Samim Saner: Her çürük elma organik değildir!

Sağlık Bakanlığı verilerine göre ülkemizde her yıl ortalama 9000 gıda zehirlenmesi yaşanıyor.

Kaydet

ZİYNETİ KOCABIYIK/ TÜRKİYE GAZETESİ
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde ise son bir yıl içinde 11 bin 834 gıda kaynaklı hastalık vakası kayda geçerilmiş durumda. Son yıllarda kanser vakalarında yaşanan büyük artışın sebebi çoğu zaman "yediklerimiz içtiklerimizin önceki yıllara göre çok değişmesi"ne bağlanıyor. Neyi nasıl yiyeceğimiz ya da yemeyeceğimiz konusunda herkes bir şey söylüyor. Pekiyi nedir işin doğrusu? İşin doğrusunu Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Samim Saner'e sorduk.
Gıdalardan gelen en önemli tehlikelerin biyolojik ve kimyasal kaynaklı olduğunu söyleyen Samim Saner, toplumun kanser korkusuyla daha çok kimyasal tehlikelere odaklandığını ve enfeksiyon riskini göz ardı ettiğini söyledi. Gıda kaynaklı enfeksiyon riskinin çok daha yaygın olduğunu belirten Saner, "İyi pişmemiş ya da çiğ olarak yenen her besin enfeksiyon kaynağı olabilir. Yediklerinizden içtiklerinizden tifo, paratifo, malta humması, Hepatit A ve Hepatit B kapabilirsiniz" dedi.
KÖFTE YÜZÜNDEN BÖBREĞİNİZİ KAYBETMEYİN
Özellikle iyi pişmemiş gıdaların bakteri kaynağı olabileceğini hatırlatan Saner, "Kıyma çok riskli bir besin. Etin yüzeyine bulaşan bakteriler, et makineden geçirilirken gıdanın her yerine dağılabilir. Bu nedenle kıymadan yapılmış bir yiyeceğin içinin çok iyi pişmiş olması gerekir. Mesela yediğiniz köftenin içi iyi pişmemişse tifo ya da paratifo olma riski altındasınız demektir. Daha da kötüsü bir tür koli basili olan "n koli 157 bakterisi" kapabilirsiniz. Bu bakteriyi alan her 3 kişiden biri ömür boyu diyalize mahkûm oluyor. Köfte, döner, hamburger, kokoreç gibi gıdaların içi ve dışı çok iyi pişmiş olmalıdır" dedi.
AÇIKTA?SATILAN?PEYNİRİ?ALMAYIN
Açıkta satılan peynirlerin de çok büyük tehlike kaynağı olduğuna dikkat çeken Samim Saner, "Dünyada gelişmiş ülkelerde artık neredeyse görülmeyen Malta Humması'na (Bruselloz) Doğu Anadolu bölgesinde çok yoğun olarak rastlanıyor. Bunun nedeni çiğ sütten yapılan, açıkta satılan peynirlerdir. Çünkü çiğ süt başlı başına bir mikrop kaynağıdır. Süt, kaynatılarak mikroplarından arındırılır. Bu nedenle vatandaşların paketlenmiş, üzerinde markası olan peynirleri tercih etmeleri, pazarlarda ya da dükkânların önünde açıkta satılan peynirleri almamaları gerekir" diye konuştu.
KÜFTEN?ÇIKAN?KANSER RİSKİ
Küfün en önemli kanser sebeplerinden biri olduğuna dikkat çeken Samim Saner, "En zararlı küf toksini Dünya Sağlık Örgütü'nce bir numaralı kanserojen madde olarak nitelendirilen Aflatoksin maddesidir. Aflatoksin maddesi uygun koşullarda kurutulmamış ve muhafaza edilmeyen baharatlar, kurutulmuş meyveler, kuruyemişlerden bulaşır. Örneğin, kırmızıbiber, yer fıstığı, fındık, fıstık, tarhana da Aflatoksin olabilir. Aflatoksinin birinci etkisi karaciğer kanseridir" diye ekledi. Saner, buzdolabında küflenen peyniri, zeytini, yemeği ya da ekmeklikte küflenen ekmeği hemen çöpe atmak gerektiğini belirterek, "Küfünü sıyırarak tüketmek riski azaltmaz" dedi.
ORGANİK ALDATMACASI
Samim Saner, organik gıda konusundaki toplumun yanlış algısı ve organik gıdaların diğerlerine göre daha pahalı satılması yüzünden suiistimal edildiğini söyledi. Organik gıda adı altında satılan bazı ürünlerin sağlık riski taşıdığını belirten Saner, "Halkın kafasında çürük, kurtlu eşittir organik şeklinde yanlış bir algı var. Oysa organik belirli koşullarda üretilmiş ve saklanan üzerinde organik logosu bulunan ürünlerdir. Köylünün her ürettiği ürün organik değildir. Biliyoruz ki bu konudan para kazanmak isteyen bazı kişiler hallerden atılacak, çürük meyveleri topluyorlar ve organik diye satıyorlar. Her çürük elma organik değildir" dedi.

SİRKE YETERLİ DEĞİL
Marulu çamaşır suyuyla temizleyin
Çok sık tüketilen salataların enfeksiyon kaynağı olduğunu söyleyen Samim Saner, uygun koşullarda yıkanmayan salataların başta bulaşıcı sarılık, tifo gibi çeşitli hastalıklara davetiye çıkardığını belirtti. Saner, "Çünkü salatalar bazı bölgelerde daha verimli olsun diye kanalizasyon suları ile sulanır. Bu nedenle yeşil salatalık, çilek, domates, marul, gibi ürünler çok büyük enfeksiyon riski taşırlar. Onun için iyi bir şekilde temizlenmeleri gerekir. Güvenmediğiniz yerlerden salata yemeyin" dedi.
Mevye ve sebzelerin üzerindeki atıkları temizlemek için ev hanımlarının kullandığı sirkenin etkisiz olduğuna işaret eden Samim Saner, temizlikte çamaşır suyunun kullanılması gerektiğini söyledi. Saner, "Çözüm, 5 litre suya 1 çay kaşığı çamaşır suyu koyup 10 dakika bekletmelidir. Daha sonra kokusu çıkana kadar iyice durulanmalıdır. Çamaşır suyu en iyi dezenfektandır. Çamaşır suyunun zerresi kalmayacak kadar da durulamak gereklidir" diye konuştu.

Meyveyi kabuğunu soymadan yemeyin
Pestisit adı verilen ve meyvelerden sebzelerden gelen tarım ilaçlarının gıda kaynaklı en önemli kimyasal tehlike olduğunu söyleyen Samim Saner, "Bunların bazıları kansere yol açabilir, kimileri ise endokrin sorunlar oluşturabilirler. Yani büyüme ve gelişmeyi olumsuz etkileyebilir, erken ergenliğe sokabilir, anne karnındaki doğmamış bebek üzerinde bile etkileri olabilir. Yüzey etkili pestisitleri meyve ve sebzelerin kabuğunu soyarak temizleyebilirsiniz. Pestisitler yağımsı maddeler olduğu için bunları temizlemek için sabun kullanılmalıdır. Kabuğu soyulmayan sebze ve meyveleri ise yine 5 litre suya 2 çay kaşığı mayi sabunu koyup iyice çalkalamak ve sonra da iyice durulamak gerekir. Mayi sabunun vücuda hiçbir olumsuz etkisi yoktur" diye konuştu.

Lokanta seçerken menü yerine tuvaletine bakın

Samim Saner evde ya da dışarıda gıda güvenliğini sağlamak için dikkat edilmesi gereken küçük uyarıları ise şöyle sıraladı:
-Yanmış ya da gevremiş hiçbir gıdayı yemeyin. Buna ekmek de dahil. Çünkü yüksek ısıya maruz kalan gıdalarda kanserojen bir madde olan akrilamid oluşur. Tencerenin dibi tutmuşsa bunu yemeğe karıştırmayın. Mangal yaparken tamamen köz olduktan sonra etleri mangala atın. Ateşle köz arasındaki mesafenin 20 cm'den kısa olmamasına özen gösterin.
-Çiğ yiyecekler bakteri kaynağıdır. Çiğ ete ya da tavuğa sürdüğünüz kesme tahtasını, bıçağı ya da ellerinizi hemen yıkayın. Bunları diğer yiyeceklerle temas ettirmeyin.
-Pişirdiğiniz yiyecekleri oda sıcaklığında uzun süre bekletmeyin. Hemen yemeyecekseniz, elle tutulur sıcaklığa ulaştığında hemen buzdolabına kaldırın.
-Donmuş yiyecekleri çözüldükten sonra tekrar dondurmayın.
-Temiz tuvalet, yemek yediğiniz mekanın önemli ölçüsüdür. Restoran seçerken önce tuvaletine bakın.

GÜVENLE YİYEBİLİRSİNİZ
Tavukta hormon yok!
En çok tartışılan konulardan biri olan tavuklara büyüme hormonu verildiği ve bu sebeple kısa sürede büyüdükleri konusuna da açıklık getiren Saner, "Tavuklarda hormon yok. Tavukların kısa sürede büyümesinin tek sebebi kesimlik tavukların özel bir cins olması ve özel koşullarda beslenip barındırılmalarıdır. Bunu Kaniş köpekle Sivas Kangal arasındaki farka benzetebiliriz. Oysa köy tavukları ne buluyorlarsa yerler ve kötü koşullarda barındırılırlar. O yüzden daha uzun sürede büyürler" dedi.
MARKET YOĞURDU MASUM
Endüstriyel yoğurdun çabuk ekşimemesinin sebebini mayaya balayan Saner, "Ev yoğurdunda kullanılan maya, bakteri ile bulaşık olduğu için çabuk ekşir. Sağlık açısından ikisinin arasında bir fark yoktur"?dedi.

Yazar : TÜRKİYE GAZETESİ

Bizi Takip Edin

YORUMLAR