Doları tahtından edecek petrol hamlesi: Çin ile Suudi Arabistan dev anlaşmaya imza attı

Doların hegemonyasını kırmak isteyen BRICS'ten yeni hamle geldi. Çin, ittifaka dahil olma yolunda ilerleyen Suudi Arabistan ile dev petrol anlaşmasına imza attı.

Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nden oluşan BRICS ülkeler grubu, ABD dolarının hegamonyasını kırmak için hamle üstüne hamle yapıyor. Çin, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 15. BRICS Liderler Zirvesi'nde ittifaka dahil olma yolunda ilerleyen Suudi Arabistan ile yerel para birimiyle petrol anlaşmasına imza attı.

ÇİN VE SUUDİ ARABİSTAN ARASINDA DEV ANLAŞMA

Çin ile Suudi Arabistan, ikili ticarette yerel para birimlerinin kullanımı için döviz takas anlaşması imzalandı. İki ülke merkez bankalarından yapılan ortak açıklamaya göre, üç yıllık anlaşma kapsamında 50 milyar yuan (yaklaşık 6,97 milyar dolar) riyal karşılığı takas edilebilecek.

Karşılıklı uzlaşmayla uzatma opsiyonu bulunan anlaşma, iki ülkenin özellikle doların hakim olduğu petrol ticaretinde yerel para birimlerini kullanmasına olanak sağlayacak.

DOLAR HAKİMİYETİNE KARŞI YEREL PARA HAMLESİ

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumundaki Çin, 2022'de Suudi Arabistan'dan 65 milyar dolar değerinde ham petrol satın almıştı. Çin’in Suudi Arabistan’ın dış ticaretindeki payı, 10 yıl önce yaklaşık yüzde 13,1 iken, 2022’de yüzde 17,7 seviyesine yükseldi. Bu dönemde ikili ticaret yaklaşık yüzde 49 artarak 400 milyar riyale (107 milyar dolar) ulaştı. Çin ile Suudi Arabistan arasındaki mal ticareti hacmi, son on yılın tamamında 2,5 trilyon riyali (667 milyar dolar) aştı. Bu, aynı dönemde Suudi Arabistan ile ABD arasındaki ticaret hacminden yaklaşık 1,5 kat fazla.

Son anlaşma, Çin Merkez Bankası'nın (PBoC) son 10 yılda imzaladığı 30'ncu döviz takas sözleşmesi oldu. Çin, daha önce Orta Doğu'dan Birleşik Arap Emirlikleri ile 2012'de, Katar ile 2014'te ve Mısır ile 2016'da benzer anlaşmalar imzalamıştı.

ABD ile artan ekonomik ve jeopolitik rekabet içinde Çin'in dolara bağımlılığını azaltmak üzere dış ticarette yerel para biriminin kullanımı artırmaya yönelik adımlara hız verdiği gözleniyor.

BRİCS'TEN DE-DOLARİZASYON HAMLESİ

De-dolarizasyon olarak bilinen, Amerikan dolarının küresel piyasalardaki hakimiyetini azaltma furyasında BRICS üyeleri arasında büyük anlaşmalara imza atılıyor. Asya devi Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Ağustos ayında resmi olarak yerel para birimleriyle ticaret yapmaya başlamıştı. Hindistan’ın önde gelen petrol rafinerisi Indian Oil Corp., Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi’nden 1 milyon varil petrol satın aldıklarını açıkladı, alışverişin de Amerikan doları yerine yerel rupiyle yapıldığı belirtilmişti.