ''ın (476-1453) sonu ve Yeni Çağ''ın (1453-1789) başlangıcıdır. 11 Mayıs 330 günü Roma Cihan İmparatoru Büyük Konstantin, Roma şehrini bıraktı, taht şehrini büyük törenle İstanbul''a taşıdı. Konstantinopolis (Arapça-Osmanlıca: (Konstantiniyye) denen şehir, 800 yılına kadar Tek Roma ve 800-1453 arasında Doğu Roma (Bizans) imparatorluğunun taht şehri oldu. Tam 1123 yıl... Buna Türk Osmanlı başkentliği yaptığı 469 yılı (1453-1922) ilâve buyurunuz. Tarihte böyle başka bir belde mevcut değildir.
6. asırda nüfusu milyonu geçen şehirde, İkinci Sultan Mehmed Han''ın fethinin arifesinde surlar içinde 50.000 nüfus kalmıştı. 1453 haziranından başlayarak biz Türkler, 2.700 yıllık tarihimizin münakaşasız şekilde en büyük medeniyet eserini, en muhteşem beldemizi, en muazzam san''at ve kültür merkezimizi, cihan devletimizin taht şehrini oluşturmak için, bütün millî yeteneğimizi, mâşerî dehâmızı sergiledik. Anadolu''nun, Rumeli''nin, hattâ dünyanın her yerinden gelip şâheserimizi tamamladık. Türk medeniyetinin özünü ve tahayyül edilebilecek en yüksek estetik çizgisini yakaladık. Bu mucizeyi, aynı zamanda cihanın taht şehri anlayışıyla kozmopolit bir imparatorluk beldesi vasfını da vererek başardık (cihanın taht şehri tabiri yüzlerce Avrupa kitabında geçer, Büyük Petro ve Napolyon bunların arasındadır).
İstanbul, Atatürk''ün 1927 nutkunda vurguladığı gibi, yeryüzünde iki kıt''a üzerinde kurulmuş tek şehirdir. İki kıt''a üzerinde kurulmuş başka hiçbir şehir var olmadı, bugün de yoktur (Bizans İstanbul''u, yalnız Avrupa kıt''asında idi).
Fâtih Sultan Mehmed, İstanbul''u böyle bir anlayışla oluşturdu. Boğazlar''ı kapattı. Marmara ve Karadeniz''i Türkiye''nin tekelinde kapalı denizler hâline getirdi. 30 yılda 26 sefere bizzat başkomutanlık ettiği için pek de keyfini süremediği bu beldede, Yeni Çağ''ın ilk merkezî ve modern devletini kurdu.
