Virüs değil, organ bulamamak öldürdü

2020-21 yıllarında kadavra bağışı yüzde 50 oranında azaldı. Hastaneye gitmekten çekinen canlı vericiler de gönüllü olmayınca, organ bekleyen binlerce kişi hayatını kaybetti.

ZİYNETİ KOCABIYIK

Bugün 30 bin 64 hasta hayata tutunmak için organ nakli bekliyor. 2020 ve 2021 yıllarında toplam 7.857 hasta başarılı organ nakli ameliyatları sayesinde sağlığına kavuştu. Ancak pandemi döneminde kadavradan organ bağışının azalması, canlı vericilerin virüs korkusu yüzünden hastanede yatmak istememeleri ve organ nakli ameliyatlarının bir dönem azalması yüzünden 5 bin 973 kişi hayatını kaybetti.

BAĞIŞ YÜZDE 50 AZALDI
Pandemi döneminde kadavradan organ bağışının yüzde 50 oranında azaldığını söyleyen İstinye Üniversite Hastanesi Liv Hospital Bahçeşehir Organ Nakli Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ayhan Dinçkan “Buna paralel olarak canlı bağış da azaldı. Çünkü kişiler hastaneye gelmekte çekindi. Ancak zamanla organ nakli ameliyatlarının son derece steril şartlarda yapıldığı anlaşılınca canlı vericilerden nakil pandemi öncesindeki oranlara tekrar ulaştı. Fakat kadavradan organ bağışı hâlâ çok yetersiz” dedi.
Her yıl 3-9 Kasım tarihleri arası, organ bağışına dikkat çekip farkındalık oluşturmak için Organ ve Doku Bağışı Haftası olarak kabul ediliyor.

Pandemide organ bağışı sayısında ciddi düşüş yaşandı

172 ORGAN NAKLİ MERKEZİ
Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamaya göre ülkemizde eğitim araştırma, üniversite ve özel hastanelerde toplam 172 organ nakli merkezi bulunuyor.

BEYİN ÖLÜMÜ VAR AİLE İZNİ YOK
Ülkemizde gönüllü bağışçı sayısı her geçen gün artıyor. Türkiye Organ ve Doku Bağış Bilgi Sisteminde (TODBS) 607 bin 669 kayıtlı gönüllü bağışçı bulunuyor. Ayrıca yıllara göre beyin ölümü tespit sayıları artmakla beraber, aile izin sayıları aynı oranda artmıyor. Toplam beyin ölümü tespit sayılarının içinde aile izni olan beyin ölümü oranı yüzde 20’ler civarında seyrediyor.

27 BİN KİŞİ ORGAN BEKLİYOR
2021 yılında, 2 bin 376 kişi karaciğer, 22 bin 775 kişi böbrek, 1.290 kişi kalp, 285 kişi pankreas, 157 kişi akciğer, 8 kişi böbrek-pankreas, 2 kişi kalp kapağı, 1 kişi ince bağırsak olmak üzere toplam 26 bin 894 kişi organ nakli bekliyor.

EN ÇOK ANNELER GÖNÜLLÜ OLUYOR
Ülkemizin canlıdan nakillerde ön sıralarda yer aldığını hatırlatan Prof. Dr. Dinçkan, en çok annelerin gönüllü bağışçı olduğunu söyledi. Gönüllü sıralamasında, çocukları için her fedakârlığı yapan anneleri babalar ve eşler izliyor.

PANDEMİ DÖNEMİNDE 6 BİN KİŞİ ORGAN BAĞIŞI YAPILMADIĞI İÇİN HAYATINI KAYBETTİ
Ülkemizde bu zamana kadar 46 bin 267 böbrek, 17 bin 927 karaciğer, 1.156 kalp, 343 kalp kapağı, 307 akciğer, 6 kalp-akciğer, 198 pankreas, 48 ince bağırsak olmak üzere toplam 66 bin 253 nakil gerçekleştirildi. Bunlardan 16 bin 110’u kadavradan 50 bin 143’ü canlıdan nakledildi.