Milletvekili ve bakan sayısı
1982 Anayasası''nın 75. maddesi, daha önce 450 olan milletvekili sayısını 400''e indirdi. En makul sayı budur. Daha azı, komisyonlarda zorluk oluşturabilir. Zira milletvekilleri, halkımızın algılayışının aksine, Genel Kurul''da değil, asıl komisyonlarda çalışırlar. Genel Kurul, siyasî bir platformdur.
Turgut Özal, yer açmaktan başka mucip sebebi olmaksızın milletvekili sayısını 450''ye çıkardı. 1995 seçimlerinden az önce Türkiye milletvekilliği maskaralığı ortaya atıldı. Bu çeşit milletvekilliğinin Anayasa Mahkemesi''nce reddine rağmen sayı 550 kaldı. Bu, çok şişirilmiş, fonksiyonu münakaşalı, Meclis''i hantallaştıracak bir rakamdır.
Senato başkadır. Senatolu bir demokrasi tercih edildiği takdirde ayrıca 100 senatörlü bir üst meclis kurulabilir. Ancak Anayasa Mahkemesi''nin birçok yetkisi Senato''ya geçer. Aksi takdirde Senato göstermelik hâle gelir. Hattâ Meclis''in hızını kesen menfi bir faktör olabilir.
1980''den önce Meclis, iki kanatlı olmasına rağmen, Muhafız Taburu dışında 650 kadar personelle mükemmelen işliyordu. Bugün memur sayısı on mislini buldu. Yeniden gözden geçirmek gerekiyor.
Parti grup toplantılarına dinleyici almak, diğer bir 1980 sonrası bid''atidir. Liderler bu dinleyici kitlesi ile milletvekillerini korkutmak, konuşturmamak yolunu tuttular. Meclis''e herkes girip çıkar hâle geldi.
35 kişilik Bakanlar Kurulu da dünya standartları dışındadır. Kabineyi fonksiyonsuz kılmaktadır. Artık kabine, başbakanlıktan getirilen kararları onaylamak merkezi hâline dönüşmüştür. Bakanların fikir söyledikleri en yüksek platform olmaktan çıkmıştır. Bakan sayısını yarıya indirmekten, devlet bakanlıklarını iki üç kişiyle sınırlandırmaktan başka çare yoktur. Modern devlet, pratik devlettir. Hantallaşmanın savunması yapılamaz.
Milletvekili dokunulmazlığı dahil, bu düzeltmelerin bir kısmı Anayasa değişikliği, diğer bir deyişle üçte iki oy istiyor. Ama gerçek reformlardır. Kendi kendini reforma tabi kılmanın zorluğu ortadadır. Fakat başka çare yoktur. Tabii en gerçek reform, bugünkünden çok kısa yepyeni bir Anayasa yapıp halk oyuna sunmaktır.
