'Her dolma kalem kendi çapında bir şairdir'

Meydana getirdiği dolma kalemlerle insanlara yazma aşkı zerk eden Oruç Gazi Kutluer: Mürekkep, kelimeleri daha büyük bir mana dünyasına taşıyor. Ben de bu sebeple dolma kaleme “kendi çapında şair” diyorum.

Murat Öztekin - En son kalemle bir şeyler yazmayalı ne kadar zaman oldu? Bir dolma kaleme son dokunduğunuz tarih çok eskilere mi gidiyor? O zaman sizi biraz nostaljiye davet etmek istiyorum, dolma kalem nostaljisine… Evet, artık boynumuz bükük, elimiz ve zihnimiz mahkûm; akıllı cihazların esaretindeyiz. Açıkçası uzun bir zamandır günlük notlarımızı bile dijital ortamda alıyoruz. Oruç Gazi Kutluer, işte böyle günlerde Türkiye’nin ilk dolma kalem ustası oldu. Kendisi Üsküdar’daki atölyesinde imal ettiği birbirinden hususi dolma kalemlerle, insanlara yazma aşkı zerk ediyor. Çocukluğunda mobilyacı olmak isteyen Kutluer, inişli çıkışlı bir kariyerden sonra bu işe girişmiş. Şimdi sanatkâr arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Kilk Kalem Atölyesinde dünyanın her yerine, hususi dolma kalemler gönderiyor. Biz de kendisiyle hikâyesini ve dolma kalemleri konuştuk….

¥ Bu işte bir ustaya sahip olabildiniz mi?
Türkiye’de maalesef benim yaptığım gibi el yapımı kalem yapan bir usta yoktu. “Artık sen oldun” diyecek bir ustaya sahip olmak isterdim ama mümkün olmadı.

¥ Nasıl imal ediyorsunuz dolma kalemlerinizi?
Yaptığım bütün kalemler kişiye has olarak imal ediliyor. Ufak eskizlerle kalemin ana hatlarını çizip, kalemseverlerden onay alıyorum. Kalemin mekaniği ve özel bir mühendisliği olacaksa safha biraz uzuyor.

HEDEFİM UÇ ÜRETMEK
¥ Ne gibi malzemeler kullanıyorsunuz?
Çok sayıda malzeme kullanıyorum ama plastik türevleri favorim. Plastik, bizim memlekette “poşet” ile aynı kefeye konulur. Hâlbuki ‘Plastik Çağı’ da Tunç Devri kadar önemli bir devir. Dayanıklı malzemeler her zaman tercihimdir.

¥ Peki uç?..
Çelik, 14-18 ayar altın ve titanyumdan uçlar kullanıyorum. Bunları dışarıdan alıyorum. Günün birinde inşallah Türkiye’de de uç üretimi yapacağım. Benim için bu, meslekteki zirve...

¥ Ne kadar zamanda meydana geliyor bir dolma kalem?
Genel olarak üç gün ile iki hafta arasında yapım safhası oluyor.

‘Ya Kebikeç’ değil
‘Hi Siri’ diyoruz!
¥ Dijitalleşen dünyada artık akıllı cihazlarda parmak uçlarımızla yazıyoruz. Mürekkepli kalemlerle yazmayalı neler kaybettik sizce?
Okumayı ve yazmayı terk etmeyelim de enstrümanı ne olursa olsun... Kâğıttan, mürekkepten,“Ya Kebikeç!” nidalarından “Hi Siri!” seslenişlerine, dokunmatik ekranlara geçildiği günlerdeyiz… Bu geçiş döneminin sancılı olduğu dillere pelesenk, lakin kimse gerçekten şikâyetçi değil. Bu yüzden artık yanınızda yazı yazmak için bir alet taşıyor olmanız garip karşılanabilir. Ancak bunca şeye rağmen insanlar hâlâ mürekkepli kalemle yazmak konusunda direnç gösteriyor. Bence bu direncin annelerimizin yemeklerini özlemek, doğduğumuz yerin suyundan vazgeçememek gibi bir sebepleri var. Zihnimizdeki sözü yazıya dökerken mürekkebin de bizimle beraber geçirdiği sürece alışığız. Sonra mürekkep, kelimelerde anlam genişlemesi yapıyor; belki kelimeyi daha büyük bir mana dünyasına taşıyor. Ben de bu sebeple dolma kaleme “kendi çapında şair” diyorum.

“KALEMLE ALAKADAR OLANDAN ZARAR GELMEZ”
¥ Peki, böyle bir zaman dolma kalem ustası olmak nasıl bir his ve çaba?
İnsanlara yaptığım işi anlatmakta sıkıntı çekiyorum. Çoğu inanmıyor. Ben de başlangıçta bu işi nasıl sürdürebileceğim hususunda tereddütlüydüm. Gerek yurt içindeki gerek yurt dışındaki koleksiyonerler ve kalemseverlerin iltifatıyla bu çözüldü.

¥ Yaptığınız işin en güzel tarafı ne?
Kalem yapmanın en güzel tarafı, yazıyla uğraşan insanlarla tanışmak. Zira kalemle alakası olan kimseden zarar gelmez. Atölye ortamı ise başka bir devran… Tornada ve elinizde eğeyle şekil verdiğiniz yalnız kalem olmuyor; şahsiyetinize, sabrınıza, ahlakınıza da şekil veriyor bu safhalar.

¥ Kimler alıyor bu el yapımı dolma kalemleri?
Bir dostuna hediye kalem yaptıranlar, kalem sipariş eden kalemseverlerin sayısından çok. Türkiye’de kalem koleksiyoneri sayısı da oldukça fazla. Onlar, kendilerine özel konseptlerde kalem yaptırıyorlar. Yurt dışında ise durum hayli geniş katılımlı. Herkes kalem sipariş edebiliyor.

¥ Eserlerinize kültürümüzden bir şeyler işlemek mümkün oluyor mu?
Kalem imal etmemde tek gaye bu zaten. Nasıl ki, bir Japon kalemi doğduğu topraklardan bir mesajla geliyorsa, bir Alman kalemi disiplin kokuyorsa, benim yaptıklarım da bu toprakların sermayesine sermaye olsun istiyorum. Ancak bir kalem yapım geleneğimizin olmaması işimi hayli zorlaştırıyor. El yapımı kalem ustalarının sayısı arttıkça bu daha kolay olacaktır.

¥ Kalem de bir silah, hatta daha tesirli… Neler yazılsın arzu edersiniz ürettiğiniz dolma kalemlerle?
Bence kalem bir alettir. İster silah olarak kullanın, ister çay karıştırın. Bir bıçak ustası, yaptığı bıçağın hayat kurtarıp hayat alacağını bilemez. Yine de ben kalemimin hayat kuracak ellerde olmasını arzu ederim.