Seyyanen zam rafa mı kalktı? Masadaki yeni seçenek belli oldu
Türkiye’de milyonlarca memur ve emekli, artan hayat pahalılığı karşısında geçimini sağlamakta zorlanırken gözünü yılbaşında yapılacak maaş zamlarına çevirdi. 20 milyonu aşkın kişiyi ilgilendiren bu artış, daralan bütçeler için yeni bir umut olarak görülse de vatandaşın beklentisiyle ekonomik koşullar arasındaki makas giderek açılıyor.
Pazardan markete, kiradan faturalara kadar hemen her alanda yükselen maliyetler, sabit gelirli kesimin alım gücünü zorluyor. Ankara’da zam oranlarına ilişkin hesaplamalar sürerken milyonlar, açıklanacak artışın günlük yaşamın yükünü ne ölçüde hafifleteceğini merak ediyor.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşe yazısında konuya dair önemli bilgiler paylaştı.
Karakaş'ın yazısı şöyle:
TOPLU SÖZLEŞME KISKACI VE ERİYEN MAAŞLAR
Memur ve emeklisinin en büyük kâbusu, resmî enflasyonun bile altında kalan maaş artışlarıdır. Mevcut toplu sözleşme düzeni, ne yazık ki sabit gelirliyi koruyamıyor.
- Geçmişin Acı Tecrübesi: Önceki dönemlerde memur ve emeklisi arka arkaya üç kez enflasyonun altında artış aldı. Alım gücü her seferinde biraz daha eridi.
- Temmuz 2026 Hayal Kırıklığı: Temmuz ayında altı aylık enflasyon yüzde 17,76 olarak gerçekleşti. Ancak memur ve emeklisine sadece yüzde 13,52 oranında artış verildi. Yani resmî enflasyonun bile yüzde 4,24 altında bir kayıp yaşandı.
Atalarımız "Aşure yemeye giden kaşığını cebinde taşır" der. Hak mücadelesi sağlam verilerle yapılır. Fakat mevcut sözleşme çarkı, memur emeklisinin kaşığını daha masaya oturmadan elinden alıy
4 AYLIK ENFLASYON BİLANÇOSU NE DİYOR?
Ocak maaşlarının netleşmesi için yılın son iki ayına ait enflasyon verileri bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan temmuz, ağustos, eylül ve ekim 2026 rakamları tabloyu açıkça ortaya koyuyor. (TABLO YUKARIDA)
Bu resmî rakamlara göre 4 aylık toplam enflasyon yüzde 8,28 seviyesine ulaştı. Memur ve memur emeklisi için 2026 yılının ikinci yarısında yüzde 7 sözleşme artışı belirlenmişti.
Dört aylık enflasyon bu sınırı aştığı için enflasyon farkı doğdu. Ekim ayı itibarıyla memur ve emeklisinin hak ettiği artış oranı şimdiden yüzde 6,28 oldu.
YIL SONU HESAPLARI VE MUTFAKTAKİ GERÇEKLER
Ekonomi yönetiminin Orta Vadeli Program (OVP) ve Merkez Bankası hedefleri yukarı yönlü güncellendi. Yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 29,5 olarak belirlendi. Piyasa beklenti anketleri ise yüzde 29,63 rakamına işaret ediyor.
Hasılıkelam, yerli ve yabancı kuruluşların tahminleri yıl sonu enflasyonunun yüzde 30 bandında olacağını gösteriyor.
- Kritik Eşik: Yüzde 30 oranı, ekonomi yönetimi için psikolojik ve siyasi bir sınavdır.
- Küresel Riskler: Yıl sonu enflasyonunun en fazla yüzde 29,99 seviyesinde kalması bekleniyor. Ancak küresel krizlerin ve dış kaynaklı savaşların enerji fiyatlarını tetiklemesi hâlinde bu sınır aşılabilir.
YASAL ORANLAR NE GETİRECEK? "ZAM" MI, "GÜNCELLEME" Mİ?
Mevcut yasal düzenlemelere göre ocak ayında ortaya çıkacak tablo şimdiden bellidir. Yıl sonu enflasyonu yüzde 30 civarında gerçekleşirse maaş artışları şu şekilde şekillenecektir:
- SSK ve Bağ-Kur Emeklisi: Yüzde 9,5 ila yüzde 10,5 arası (Ortalama %10)
- Memur ve Memur Emeklisi: Yüzde 7,5 ila yüzde 8,5 arası (Ortalama %8)
Matematiğin dili tektir ve asla yalan söylemez. Temmuz ayındaki yüzde 4,24'lük kayıp, sabit gelirlinin resmî enflasyon karşısında bile takatsiz kaldığını gösterdi. Bu kayıp, bilhassa memur emeklileri için telafisi güç, gayrikabil-i rücu (geri dönülemez) bir yaradır.
Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek, "Enflasyonun altında artış yapılmayacak" sözünü vermişti. Bu vaat yerine getirilirse memur ve emeklisine ilave 2 puan eklenecektir. Böylece memur kesimi de SSK ve Bağ-Kur emeklileri gibi yüzde 10 civarında bir artış alacaktır. Ancak dikkat edilirse bu artışlara "zam" değil, sadece "güncelleme" diyoruz. Enflasyonun üzerinde gerçek bir refah artışı verilmedikçe buna zam demek, emekliye haksızlık olur.
SEYYANEN ZAM VE REFAH PAYI MASADA MI?
Ankara kulislerinde esen rüzgârlar, çalışan ve emeklilerin lehine dönmeye başladı. Üç yıldır kemer sıkan milyonların artık dayanacak gücü kalmadı. Siyasi teşkilatlar ve milletvekilleri, sahadaki bu feryadı hükûmete iletiyor. Kulislerde "Şimdi değilse ne zaman?" sorusu yüksek sesle soruluyor.
- Seyyanen Zam Beklentisi: Üç yıldır seyyanen zam alamayan memur emeklisi için bu ocak ayı hayati bir dönüm noktasıdır. Cumhurbaşkanımızın talimatıyla ilgili bakanlıklar ilave iyileştirme üzerinde çalışıyor.
- Gündemden Düşen Formül: Başlangıçta tüm emeklilere 10 bin ila 15 bin TL arasında seyyanen artış konuşuluyordu. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçe verileri incelendiğinde, ek bütçe olmadan bu rakamların yıl boyu karşılanamayacağı görüldü ve bu formül rafa kalktı.
- En Güçlü Senaryo: Ankara'da konuşulan en güçlü seçenek, mevcut oranlara yüzde 5 ila yüzde 15 arasında refah payı eklenmesidir.
Ne var ki refah payı en üst sınırdan, yani yüzde 15 olarak uygulansa bile emekli rahat bir nefes alamayacaktır. Çünkü bugün itibarıyla açlık sınırı 38 bin TL'yi aşmış durumdadır. Yılbaşına gelindiğinde bu rakamın 40 bin TL'nin üzerine çıkacağı kesindir.
HASILIKELAM: Mutfaktaki yangına kalıcı ve essahlı bir çözüm bulmak artık elzemdir. Ömrünü devletine adamış memur emeklileri ile ülkenin kalkınmasında alın teri döken SSK ve Bağ-Kur emeklileri, soğuk istatistik tablolarına kurban edilemez!
Ocak ayı, sadece matematiksel hesapların yapılacağı bir dönem değildir. Bu ay, sosyal adaletin ve toplumsal vicdanın test edileceği tarihî bir imtihandır. "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" düsturu unutulmamalıdır.
Hükûmet sadece yasal oranlarla yetinmemelidir. Başta vadedilen seyyanen zam olmak üzere, emeklinin yüzünü güldürecek hakiki iyileştirmeler vakit kaybetmeden hayata geçirilmelidir. Mutfaktaki yangın ancak adaletle söner.
