Savaş tamtamları çalıyor! Asya'da tansiyon yükseldi

Asya'da tansiyon yükseldi, savaş tamtamları yeniden çalmaya başladı. Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen’in ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile görüşmesine Çin, Tayvan Boğazı’nda yaptığı tatbikatla karşılık verdi. Peki Çin ve Tayvan arasında yıllardır süren bu gerilimin sebebi ne? ABD’nin tavrı ne oldu? Çin’in Tayvan üzerindeki planları neler? İşte detaylar...

Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen'in Çin’in tüm itirazlarına rağmen ABD’yi ziyaret etmiş, Çin’den büyük tepkiler gelmişti. Bu ziyaret sonrasın Çin ve Tayvan arasında ki gerilim tırmanışa geçmişti. Tayvan’a gözdağı vermek isteyen Çin, 8 Nisan’da Tayvan çevresinde geniş bir askeri tatbikat başlatmış bu tatbikatı da Çin’in toprak bütünlüğünün korunması için gerekli bir eylem olarak nitelendirmişti. Çin savaş gemilerinin Tayvan boğanıza kadar girdiği Tatbikat bugün son bulacak.

ADA'DA SULAR ISINDI

"Müşterek Kılıç" adı verilen askeri tatbikatın ikinci gününde, kara, hava ve denizdeki farklı harp vasıtaları ile Ada ve çevresindeki sularda "talim hedeflerine" nokta atış simülasyonları yapılmıştı.
Tayvan Savunma Bakanlığı, Ada çevresinde Çin'e ait 70 askeri hava aracı ve 11 savaş gemisinin tespit edildiğini bildirdi. Öte yandan Pekin, ABD USS Milius savaş gemisinin, hak iddia ettiği Güney Çin Denizi'ne "izinsiz girişini" kınadı.

ABD, Tayvan adasının çevresinde askeri tatbikatlarını artıran ÇİN’e itidal çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, ABD’nin Çin’e “sürekli statükonun korunması ve itidal çağrısı” yaptığını, bunun yanı sıra “barış ve istikrarı sağlamak ve ulusal güvenlik taahhütlerini yerine getirmek için yeterli kaynak ve kabiliyete sahip olduğunu” vurguladı.

Çin'in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasında iç savaşın ardından ortaya çıkan ayrılık hala devam ediyor.

Pekin, "Tek Çin" ilkesini vurgulayarak Tayvan'ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik ilişkileri kesmesini şart koşuyor.

TAYVAN ÇİN'E KARŞI KENDİNİ KORUYABİLİR Mİ?

Peki olası bir savaşta Tayvan Çin’e karşı kendini koruyabilir mi? Çin, ekonomik bağları güçlendirmek gibi askeri olmayan yollarla "yeniden birleşme" sağlamaya çalışabilir. Ancak herhangi bir askeri çatışmada, Çin'in silahlı kuvvetleri Tayvan'ınkileri gölgede bırakacaktır.

Çin'in ABD'den sonra en fazla savunma harcaması yapan ülke ve deniz gücünden füze teknolojisine, hava kuvvetlerinden siber saldırılara kadar birçok kapasiteye sahip.

Çin'in askeri gücünün çoğu başka yerlere odaklanmış durumda, ancak örneğin aktif görevli personel açısından genel olarak iki taraf arasında büyük bir dengesizlik var.
Tayvan çatışmada en iyi ihtimalle Çin'in saldırısını yavaşlatmayı, Çin özel kuvvetlerinin kıyıya inmesini önlemeyi ve dışarıdan yardım beklerken gerilla saldırıları düzenlemeyi planlayabilir. Bu yardım, Tayvan'a silah satan ABD'den gelebilir.

ABD'DEN ÇİN-RUSYA YAKINLAŞMASINA KARŞI, TAYVAN'A DESTEK

Rusya Çin yakınlaşmasından sonra ABD, Diplomatik "Tek Çin" politikasına karşı Tayva'nı askeri olarak destekleyecek gibi duruyor.

Ancak yaşanacak olası bir çatışma, binlerce insanın ölmesinin yanı sıra Tayvan ekonomisine de ağır bir darbe indirebilir. Bu durum dünyayı da tahmin edilenden daha fazla etkileyebilir. Çünkü telefonlardan dizüstü bilgisayarlara, saatlere ve oyun konsollarına kadar günlük hayatının olmazsa olmaz elektronik ekipmanlarının çoğu, Tayvan'da üretilen bilgisayar çipleri sayesinde çalışıyor. Örneğin Tayvanlı TSMC firması tek başına bu alanda dünya pazarının yarısından fazlasına egemen.

Pandeminin sebep olduğu çip krizi henüz aşılamamışken Tayvan kaynaklı yeni bir çip krizinin doğması, dünya ticaretini derinden etkileyebilir.