Ergenlerle iletişimin anahtarı: Denge

Ergenlik süreci çocuklar için olduğu kadar, anne babalar için de zor geçiyor. En çok istedikleri şey anlaşılmak olan gençler, bunun olmadığını düşününce içine kapanabiliyor.

SORU: ERGEN KIZIMA NASIL DAVRANACAĞIMI BİLMİYORUM

İyi günler diliyorum doktor hanım. Ben İstanbul’da doğdum büyüdüm. Erken yaşta bir evlilik yaptım. Biri kız diğeri erkek iki çocuğum var elhamdülillah. Oğlum 7 kızım 12 yaşında. Ergenlik döneminde. Aramızda çatışmalar oluyor. Arkadaşlarımın da çocukları aynı durumda anlayabiliyorum içinde yaşadığı dönemi. Ben iyi bir anne olmak için elimden geleni yapıyorum. Fakat bu dönemde ona nasıl davranacağımı bilemiyorum. Çok ters cevaplar veriyor. Kendini odasına kapatıp çıkmıyor. Sürekli olarak her şeye itiraz ediyor. Yat desek suç, kalk desek suç, yemek ye desek suç. Ne yapacağımı bilemiyorum. Otorite mi kursam yoksa kendi hâline mi bıraksam? Arkadaşı gibi mi davransam? Ne yapmam gerektiğini söyler misiniz?
Sema T. 33 - İstanbul

SİBEL CESUR AKYUNAK'IN CEVABI:

Merhabalar Sema Hanım,

Ergenlik süreci bireyler için olduğu kadar ebeveynler için de oldukça zor bir süreç olabiliyor. Bu süreçte biyolojik, hormonal, fiziksel ve psikolojik olarak değişim süreçleri yaşanmaktadır. Bu süreçte erken gençlik döneminde olduğunu söylediğimiz ergenler, kendilerini, hayatı, varoluşları gibi pek çok şeyi sorgulamaya başladıkları anlamlandırmaya çalıştıkları bir süreç içerisindedir. Bu süreçte en çok ihtiyaç duydukları şey anlaşılmak olduğu için anlaşılmadıklarını hissettikleri noktada içlerine kapanabiliyor ya da anlaşıldıklarını düşündükleri ortamlara doğru ilerliyorlar. Eğer aileleri tarafından anlaşılmadıklarını hissederlerse aileden uzaklaşma, daha hırçın davranışlarda bulunma, odadan çıkmama, iletişim kurmama gibi davranışları ile karşılaşabilmekteyiz.

Sizin yaşadığınız sorunu ele aldığımızda çok tanıdık durumlar olduğunu ifade edebiliriz. Öncelikle bu sürecin geçici olduğunu ve önemli olanın bu süreci daha kontrolde ve sağlıklı geçirebilmek olduğunu anlamak gerekir. Çocuklarınızla iletişimde ne sadece otoriter ne sadece arkadaşça yaklaşmak ne de sadece kendi hâline bırakmak bu noktada uygun olmayacaktır. Burada hepsini bir arada ve dozunda tutabilmek gerekmektedir. Gerekli noktada otoriter, gerekli noktada yakın, samimi ama bazı durumlarda da kendi hâlinde olmalarına izin verebilmemiz gerekmektedir. Kendi alanlarına saygı duymalıyız.

Çocuklarınızla duygu odaklı konuşabilirsiniz. Neler hissettiklerini sormak onları anlamaya çalıştığınızı hissettirecektir. Yargılayıcı, eleştirel ya da kıyaslamacı konuşmalardan, öğüt vermekten bu süreçte uzak durulması oldukça önemlidir. Tabii sabırlı ve istikrarlı davranmak da yine iletişiminiz açısından önemlidir. Kendisini odasına kapattığı zamanlar da çok üstelemeden kapının oradan seslenip “Ne zaman istersen ben buradayım” mesajı vermek, şartsız kabul ve sevgiyle yaklaşmak çocuklarınızın da tepkilerini hafifletecektir.