Günlük zarar 9,6 milyar dolar

Dev konteyner gemisinin Süveyş Kanalı’nda karaya saplanmasının ardından ortaya çıkan kriz büyüyor. Yolun kapalı olması sebebiyle Batı’da “petrol” paniği başladı. Bir günde petrole yüzde 7 zam geldi.

OSMAN SAĞIRLI

Panama bandıralı konteyner gemisi Ever Given'in şiddetli rüzgâr ve kum fırtınası sebebiyle Süveyş Kanalı’nda kontrolden çıkarak sürüklenmesi, ardından kanalı her iki yönde kapatmasıyla başlayan kriz büyüyor. 193 kilometre uzunluğundaki kanalda her iki yönde trafiği tıkayan devasa gemi, yıllardır görülen en kötü nakliye sıkışıklığından birini oluşturdu. Süveyş Kanalı Otoritesi (SCA), karaya oturan Ever Given’i kurtarmak için çabaladıklarını belirterek, şu an 150 geminin sıkışıklık sebebiyle yoluna devam edemediğini açıkladı. Bu arada, Mısır'ın Süveyş Kanalı, uluslararası deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 10'unu gerçekleştiriyor. Dünyanın en yoğun su yollarından biri olup Atlantik Okyanusu ile Pasifik Okyanusu arasında petrol, doğalgaz ve kargo taşımacılığı için çok önemli bir bağlantı sağlıyor. Afrika’nın güney ucundaki rotaya alternatif olan kanal, gemicilerin yolunu kabaca yarı yarıya azaltıyor. Yaşanılan bu tıkanıklığın Akdeniz ile Kızıldeniz arasında hareket eden küresel gemicilik için büyük bir zincirleme etkisi olabileceği konuşuluyor. Petrol analiz firması Vortexa'ya göre 13 milyon varil ham petrol taşıyan on tanker bu durumdan ciddi şekilde etkilenecek. Akabinde petrolün Avrupa'ya yolculuğu 15 gün gecikecek. Hâl böyle olunca petrol fiyatları da yükselecek. Geminin kanalı kapatmasından bir gün sonra bile fiyatlara yüzde 7 zam geldi. Ayrıca günlük yaklaşık 9,6 milyar dolar değerinde zarar oluştu. Axi stratejisti Stephen Innes “Ya kanal için kuyruğa girmek ya da Afrika'nın etrafında dolaşmak gerek. Ekstra yolculuk süresi mevcut boru hatlarındaki stoku azaltacak” dedi.

Öte yandan geminin sahibi Japon Shoei Kisen şirketi, durumdan olumsuz etkilenen taraflardan özür diledi.

GEMİNİN İKİYE BÖLÜNME İHTİMALİ VAR
Fordham Üniversitesi Denizcilik ve Denizcilik hukuku Profesörü Lawrence Brennan: Çekilen fotoğraflarda geminin sert karaya oturduğu ve kıç tarafının yüzer durumda olduğu görülüyor. Bu da gemide ek hasara sebep olabilir. Gemi ikiye bölünürse ve yeniden yüzdürülüp çıkarılamazsa, kanal uzun süre kapalı kalabilir.