28 Şubat’ın ancak mizahı yapılır: 'Bin Yıl' tiyatro sahnesinde

28 Şubat safhasında oynadıkları bir oyun sebebiyle hapse atılan tiyatro sanatçılarının hikâyesini kara komedi türündeki eserle sahneye taşıyan Nurdan Albamya İnce “İzahı olmayan şeyin mizahı olur diye düşündük. 28 Şubat döneminde yapılan birçok şey izah edilebilecek türden değil” diyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - Türkiye tarihinin dramatik ve bir o kadar da karanlık hadiselerinden olan 28 Şubat darbesi bu defa kara komik bir oyunla tiyatro sahnesinde... Nurdan Albamya İnce’nin kaleme alıp Yunus Emre Obut’un yönettiği “Bin Yıl” adlı eser, 28 Şubat döneminde oynadıkları bir oyun sebebiyle tutuklanan tiyatro oyuncularının hikâyesini bugüne taşıyor.

MAZLUM HİKÂYESİ

Daha evvel “Filistin Hakkında Konuşmalıyız” adlı tiyatro eserini de yazan ve oynayan Nurdan Albamya İnce, oyun vesilesiyle sorularımıza cevap verdi. Mazlum hikâyelerine ayna olmak maksadıyla yola çıktıklarını söyleyen İnce “Bu defa yüzümüzü Türkiye’ye çevirdik. Zira bu topraklar, 28 Şubat darbesi gibi bir mazlum hikâyesi görmemiştir. Bu darbe hakkında araştırmalar yaparken gerçek bir hikâyeden ilham aldım. Bazı tiyatrocular, 1997 yılında İzmir’de sahneledikleri bir oyunda Mehmed Akif’in başörtüsüne dair şiirinden mısralar söyledikleri için darbecilerin zulmüne maruz kalmışlar. İzmir Fetih Sahnesi’nde ‘Zargonya’ (Bir Hak Düşmanı) adlı oyunu oynayan oyuncular, sekizinci temsillerinde gözaltına alınıp hapse atılmışlar. Şimdi birçoğu yurt dışında olan oyunculardan isminin açıklanmasını istemeyen birine ulaştık. Kendisi bize o günleri tüyleri diken diken olarak anlattı ve ‘Bundan sonrasını senin hayal dünyana bırakıyorum’ dedi ve eser bu şekilde meydana geldi” diyor.

Tiyatrocuların yaşadıkları üzerinden 28 Şubat sonrasındaki günleri tasvir ettiklerini söyleyen Albamya İnce “Buna oyun içinde oyun diyebiliriz. İki tiyatro oyuncusu, halkı kin ve nefrete teşvik etmek suçundan hapse atılıyor. Sonrasında ise hapishanede insanları dönüştürmeye başlıyorlar.Eser, tam bir 28 Şubat panoraması. Postmodern darbe döneminde yaşanan bütün hadiseleri bir yere koyduk. Başörtüsü zulmünü, ikna odalarını, cumaya gittiği için fişlenen insanları farklı sahnelerle anlattık” diye konuşuyor.

İZAHI OLMAYANIN MİZAHI OLUR

Eseri “bu işin ancak komedisi yapılır” fikriyle kara komedi türünde meydana getirdiklerini söyleyen İnce “İzahı olmayan şeyin mizahı olur diye düşündük. 28 Şubat döneminde yapılan birçok şey izah edilebilecek türden değil. Mesela sorgu odasına kim, neyi ikna etmek için alınıyor. Bu yüzden oyunu kaleme alırken zaman zaman durup ‘Allah’ım ne kadar saçma bir şey yazıyorum’ diye düşündüm” ifadelerini kullanıyor.
Seyircide uyandırmak istedikleri hisleri de anlatan Nurdan Albamya İnce şunları söylüyor: “28 Şubat’ı yaşamamış veya darbeye doğrudan maruz kalmamış insanlara ‘Bunlar gerçekten oldu mu?’ sorusunu sordurmak istiyoruz. Öyle de olacağını düşünüyoruz. Orta yaşlı insanların ise çok duygulanacaklarını tahmin ediyorum. Çünkü onların hikâyeleri…”

OYUN İLK DEFA SEYİRCİYLE BULUŞTU

Nurdan Albamya’nın kaleme aldığı, yönetmenliğini Yunus Emre Obut’un üstlendiği oyunda, Cengiz Gül, İslam Çamyar, Kamil Özkaynak ve Kemalettin Caymaz rol alıyor. Eser, Tiyatro Ankebut tarafından önceki akşam Üsküdar’daki Bağlarbaşı Kültür Merkezi’nde ilk defa seyirciyle buluştu.

FİLİSTİN'İ KONUŞAN ÖTEKİLEŞTİRİLİYOR

Türk tiyatrosunda 28 Şubat’ın izlerinin hâlâ ortadan kalkmadığını söyleyen Nurdan Albamya İnce şöyle konuşuyor: “Her ne kadar Türk tiyatrosunda özgürlükçü yapı varmış gibi bir izlenim oluşturulsa da durum öyle değil. Tiyatroyu elinde tuttuğunu düşünen kişiler, mütedeyyin insanların hikâyelerinin sahneye taşınmasına ‘Bunlar da sanata konu olur mu’ diyerek müstehzi gülüşle bakıyor. Filistin ve 28 Şubat gibi konulara burun kıvırılıyor. Mesela Ben Tiyatro Ankebut’u kurduktan sonra yapım teklifi almadım. ‘Filistin Hakkında Konuşmalıyız’ adlı oyunu sahnelediğim için yalnızlaştırıldım.”