Artemis 2'de geri dönüşü olmayan yol! Astronotlar "pencereye yapışıp kaldık" dedi

NASA'nın yarım asır aradan sonra Ay'a gerçekleştirdiği ilk insanlı misyonu olan Artemis II, Dünya yörüngesindeki testlerini başarıyla tamamlayarak Ay'a doğru tarihi ateşlemesini yaptı.

Kaydet

NASA'nın kritik Artemis II misyonu, Dünya yörüngesinde geçirdiği yaklaşık 24 saatin ardından en zorlu eşiği aştı.

Türkiye saatiyle Perşembe gecesi gerçekleşen "Ay-ötesi enjeksiyon" (TLI) manevrasıyla Orion kapsülü, Dünya'nın yerçekiminden kurtularak Ay rotasına girdi. Altı dakika süren bu dev itiş gücüyle birlikte dört astronot, uzayın derinliklerine doğru "geri dönüşü olmayan" yolculuğuna resmen başladı.

"PENCEREYE YAPIŞIP KALDIK"

Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen'dan oluşan mürettebat, uzaydan gördükleri Dünya manzarasından büyülendiklerini dile getirdi. Astronot Jeremy Hansen, "Hiçbirimiz öğle yemeğine gidemiyoruz çünkü pencereye yapışıp kaldık, sadece fotoğraf çekiyoruz" sözleriyle yaşadıklarını aktardı.

Artemis 2de geri dönüşü olmayan yol! Astronotlar pencereye yapışıp kaldık dedi

HEDEF AY'IN KARANLIK YÜZÜ

Orion kapsülünün 6 Nisan Pazartesi günü Ay'ın uzak tarafına ulaşması bekleniyor.

Astronotlar, Ay'ın bu gizemli bölgesini kendi gözleriyle gören ilk insanlar unvanını alacak. Artemis II misyonu Ay yüzeyine iniş yapmayacak olsa da, 2028 yılına kadar planlanan insanlı inişler için hayati veriler toplayacak.

Orion'un, yerçekimi yardımıyla geri dönmeden önce Ay'ın 7 bin 600 kilometre ötesine geçerek insanlığın bugüne kadar Dünya'dan ulaştığı en uzak mesafe rekorunu kırmaya hazırlanıyor.

Uzay aracı derin uzaya doğru ilerlerken, pencerelerinden görünen Dünya manzarası giderek küçülerek "mavi-beyaz bir bilye" halini alacak.

Ay ise devasa kraterleriyle tüm görüş alanını kaplayacak.

UZAYDA İLKLER SERİSİ

Görev kapsamında ilk kez insanlar, Dünya yörüngesinin ötesine geçerek "Deep Space Network” üzerinden iletişim kurmaya başladı.

İLK TAMİRAT: TUVALET KRİZİ ÇÖZÜLDÜ

Öte yandan fırlatmanın hemen ardından Orion kapsülünde yaşanan teknik aksaklıklar heyecan dolu anlara sahne oldu.

Tuvalet sisteminde arıza tespit edildi. Tesisatın bozulması üzerine 10 günlük yolculuğu tuvaletsiz geçirme riskiyle karşı karşıya kalan ekibe yardım, Dünya'daki Görev Kontrol Merkezi'nden geldi. Astronot Christina Koch, merkezden aldığı talimatlarla özel tasarım tuvaleti tamir etmeyi başardı.

Kontrol merkezi, tamiratın ardından mürettebata "Tuvaletin kullanılabilir olduğunu bildirmekten memnuniyet duyuyoruz" mesajını geçti.

MÜRETTEBAT ORİON'DA NASIL YAŞIYOR?

BBC'nin haberine göre uzaydaki programlar son derece sıkı.

Astronotların başlarının üzerindeki kameralar hareketlerini anlık olarak gösteriyor. Fırlatmadan yaklaşık sekiz saat sonra mürettebata ilk uykuları için izin verildi.

Komutan Reid Wiseman'ın, görev kontrolle iletişim kurmak için kullandıkları telsizden, ekibin pijamalarının nerede olduğunu sorduğu da kayıtlara geçmiş oldu.

İlk gün mürettebat, 24 saat diliminde toplam sekiz saate denk gelecek şekilde dört saatlik aralıklarla uyudu.

UZAYDAKİ ASTRONOTLARIN MENÜSÜNDE NE VAR?

Artemis programında buzdolabı yok, bu yüzden yiyeceklerin çoğu dondurularak kurutulmuş ve araçtaki musluktan alınan suyla hazırlanıyor. Mürettebat yemeklerini de önceden seçebildi. Seçenekler arasında peynirli makarna, dana rosto ve beş farklı acı sos bulunuyor.

Tüm mürettebatı yolculuk boyunca dinç tutmak için toplam 43 fincan kahve planlamaya dahil edildi.

Tortilla (lavaş), buğday ekmeği, sebzeli kiş, kahvaltılık sosis, badem, kaju ve barbekü soslu sığır eti (brisket) temel besin kaynakları arasında.

Özellikle kırıntı yapmadığı için uzay görevlerinin vazgeçilmezi olan tortilla'dan 58 adet paketlendi.

Günde iki içeceğe izinleri var. Buna kahve veya "çikolatalı kahvaltı içeceği" de dahil.

AY GÖREVİNDE BÜYÜK RİSK: "ISI KALKANI ERİYEBİLİR"

Sorun, Orion kapsülünün Dünya’ya dönüş sırasında astronotları aşırı ısıdan koruyan Avcoat kaplı ısı kalkanıyla ilgili.

Aynı tasarım, 2022’de gerçekleştirilen insansız Artemis 1 test uçuşunda kullanılmış, dönüşte kalkanın yüzeyinde beklenmedik çatlaklar ve kopmalar tespit edilmişti.

NASA kalkanın tamamen değiştirilmesi yerine görevin dönüş rotasında yeniden düzenlemeye gitti. Ajansa göre giriş açısında yapılacak değişiklikler sayesinde ısıya maruz kalma süresi azaltılacak ve kalkanın kontrollü biçimde aşınması sağlanacak.

ADIM ADIM NELER YAŞANDI?

Orion roketten ayrıldı. Kısa bir süre sonra aracın güneş panelleriyle kaplı kanatları tamamen açıldı ve yolculuğunu sürdürmesine yardımcı olacak gücü sağladı.

Daha sonra araçtaki kontrollerin yapılması için Artemis II misyonu Dünya'nın yaklaşık 185 km üzerinde yörüngeye yerleşti.

NASA, mürettebat derin uzaya ilerlemeden önce Orion'un bu zorlu yolculuğa hazır olduğundan emin olmak istiyordu.

Aracın hayati destek sistemleri de test edildi. Ancak muhtemel risklere karşı mürettebatı yaklaşık altı gün hayatta tutabilecek özel tasarım kıyafetleri var.

Bir minibüs büyüklüğündeki araç, daha önce insanlı bir görevde kullanılmadı; bu nedenle pilot Victor Glover, Orion'un sınırlarını zorluyor.