Gıda milliyetçiliği dünyayı korkutuyor

Koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisiyle gıda milliyetçiliği hızla artıyor. Ülkeler iç piyasalarını korumak adına gıda ürünü ihracatını durdurma ya da kısıtlama yoluna giderken, kıtlık endişesi daha çok ülkeyi esir alıyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), verilerine göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi, şubatta ocak ayına kıyasla yüzde 3,9 artış göstererek ortalama 140,7 puan oldu. Artış oranı, geçen yılın şubat ayına göre ise yüzde 24,1 olarak gerçekleşti. Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre Covid-19 sürecinde AB, Arjantin, Anguilla, Bolivya, Brezilya, Kamboçya, Kolombiya, Mısır, El Salvador, Polonya, Romanya, Gambiya, Endonezya, Moğolistan, Kuzey Makedonya, Sırbistan, İsviçre ve Özbekistan’ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, stratejik olarak gördükleri bazı gıda ürünleri için tedbirler aldı. Bu tedbirler arasında geçici ihracat sınırlamaları, ithalat tarifelerinin geçici olarak kaldırılması, ithalat vergilerinden muafiyet yer aldı. Rusya Federasyonu, Kazakistan, Ermenistan, Belarus ve Kırgızistan’ın oluşturduğu Avrasya Ekonomik Birliği (AEB), Covid-19 tedbirleri çerçevesinde 2020’de çok sayıda tarım ürününün ihracatını 30 Haziran’a kadar yasaklamıştı.

Rusya-Ukrayna savaşıyla gıda ihracatını durduran ülke sayısı hızla arttı. İşte gıda satışını yasaklayan ülkeler:

> Rusya, bu ay, üçüncü ülkelere beyaz şeker ve şeker kamışı ihracatını, AEB’ye de tahıl ihracatını geçici olarak yasakladı. Söz konusu yasaklar, AEB ülkelerine 30 Haziran’a kadar, üçüncü ülkelere de 31 Ağustos’a kadar uygulanacak.

> Arjantin buğday tedarikini garanti altına almak ve makarna fiyatlarının artışını frenlemek için bir sistemoluşturma kararı aldı. Arjantin ayrıca soya yağı ve küspesi ihracatını da durdurma kararı aldı.

> Ukrayna buğday, mısır, ayçiçeği yağı, gübre ihracatına yasak getirdi.

> Macaristan da tahıl ihracatı yasağına katılan ülkeler arasında yer aldı.

> Dünyanın en büyük palm yağı üreticisi Endonezya, şirketlere planladıkları palm yağı ihracatının yüzde 30’luk kısmını yurt içine ayırma mecburiyeti getirdi.

> Cezayir yağ, şeker ve buğday ihracatını yasakladı.

> Mısır, aralarında buğday, mercimek ve fasulyenin de bulunduğu beş gıda ürününün ihracatını geçici olarak durdurdu.

> Kamerun, tedarik sıkıntısını gerekçe göstererek pirinç, mısır, darı ve sorgum ürünlerine ihracat yasağı getirdi.