Ruslar gazı keserse ne olur? İşte AB'yi bekleyen 7 soru

Rus enerji şirketi Gazprom ‘dost olmayan ülkelere’ sevk edeceği Rus gazında ödemelerin ruble cinsinden yapılacağını ve yeni ödeme şartlarına yönelik resmî bilgiyi ilgili taraflara iletti. Peki Rusya gaz musluklarını kapatırsa ne olur.

OSMAN SAĞIRLI

İşte Rus enerji kaynaklarına bağlı olan AB ülkelerini ilgilendiren 7 soru:

1-Şimdi ne olacak?
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov “Rubleyle ödeme yapılmaması hâlinde doğalgaz sevkiyatını hemen kesmeyeceğiz. Devam eden teslimatın ödemesi bu ayın ikinci yarısında; hatta mayıs başında yapılacak. Şartların oluşması hâlinde rubleyle ödeme sistemi iptal edilebilir” dedi.

2- Rus gazına ne kadar bağımlılar?
Avrupa ısıtma ve elektrik üretimi için Rus gazına bağımlı. Rus gazı, Avrupa’nın toplam tüketiminin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. AB’nin bu yıl Rusya’dan gaz ithalatı günlük 200 milyon € ile 800 milyon € arasında gerçekleşti.

3- Avrupa, Rus gazı olmadan ne yapar?
Avrupa Komisyonu, Rus gazına olan bağımlılığını bu yıl üçte iki oranında azaltmayı, 2030’dan çok önce sona erdirmeyi planladığını açıkladı. Ancak ekonomistler, 2021’de AB’ye teslim edilen 1.550 terawatt-saat Rus gazını değiştirmenin kolay olmadığını söylüyor.

4- Daha geniş etkileri nelerdir?
Küresel bir enerji krizi riski var. Uluslararası Enerji Ajansına göre Rusya, dünyanın en büyük doğalgaz ihracatçısı ve Suudi Arabistan’ın ardından ikinci en büyük ham petrol ihracatçısı. Rus gazını değiştirmek kolay olmayacak. Avrupa açık piyasadan gaz satın almak zorunda kalacak. Katar veya ABD’dan satın alırlarsa daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacaklar.

5-Petrol fiyatları etkilenir mi?
Rusya, AB’ye günde yaklaşık dört milyon varil petrol tedarik ediyor. Analistler “Avrupa, Rus petrolünü terk etmeye karar verirse, o zaman ham petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara, hatta daha yükseğe çıkabilir” diye uyarıyor.

6-Rusya diğer emtiaları ruble ile mi satacak?
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ödeme planı duyurusu sırasında, doğalgazın ruble cinsinden satılan ilk Rus emtiası olacağını söyledi. Batı daha fazla yaptırım uygularsa, ham petrol, kömür, metaller, nadir toprak elementleri, mineraller, değerli taşlar, asil gazlar, kereste, gübreler, gıda yağı ve tahıl da ruble ile fiyatlandırılabilir.

7-Avrupa krize girer mi?
Şimdiye kadar, AB ve G7 ülkeleri Rusya’nın gaz ödemelerini rubleye çevirme talebini reddetti. Rusya, muslukları kapatmaya hazır olduğunu duyurdu. Bu gerçekleştirse Moskova ambargodan her gün 200 milyon € ila 800 milyon € kaybedecek.