Dünya dara düştü!

Artan elektrik talebi, enerji fiyatlarındaki anormal yükselişler ve emisyonları azaltmaya yönelik ülke hedefleri, Çin’de kriz çıkardı. Pekin enerji kullanımını kısıtlama kararı aldı. Dünyaya üretim yapan birçok fabrika şalteri indirdi. Dünyayı etkileyebilecek kıtlık riski baş gösterdi.

OSMAN SAĞIRLI

Pandemide iyice çığırından çıkan arz-talep şokları şimdi de enerjide kendini gösteriyor. Artan elektrik talebi, petrol, kömür ve gaz fiyatlarındaki anormal yükselişler, emisyonları azaltmaya yönelik ülke hedefleri; elektrik tüketiminin azaltılmasına yönelik baskıları da beraberinde getiriyor. Çin’de kendini gösteren bu krizin dünyaya yayılmasından endişe ediliyor. 23 eyaletin neredeyse yarısı, Pekin tarafından belirlenen enerji tüketimi hedeflerini aştı.

FABRİKALAR KAPATILDI
Birçok fabrikaya “aşırı elektrik tüketiyorsun” denilerek, faaliyetlerini durdurmaları veya tamamen kapatmaları emredildi. Bu durumdan Çin ekonomisinin yaklaşık üçte birini oluşturan Jiangsu, Zhejiang ve Guangdong’da da etkilendi. Şanghay yakınlarındaki Jiangsu eyaletinde çelik fabrikaları kapandı. Bazı şehirler sokak ışıklarını söndürdü. Ülkenin kuzeyindeki Liaoning’de 14 şehir, acil elektrik kesintilerine başladı. Zhejiang’da yaklaşık 160 enerji yoğun şirket kepenk indirdi.

Arabalardan soda kutularına kadar her şeyde kullanılan metalin üreticisi Yunnan Aluminium üretimi kıstı. Şok, gıda sektöründe de hissediliyor. Mahsulleri yemeklik yağlar ve hayvan yemi olarak işleyen soya fasulyesi üreticilerine de faaliyetlerini durdurma talimatı verildi. Apple ve Tesla’nın tedarikçilerinin de bazı tesislerinde üretimi durdurduğu haberleri geliyor. Bazı küçük şirketler de borsaya, faaliyetlerini durdurdukları veya durdurma emri aldıklarını bildirmeye başladı.

Çin’in, küresel enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle önümüzdeki kış boyunca ciddi bir kömür ve gaz sıkıntısı riski altında olduğu bildiriliyor. Tekstilden elektroniğe kadar her şeyi etkileyen bu sürecin; tedarik zincirlerini tıkamasından, fiyatların daha da artmasına sebep olmasından ve birçok küresel şirketin kârını vurmasından endişe ediliyor. Uzmanlara göre kriz tahmin edilenden büyük ve bütün dünyada da kıtlığa yol açacak türden!.. Nomura analistleri “Enerji kısıtlamaları dalgalanarak küresel piyasaları etkileyecek. Çok yakında küresel pazarlar tekstilden, oyuncaklara ve makine parçalarına kadar arz sıkıntısı hissedecek. Çin bu çeyrekte küçülecek” dedi.