Almanya'daki sistem Türkiye'de uygulanacak! 11 soruda yeni "depozito" sisteminin merak edilenleri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yıl sonuna kadar tüm illerde hayata geçirilecek, "Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA)" sistemiyle ilgili 11 soruda merak edilenleri yanıtladı. Depozito iade sistemine 1 Ocak 2025’te geçilmesi planlanıyor. 5 bin noktaya depozito iade makinesi yerleştirilecek. Biriken paralar alışverişlerde kullanılabilecek.

Depozito iade sistemine 1 Ocak 2025’te geçilmesi planlanıyor. 5 bin noktaya depozito iade makinesi yerleştirilecek. Su, soda, kola, şişeleri 25 kuruşa toplanacak. Ödemeler için Türkiye Emlak Katılım Bankası’nın altyapısı üzerinden e-cüzdan açılacak. Biriken paralar alışverişlerde kullanılabilecek.

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, sistemin, Sıfır Atık hareketinin yeni bir adımı olacağı belirtildi.

Paylaşımda, depozito sistemiyle ilgili vatandaşların merak ettiği 11 soru ve yanıtlarına yer verildi.

Buna göre, DOA sisteminin işleyişi şöyle olacak:

1- DEPOZİTO YÖNETİM SİSTEMİ (DYS) NEDİR?

Depozito Yönetim Sistemi, belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayalı bir sistemdir.

2- DEPOZİTO NE SAĞLAR?

Ambalajları kaynağında ayrı toplamaya, geri dönüşüm değerinin korunmasına ve yükseltilmesine, birincil ham madde yerine kullanılarak doğal kaynakların korunmasına, ikincil ham madde kullanımıyla enerji sarfiyatının azaltılmasına, karbon emisyonlarının azaltılmasına ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşılmasına, sıfır atık ve döngüsel ekonominin desteklenmesine katkı sağlanır.

3- DEPOZİTOSU OLAN AMBALAJLAR (DOA) UYGULAMASI NEDİR?

Tüketicilerin iade süreçlerinde kullanacağı mobil uygulamadır. Bakanlık tarafından tescil edilmiş makineler ve manuel iade noktalarında tüketiciler, DOA mobil uygulamasını kullanarak depozito iadelerini gerçekleştirecek.

4- DOA UYGULAMASI NASIL ÇALIŞIR?

Android ve iOS store mağazalarından uygulama ücretsiz indirilir. Karekod okutularak çalışan uygulama ile depozito iade makinelerine bırakılan ambalajlar için depozito bedeli tüketicinin e-cüzdanında birikir. Bu bakiye, QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, anlaşmalı restoran ve marketlerde kullanılabilir.

5- DOA BANKACILIK SİSTEMİNE ENTEGRE MİDİR?

Tüm finansal akışlar Türkiye Emlak Katılım Bankasının alt yapısı üzerinden DOA mobil uygulaması altında e-cüzdan entegrasyonu ile yürütülür. Biriken bakiye banka hesaplarına da havale edilebilir.

6- UYGULAMA TÜRKİYE GENELİNDE NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Sakarya'da başlatılan uygulama 2025 yılı sonuna kadar ülke genelinde her il ve her ilçede hayata geçirilecek.

7-DOA'YA HANGİ KURUM VE KURULUŞLAR DESTEK VERİYOR?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansının (TÜÇA) sistem yöneticisi olarak yer aldığı depozito yönetim sistemi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) işbirliğiyle yürütülecek.

8- YILDA NE KADAR AMBALAJDA GERİ KAZANIM SAĞLANACAK?

Türkiye genelinde 783 bin kilometrekarelik coğrafyada yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanması öngörülüyor.

9- NE KADAR ÜRÜNDE DOA LOGOSU VAR?

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü işbirliği ile 1 Ağustos 2023'ten bu yana 22 milyar adet içecek ambalajı işaretlenip piyasaya sürüldü.

10- DOA İLE YILLIK NE KADAR KAZANÇ ELDE EDİLECEK?

Ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon avro katma değer sağlanması hedefleniyor.

11- HANGİ AMBALAJLARA DEPOZİTO ÖDENECEK?

Cam, plastik ve alüminyum malzemeden yapılmış 0,1 litre ile 3 litre arasındaki tek kullanımlık ambalajlar zorunlu depozito kapsamına alındı. Üzerlerinde depozito logosu olan bu ambalajlar için depozito bedeli ödenecek.