Dünya parayı silaha gömüyor! İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana rekor artış

Rusya’nın Ukrayna işgali, Hint-Pasifik’te artan Çin baskısı üçüncü dünya savaşı korkularını artırdı. 29 Avrupa ülkesi yeni askerî harcamalar için toplam 209 milyar dolar ayırdı.

Osman SAĞIRLI

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonraki günlerde, bir dizi ülke askerî harcamalarda önemli artışlar açıkladı. Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri, yeni askerî harcamalar için planlar yayınladılar. Avustralya da öyle. Şimdiye kadar, 29 Avrupa devleti yeni savunma finansmanı için toplam 209 milyar dolardan fazlasını taahhüt etti.

KİŞİ BAŞINA 268 DOLAR SİLAHLANMAYA AYRILDI

Dünya servetinin önemli bir kısmı ordulara tahsis ediliyor. 2021’de, dünya GSYİH’sının yüzde 2,2’si silahlı kuvvetlere harcandı. Bir başka deyişle kişi başına 268 dolar silahlanmaya ayrıldı. 1999’da kişi başına düşen 118 dolar olan bu harcamalar Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra, daha da artacak görünüyor.

Harcamalardaki artış özellikle Avrupa’da dikkat çekici seviyelerde. Sovyetler Birliği çöktükten sonra savunma harcamalarını kısan Avrupa, Rusya’nın 2014’te Kırım’ı ilhak etmesiyle, istikrarlı bir şekilde yeniden silahlanmaya başladı. Askerî harcamalar yüzde 25 arttı. O zamandan beri, yüzde 2 barajını karşılayan Avrupalı NATO müttefiklerinin sayısı ikiden sekize yükseldi.

Belçika da mevcut 5,9 milyar dolarlık rakamını kabaca ikiye katladı. GSYİH’sının yüzde 1,4’ünü orduya tahsis eden Hollanda, bu yıl silahlı kuvvetlere 5,2 milyar dolar ekleyerek NATO’nun yüzde 2’lik hedefine ulaşmayı planlıyor.

Polonya, asker sayısını ikiye katlamak için harcamalarını artırdı. Güney Kore ile imzaladığı 5,76 milyar dolarlık sözleşme ile 180 adet K2 Black Panther Tank ve 212 adet K9A1 obüs alacak.

Almanya ise ordusunu güçlendirmek için 104 milyar dolar değerinde özel bir fon oluşturacağını duyurdu.

Uzun süredir tarafsız olan İsveç bile NATO’ya katılmaya ve silahlı kuvvetlerin harcamalarını GSYİH’sının yüzde 2’sine çıkarmaya hazır. Bunun için İsveç hükûmeti askerî harcamaları yüzde 60 oranında artırma kararı aldı.

Romanya savunma bakanlığı, Türk savunma firması Baykar’dan 18 adet Bayraktar TB2 insansız hava aracı satın almak için meclisten talepte bulundu. Talep, lojistik destek ve eğitim ekipmanı için 300 milyon doları buluyor.

Slovakya da askerî harcamaları artırdı, salı günü 447 milyon $ değerinde 76 adet AMV-XP zırhlı araç satın almak için bir anlaşma imzaladı.

Japonya, Çin tehlikesine karşı askerî harcamalarını geçen yıl yüzde 7,3 artırdı, bu, 1972’den bu yana en yüksek yıllık artış.

Avustralya da Çin’in artan gücüne karşı maliyeti 100 milyar doları aşan sekiz nükleer denizaltı tedariki için kolları sıvadı. Hindistan, Çin’in artan askerî baskılarına karşı ilk yerel uçak gemisini cuma günü denize indirdi. Şu anda ülkenin tersanelerinde inşa edilen üç düzineden fazla donanma gemisi ve denizaltı ile yerel inşaata büyük yatırımlar göze çarpıyor.

BM, dünyadaki açlığı sona erdirmek için 2030’a kadar yılda 265 milyar dolara ihtiyaç olduğunu bildirmişti. Bu rakam dünyanın 2021 askerî harcamalarının sadece yüzde 12’sine tekabül ediyor.

ÇİN'İN HEDEFİ DÜNYA ÇAPINDA BİR ORDU KURMAK

Çin savunma harcamaları her yıl ortalama yüzde 10 arttı ve 27 yıldır kesintisiz sürdü. Bu rakam geçen yıl 293 milyar dolara ulaştı. Pekin’in hedefi ise 2049’a kadar “dünya çapında bir ordu” kurmak. ABD askerî harcamaları, önce terörizme karşı savaş ve şimdi de Çin ve Rusya ile artan jeopolitik rekabet nedeniyle son 20 yılda yüzde 40 arttı. Ukrayna krizi sonrası askeri bütçesine 90 milyar dolar daha ilave etti. Rusya, 2020’nin sonuna kadar askerî teçhizatının yüzde 70’ini modernize etti. Ülkenin askerî harcamaları yüzde 2,9 artarak 65,9 milyar dolara ulaştı. Bu ülkenin GSYİH’sının yüzde 4,1’ine eş değer.