Keşmir gerginliği
Keşmir anlaşmazlığı yüzünden sürekli sürtüşme yaşayan Pakistan''la Hindistan geçen hafta Pakistan''ın bölgede bir Hint savaş uçağını düşürmesi üzerine çatışmanın eşiğine geldiler.
Pakistan başbakanı Navaz Şerif ülkesinin nükleer denemeler yapmasının birinci yıldönümünde Karaçi''de halka yaptığı konuşmada Hindistan başbakanı Atal Behari Vajpayee''i Keşmir''e savaş uçağı göndermemeleri hususunda uyardığını açıkladı. Keşmir sorununun müzakereler yolu ile çözüme kavuşturulacağını Vajpayee''ye hatırlattığını bildiren Şerif ülkesinin hava sahasının ihlal edilmesi halinde savaş uçaklarını düşüreceklerini bildirdiğini söyledi. Hindistan Himalayalar''ın eteğinde ve Pakistan''ın bitişiğindeki Keşmir''deki ayaklanan Pakistan''ın desteklediği Müslümanlara karşı hava harekâtında bulunuyorsun. Pakistan hava sahasını ihlal ettikleri gerekçesiyle Hindistan Hava Kuvvetlerine ait iki MİG uçağını düşürdü. Hindistan da bir savaş uçağının Pakistan uçaksavarları tarafından, bir helikopterinin ise Müslümanlarca düşürüldüklerini, bir uçağının ise arıza sebebiyle düştüğünü açıkladı. Bu suretle Pakistan''ın Hint uçaklarının hava sahasını ihlal ettikleri idiası doğrulanmış oluyordu. Bilindiği üzere Pakistan 28 Mayıs 1998''de beş nükleer deneme yaptı, 30 Mayıs 1998''de bir deneme daha gerçekleştirildi. Bu surette Pakistan yeni bir nükleer güç oldu. Hindistan 11 Mayıs 1998''de üç nükleer deneme yapmıştı dünya bu denemeleri kınadı fakat Hindistan 13 Mayıs 1998''de iki deneme daha yaptı. Bunlar dünyada şok dalgalara sebep oldu. Pakistan milli güvenliğinin ciddi bir surette tehdit edildiğini dünyaya ilan etti. Başta ABD olmak üzere dünya liderleri Pakistan''ın nükleer denemeler yapmamasını diplomatik yolda telkin etmeye çalıştılar.
Heyecanlar dorukta idi. Bazıları "Navaz Şerif bombayı patlatmazsa biz onu patlatırız" diyorlardı. "Navaz Şerif bir ikilem içindeydi. Denemelerin yapılmaması halinde ABD ve diğer devletler Pakistan''a cazip ekonomik yardımlar vaadediyorlardı. Sonra başkan Clinton Pakistan''ın deneme yapması halinde ekonomik yaptırımların uygulanacağını açıkça ifade etti.
Japonya gibi ülkeler de yaptırımlardan bahsetti. Hindistan ise nükleer denemelerden sonra Pakistan''a tehdit üzerine tehdit yağdırmaya başlamıştı. Pakistan halkı ise Hindistan''a uygun cevap verilmesini istiyordu. Başbakan Navaz Şerif bütün seçenekleri gözden geçirdi. Nükleer denemeler birçok ekonomik güçlükleri beraberinde getirecekti, deneme yapmazsa milletlerarası kamu oyu onu alkışlayacaktı, ama Pakistan halkı Hint denemelerinin sebep olduğu moral çöküntünün altında ezilecekti, nükleer denemeler yapıldı yaptırımlar da uygulanmaya başlandı.
Başbakan Şerif nükleer denemelerden hemen sonra yeni denemeler yapmayacağını ilan etti. Ayrıca ekonomik yaptırımların kaldırılması halinde denemeleri yasaklamakla ilgili kapsamlı anlaşmayı (CTBT) imzalamaya hazır olduğunu bildirdi. Şerif, Hint liderlerine Keşmir sorununun adil bir şekilde çözülmedikçe Pakistan ve Hindistan halklarının ekonomik ve siyasi istikrarsızlığının süreceğini anlatmaya çalıştı. 1998 Ekim ayında Birleşmiş Milletlere Genel Kurul toplantısında Şerif, Hindistan başbakanı Atal Behari Vajpayee ile görüştü. Bu sınır gerginliği ve nükleer denemelerden sonraki ilk görüşmeleriydi. İki lider Keşmir sorunu ve diğer meselelerin barışçı çözümü konusunda görüş birliğine vardılar. Barış çabaları 20 Şubat 1999''da Hindistan başbakanının otobüsle Pakistan''a gitmesiyle doruğa çıktı. Şimdi ise Hindistan Keşmir''in kendisine ait bölümünde mevzilenen ve Pakistan yanlısı olduklarını ileri sürdüğü Müslüman gerillalara karşı kara ve hava harekatına başlamıştır. Ellerinde nükleer silahlar bulunan iki dostumuz ülkenin bir an önce barış görüşmelerine başlamalarını temenni ederiz.
