Rusya'dan Arktik resti: Barents Denizi işbirliği resmen sona erdi

Rusya, Kuzey Avrupa ülkeleriyle 30 yıla yaklaşan bölgesel işbirliğini sonlandırdı. Başbakan Mihail Mişustin, Norveç, İsveç ve Finlandiya ile Barents Denizi ve Avrupa Arktik Bölgesi'nde yürütülen tüm anlaşmaların feshedildiğini duyurdu.

Rusya Resmi Belge Sistemi’nde yayımlanan karara göre, Mişustin, 2007’de imzalanan Uluslararası Barents Sekretaryası'nın kurulmasına dair anlaşma ile 2008 tarihli acil durum işbirliği anlaşmasını feshetti. Kararın ardından Rusya Dışişleri Bakanlığı'na, ilgili ülkelere bilgilendirme yapılması talimatı verildi.

Barents Sekretaryası, Arktik bölgede çevresel, ekonomik ve güvenlik alanlarında çok taraflı işbirliğini güçlendirmek amacıyla kurulmuştu.

“BATI, SÜRECİ FELÇ ETTİ”

Mart 2022'de Barents Avrupa-Arktik Konseyi (BEAC), Rusya ile işbirliğini askıya aldığını açıklamıştı. Ardından Eylül 2023'te Rusya, resmen Konsey'den çekildiğini duyurmuştu. Moskova yönetimi, bu sürecin “Batılı ülkelerin hatasıyla felç edildiğini” belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Finlandiya’nın Konsey başkanlığını devralmayı reddetmesini ve Kasım 2024’te ayrılma kararını açıklamasını, anlaşmanın sürdürülebilirliğine darbe olarak değerlendirdi.

ACİL DURUM ANLAŞMASI DA FESHEDİLDİ

2008’de Moskova’da imzalanan “Acil Durumlarda İşbirliği Anlaşması”, ülkeler arasında doğal afet, çevresel tehdit veya askeri kriz gibi durumlarda karşılıklı bilgilendirme ve yardım sağlama taahhüdünü içeriyordu. Bu anlaşma da fesih kararının bir parçası oldu.

Rusya’nın Konsey başkanlığı döneminde oluşturulan özel komite, bu anlaşmanın uygulanmasında kilit rol oynamıştı.

ARKTİK'TE DENGELER DEĞİŞİYOR

Barents Denizi’ndeki bu diplomatik kopuş, Kuzey Kutbu ve Arktik enerji havzalarında Rusya-NATO gerilimini daha da tırmandırabilir. Uzmanlar, feshedilen anlaşmaların ardından Rusya’nın bölgedeki tek taraflı askeri varlığını artırabileceği görüşünde.