FED rüzgarına karşı tek kazanan Borsa İstanbul

FED'in enflasyonla mücadele etmek için gittikçe şahinleşen para politikası, Çin'de devam eden Covid-19 salgını ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi sebepler başta olmak üzere risk algısını yükselten birçok unsur, nisanda borsaları baskıladı. Geçen ay ABD borsalarındaki kayıplar yüzde 5-13 arasında değişti. Brezilya yüzde 10, Meksika yüzde 9, Almanya yüzde 2,2, Çin yüzde 6,3, Japonya yüzde 3,5 düştü. Borsa İstanbul ise yüzde 8,8 yükselişle küresel piyasalardan pozitif yönde ayrıştı.

Uzun bir aradan sonra ABD Merkez Bankasının (FED) şahin yüzüyle karşı karşıya gelen küresel borsalar, derinleşen satış baskısıyla nisan ayında yatırımcılarını üzdü. Nisanda birçok olumsuz haber akışının arka arkaya gelmesi dünya borsalarında düşüş eğilimini beraberinde getirdi. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi ise, dünya borsalarının önemli düşüş kaydettiği ayda, yüzde 8,83 yükselişle aylık bazda kapanış rekoru kırdı ve küresel piyasalardan pozitif yönde ayrıştı.

ANA ETKEN ABD

ABD’de son 40 yılın en yüksek seviyesine çıkan Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE), FED’i şahinleşmeye zorlaması, tahvil ve pay piyasalarında son yılların en güçlü satış baskısının arkasındaki ana etken oldu. FED üyelerinin yoğun sözle yönlendirmelerine sahne olan nisan ayında politika faizindeki artış oranına ilişkin piyasa beklentileri, sert şekilde yukarı yönlü revize edildi. Tahvil piyasalarında gelecek dört toplantı için en az 50 baz puanlık politika faizi artışı beklentisi, bütün varlıklarda fiyatlamaları etkiledi. Şahinleşen FED'le birlikte ABD'nin uzun dönemli tahvil faizleri yaklaşık son üç yılın, dolar endeksi ise son 20 yılın en yükseğine çıktı.

Dünya borsalarına bakıldığında;

• - Nisanda MSCI gelişmiş ülkeler endeksi yüzde 8,5 gerileyerek Mart 2020’den bu yana en kötü performansını sergiledi.
• - MSCI gelişmekte olan ülkeler endeksi yüzde 5,8 azalışla son dokuz ayın en sert düşüşünü kaydetti.
• - Nasdaq endeksindeki düşüş son 14 yılın en güçlü aylık değer kaybı olarak kayıtlara geçti.
• - S&P 500 ve Dow Jones endekslerindeki gerileme, Mart 2020’den bu yana en sert satış baskısına işaret etti.
• - Aylık bazda Nasdaq endeksi yüzde 13,26, S&P 500 endeksi yüzde 8,80 ve Dow Jones yüzde 4,91 değer kaybetti.

DÜNYAYA YAYILDI

• - Brezilya’da Bovespa endeksi yüzde 10,10 ve Meksika’da Mexbol endeksi yüzde 9,1 geriledi.
• - Arjantin’de S&P Merval endeksi de nisanda yüzde 3 düştü.
• - Almanya'da DAX endeksi nisanda yüzde 2,20 gerilerken, 2018'den bu yana ilk defa dört ay üst üste değer kaybetti.
• - Bu dönemde Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,89 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 3,07 düştü.
• - Çin’de Şangay bileşik endeksi, nisanı yüzde 6,31 azalışla tamamladı.
• - Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,50, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,24, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 4,13, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 2,57 değer kaybetti.
• - İngiltere’de FTSE 100 endeksi sınırlı yükselişle yüzde 0,38, Rusya’da RTS endeksi yüzde 5,88 değer kazandı.

BELİRSİZLİK ARTABİLİR

Analistler, dünya genelinde ortaya çıkan enflasyon baskılarının özellikle emtia ve gıda fiyatları üzerinden etkili olmayı sürdürdüğünü belirterek, merkez bankalarının sıkılaşan politika duruşlarının, pay piyasaları üzerindeki baskıya yılın geri kalanında da devam edebileceğini aktardı. FED’in yönlendirmelerinin piyasalar üzerinde belirleyici olacağını ifade eden analistler; ABD’nin henüz bilanço küçültme adımlarına başlamadığını, söz konusu adımın da piyasalardaki likiditeye etkisinin, pay piyasaları için bir başka önemli etken olacağını bildirdi.

Analistler "Tahvil piyasalarındaki fiyatlamalarda, FED’in haziran toplantısındaki faiz artışı beklentileri 50-75 baz puan arasında değişiyor. Piyasalar, mayıs ayında enflasyona karşı daha hassas olabilir. ABD’de özellikle Nasdaq endeksi, bu durumdan en çok etkilenebilecek şirketleri bünyesinde bulunduruyor. Özellikle ABD borsalarında belirsizlikler mayısta da devam edebilir. Teknik açıdan da ABD pay piyasaları kritik bölgelere indi. Hâlihazırda test edilen seviyeler destek olarak çalışmazsa, satışlar daha da derinleşebilir" uyarısında bulundu.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) henüz FED ile aynı dili konuşmaktan geri durması ve para politikasındaki sıkılaşma için acele etmemesi, Avrupa pay piyasaları için baskıları sınırladı. Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaş ve savaşın getirdiği belirsizlikler ise risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor. Tarihinin en yüksek enflasyonuyla karşı karşıya olan Avrupa’da enflasyon görünümünü olumsuz etkileyebilecek gelişmelerin, ECB’yi beklenen daha önce parasal sıkılaştırmaya yönlendirebileceği korkusu, piyasalardaki en önemli risk unsuru olarak fiyatlanıyor.

Çin’deki Covid-19 salgınının küresel bazda tedarik zincirini tehdit ederek fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna da dikkati çeken analistler "Çin pay piyasaları nisanda en fazla değer kaybeden borsalardan oldu. Ülke genelinde artan kısıtlamalar, makroekonomik görünümü olumsuz etkilemek koşuluyla risk iştahını düşürdü" görüşünü dile getirdi.