Sanayinin ülkeye yayılması tartışılıyor: Toptan taşınamayız

Ekonominin yüzde 30’unu oluşturan İstanbul’daki deprem riski ‘sanayiyi taşıyalım’ görüşünü rüzgâr hâline getirdi. Bazı sanayiciler ‘hemen taşınmalı’ derken, İTO Başkanı Avdagiç “Bu taşınma sesleri, ihracat pazarlarımızdan da duyuluyor. Onlar da panikle yeni tedarikçi arama telaşına düşüyor” diyerek uyarı yaptı.

Türkiye ekonomisinin yaklaşık yüzde 15’inin bulunduğu 11 ildeki deprem sebebiyle aksayan üretim, sanayinin kümelenmesine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Birçok sanayici depremde zarar gören fabrikasının yaralarını sarıp üretime başlamaya çalışırken, ülkedeki iş dünyası örgütlerinde “Sanayiyi güvenli bölgelere taşıyalım” sesleri yükselmeye başladı. Ancak bunun bir anda gerçekleşmesi mümkün olmadığı gibi, sanayi alanlarının liman, havalimanı ve ulaşım merkezlerine yakın olması gerekliliğine de dikkat edilmesi gerekiyor.

700 bini aşkın üyesi bulunan İstanbul Ticaret Odasının (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, İstanbul’dan sanayiyi zorla çıkarma girişiminin doğru olmadığını ifade etti. Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, Türkiye’nin beka sorununun deprem olduğunu, beklenen Marmara depreminin büyük bir yıkım oluşturabileceğini vurgularken, dün gerçekleştirilen ASO Meslek Komiteleri Ortak toplantısında “Sanayi ve ticari tesisler acilen deprem riski düşük illere taşınmalı” vurgusunu yaptı.

Güvenli konutların yanı sıra güvenli fabrikalar inşa etmenin şart olduğunu, konutlar için ortaya konulan yenileme prosedürünün mutlaka fabrikalar, iş yerleri, çarşı ve AVM’ler için de öngörmek gerektiğini vurgulayan Avdagiç “Dolayısıyla bütün bu dönüşüm paketini iş yerlerini, sanayi kuruluşlarını işin içine katarak sürdürmeliyiz. Yenileme sürecini hızlandıracak mevzuat oluşumunu gerçekleştirmeli ve çok sıkı takibini yapmalıyız” dedi.

İSTANBUL TÜRKİYE’NİN YÜZDE 30’U

Türkiye nüfusunun yüzde 20’sini, iş gücünün yüzde 20’den, ihracatın yüzde 50’den fazlasını temsil eden, ülkenin GSYH’sının yüzde 30,4’ünü oluşturan İstanbul’un 2022’de 300 milyar dolara yakın katma değer oluşturduğunu hatırlatan Avdagiç “Finans ve sigorta faaliyetleri toplamından aldığı pay yüzde 61; mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri toplamındaki payı yüzde 46, hizmetler sektörü toplamından aldığı pay yüzde 42 ve inşaat sektörü toplamından aldığı pay yüzde 33… Deprem kuşağında bir ülke olmanın bize verdiği önemli bir uyarı var. O da sanayi ve ticaretin belli merkezlerde sıkışmaması gerektiği. Görüyoruz ki, belirli bölgelerde yoğunlaşan sanayi ve ticaret, hem bölgeler arası kalkınmışlık ve refah seviyesini olumsuz etkiliyor hem de ekonomik ve sosyal riskleri artırıyor. Depremin Türkiye’nin kalkınma ve sanayileşme stratejisinde bir ‘desantralizasyon’a yol açmasını diliyorum. Ancak biz şuna karşıyız. ‘Bu vesileyle İstanbul’dan sanayiyi çıkaralım’ diyenler var. İTO olarak İstanbul’daki üretimin, ticaretin, ekonomik ünitelerin zorla şehir dışına çıkarılmasının doğru olmadığını düşünüyoruz” ifadesini kullandı.