Yeme içme sektörü 30 bin lira maaşla eleman bulamıyor

Yeme-içme ve gıda sektöründeki nitelikli ustalar değere bindi. Sektörde en çok; fırın, pide-lahmacun, döner ve kebap ustası aranıyor. Maaşlar ise 25 bin lirayı buldu. Sektör temsilcileri “Bir usta kolay yetişmiyor, alttan gelen çırak yok, maaş talepleri yükseldi, bu da fiyatlara yansıyor” diyor.

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ - Pandemi ile başlayan sektördeki istihdam sorunu çığ gibi büyüyor. Özellikle ekmek, lahmacun, pide, döner ve kebap ustası ile mutfak şefi bulmak gitgide zorlaşıyor. İşletmeciler, bu sektörün eğitim alanında bir karşılığı olmadığını belirterek, usta-çırak sistemi ile eleman yetiştiğini belirtiyor. Yeni jenerasyonun daha kolay işleri tercih ettiği ifade ediliyor. Hâl böyle olunca kalifiye elemanlar da yüksek maaş talep ediyor.

Pandemi öncesinde yetişmiş bir fırın ustası 5 bin liraya çalışırken, şimdilerde 25 bin lira alıyor. Aynı şekilde 3 yıl önce 6 bin lira alan döner ustası 30 bin lira talep ediyor. Hızla çoğalan kebapçılarda da istihdam sorunu var. 2020 yılında 7 bin lira alan yetişmiş bir kebap ustası için bugün 25 bin lira veriliyor. Buna rağmen usta bulmak zor.

NİTELİKLİLER YURT DIŞINA GİTTİ

Tüm Restoranlar Lokantalar ve Tedarikçiler Derneği (TURES) Başkanı Ramazan Bingöl, Türk gastronomi sektöründeki nitelikli ustaların çok başarılı olduğunu belirterek “Şimdilerde çoğu yurt dışına gitti. Türki Cumhuriyetleri ve Avrupa’dan çok talep var. İyi de para veriyorlar. Burada kalanlar da maaş isteklerini yükselttiler. Bu döngü fiyatlara da yansıyor. İyi yetişmiş bir ustaya ödediğiniz ücret menüyü direkt olarak etkiliyor” dedi.

“MEMLEKETTEN GETİRDİK”

Antep Sofrası isimli işletmenin sahibi Mustafa Yaşar da, komi, bulaşıkçı ve garson bulmanın, usta bulmaktan daha kolay olduğuna dikkat çekerek “Yetişmiş kebap ustası altın değerinde. Herkes bu işi yapmak istemez. Öğlen ızgaranın başına geçip akşama kadar duman ve sıcağın başında iş yapar. O yüzden insanlar bu mesleği seçmek istemiyor. Memleketten usta getirmek zorunda kaldık. Konaklaması, yemeği maaşı sigortası derken bir ustanın bize maliyeti 30 bini geçiyor. Sorun para değil, çalışacak usta yok piyasada. Bir de herkes usta olmaz, işin erbabı lazım. O nedenle yetişmiş usta bulmakta zorlanıyoruz” diye konuştu.

“YAZIN OTELLERE KAÇIYORLAR”

Bey Döner işletmesinin müdürü Asım Gülenyüz ise “Döner kesmek zanaat ister, herkes yapamaz. Makine alalım dedik, müşteri kaçtı. Müşteri döner tezgâhının başında insan görmek istiyor. 2 aydır dönerin başına adam koyamadık. Aldığımız usta da daha iyi fiyat bulunca kaçıp gidiyor. Eski ustaların vefası kalmadı kimsede. Şu an çalıştırdığımız kişiye 22 bin lira maaş veriyoruz. Lokanta ve restoranlarda çalışmak istemiyorlar. Yaz dönemi yaklaşınca da Antalya’daki otellere gidiyorlar. Aldığımız kişiyi 5 ay tutamıyoruz” ifadelerini kullandı.

HERKES ‘MASTER ŞEF’ OLDU

Dünya mutfağında hizmet veren Lezzet Durağı isimli şirketin müdürü Şeref Durmaz televizyonlardaki yemek programları sonrası mutfak şeflerinin yüksek ücretler talep etmeye başladığını belirterek “Mesleğe saygı da arttı. Ancak bunu suistimal edenler oluyor. Gastronomi bölümünden mezun olmuş bir genç, hiç deneyimi yokken kendini ‘master şef’ sanıyor. Bu işin okulda değil, mutfakta öğrenileceğinin farkında değiller” diye konuştu. Mutfak şefi maaş ücretlerinin ise 17 bin liradan başladığını belirten Durmaz “İşletmeye göre değişmekle birlikte, iyi bir mutfak şefi ortalama 25 bin lira alır. Lüks mekânlarda fiyatlar çok daha yüksek” dedi.

KİMSE ÇIRAK OLMAK İSTEMİYOR

> Usta-çırak ilişkisi ile eleman yetişen bu sektöre eski talep yok.

> Gençler sosyal medyadan para kazanmayı tercih ediyor.

> Fırın, döner ve kebap gibi çalışma saatleri ve şartları zor olan sektörlere talep gelmiyor.

> Yetişmiş ustalar yaz dönemlerinde otellere gidiyor, büyükşehirlerde çalışacak usta bulunamıyor.

> Alttan eleman gelmediği için işi bilen 40 yaş üstü ustaların bir kısmının da emekli olması istihdam sorununa etki ediyor.