Türk lirası güvenli liman: Bir günde yaklaşık 2,5 milyar dolar sattık

Vatandaşların birikimlerini dövize geçirmesini önleyecek “Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat” ürünü devreye alındı. Hesaplar 3, 6, 9 ve 12 aylık açılabilecek. Vade sonunda mevduat getirisi, dövizdeki primin altında kalırsa, aradaki fark hesap sahibine ödenecek. Böylece TL’de bekleyenler kayıp yaşamayacak.

Türk lirasını güçlendirmek ve dolardaki spekülatif artışların önüne geçmek üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan “Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat” uygulaması devreye alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tasarruflarını değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlara yeni bir finansal alternatif sunacaklarını belirtmiş “Bundan sonra hiçbir vatandaşımızın ‘kur daha yüksek olacak’ diye mevduatını Türk lirasından dövize geçirmesine ihtiyaç kalmayacak” açıklamasında bulunmuştu.

Hazine ve Maliye Bakanlığından, yeni uygulama ile ilgili yapılan açıklamaya göre;

• ‘Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat’ ürünü ile, vatandaşların dövizdeki oynaklık karşısında mağdur olması önlenecek.
• Üründe, gerçek kişilerin TL vadeli hesapları üzerinde işleyecek mevdut getirisi ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranı kıyaslanacak. Yüksek olan oran üzerinden, hesap nemalandırılacak. Bu mevduat ürününe stopaj uygulanmayacak.
• Vade sonunda kur değişiminin, mevduat getirisi üzerinde kalması hâlinde, oluşabilecek fark müşteri hesabına TL olarak yansıtılacak.
• Ana paranın getirisi, kur farkı ile oluşacak rakamdan düşük ise, aradaki farkı hazine karşılayacak.
• Hesaplar 3, 6, 9 ve 12 ay vadeler ile açılabilecek, minimum oran, TCMB politika faiz oranı olarak uygulanacak.
• Vadeden önce hesaptan para çekilmesi durumunda, hesap vadesiz hesaba dönüşecek, getiri hakkı ortadan kalkacak.
• Hesabın açıldığı tarihteki TCMB kuru ile hesabın kapatıldığı tarihteki TCMB kurundan, düşük olan üzerinden hesap bakiyesi güncellenecek.
• Kur farkı hesaplamaları için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, her gün saat 11.00’de USD döviz alış kuru yayınlayacak.
• Sisteme isteyen her banka katılabilecek.
• Ürünün katılım bankacılığında da uygulanması konusunda çalışmalar sürdürülüyor.

NASIL İŞLEYECEK?

• 90 gün vadeli 100.000 TL’lik dövize endeksli hesap açıldı.
• Vade sonunda mevduat getirisi, yaklaşık yüzde 4 (4 bin TL) oluyor.
• Dolar getirisi bu süreçte 4 bin TL’nin altında kalırsa, herhangi bir ek ödeme yapılmayacak.
• 4 bin TL’nin üzerinde gerçekleşirse, aradaki fark hesap sahibine ödenecek.

TL’YE DÖNÜŞE DE DESTEK

Merkez Bankası, döviz hesaplarının TL vadeli hesaplara dönüşmesi hâlinde sağlanacak desteğin şartlarını açıkladı.

Buna göre, 20 Aralık 2021 tarihinde ABD doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden döviz tevdiat hesabı veya döviz cinsinden katılım fonu bulunan yurt içinde yerleşik gerçek kişiler, söz konusu hesaplarını vadeli Türk lirası mevduat/katılma hesabına dönüştürmeleri hâlinde destekten yararlanabilecek. Hesaplar 3, 6 ve 12 ay vadeli olarak açılabilecek. Açılacak Türk lirası vadeli hesaplara işleyecek faiz/kâr payı ile hesap açılışı ve vade sonundaki kur değişim oranı kıyaslanarak yüksek olan oran üzerinden mevduat ve katılım fonu sahibine ödeme yapılacak.

Hesap açılışındaki kur ile vade sonu kurunun ne olduğuna bakılmaksızın anapara ve faiz/kâr payı tutarı müşteriye banka tarafından ödenecek. Vade sonu kuru üzerinden hesaplanacak tutar, anapara ve faiz/kâr payı tutarından büyükse; aradaki fark TCMB tarafından karşılanacak.

Önceki gün 18,35 ile zirve yapan dolar, dünkü işlemlerde 13 TLcivarında denge bulmaya çalıştı

PAZARTESİ 18,35 TL SALI 11,41 TL
DÖVİZDEN KAÇIŞ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı finansal alternatifler ve ekonomik tedbirlerin ardından, döviz bürolarında büyük hareketlilik yaşandı. Dün yurdun dört bir yanında döviz bürolarının önünde uzun kuyruklar oluştu. Doların önünün kesilmesiyle birlikte âdeta dövizden kaçış başladı. Ellerindeki dövizi bozdurmaya gelen vatandaşlar “Bazı muhalifler sürekli dolar artışından bahsediyorlar, şimdi neyi kullanacaklar? Doların düşmesi bir bayram. Şimdi piyasada her şeyin fiyatının düşeceği söyleniyor, bunu bekliyoruz, rahat nefes aldık, çok mutluyuz” şeklinde konuşuyor.

BALON SÖNÜYOR

Döviz ve altın piyasaları uzmanı Adnan Kapukaya “Dört ayda dolar yüzde 75 değer kazanıyorsa, burada soru işareti var. Zaten bunun yarısı balondu. O balon da yavaş yavaş sönmeye başladı. Kredi çekip dolar alanlar var, Allah onlara da yardım etsin çünkü yüksekten dolar aldılar. Hem kredi borcu ödeyecekler hem doların yükselmesini bekleyecekler. Tam bir kıskaç altında kaldılar. Bence oynamasınlar” dedi. Piyasa uzmanı Reşat Yılmaz da “Şu anda zengin bedel ödüyor. Yaklaşık iki aydır fakir bedel ödüyordu, şimdi ibre tersine döndü. Dövize, altına hücum edenlere büyük bir fatura çıktı. Bu da olumludur. Açıkçası ülke ekonomisi de çok güçlüdür. Eski Türkiye yok, çok mesafe aldık” diye konuştu.

NEBATİ: ŞİŞİRDİĞİNİZ FİYATLARI İNDİRİN

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, TRT’nin canlı yayınında yaptığı açıklamada döviz artışını bahane ederek fiyatları şişirenlere sert tepki gösterdi, “Şişirdiğiniz fiyatları indirin, yoksa karşınızda bizi bulursunuz” dedi.

Nebati, sosyal medyada dolaşan kur korumalı mevduat ile ilgili üç yalana da dikkat çekti. “Yüzde 18 vergi alınacak”, “kur farkının yarısı ödenecek”, “6 ay sonra devreye girecek” iddialarını yalanlayan Bakan Nebati, sistemin dün itibariyle devreye girdiğini söyledi. Ülke olarak çok önemli bir sürece girdiğimizin altını çizen Nebati, “Kurda köpüklerin gittiği, gerçek fiyatlamanın oluştuğu bir noktaya doğru gidiyoruz. Orta gelir tuzağından çıkmak istiyoruz. Türkiye tarihî fırsatı değerlendirecek. Üretimi, ihracatı artıracağız, cari açığı çözeceğiz" diye konuştu.

ÖRTÜLÜ FAİZ ARTIŞ DEĞİL

Yeni devreye alınan ‘Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat’ ürünü için “örtülü faiz artışı” eleştirileri yapıldı. Ancak ekonomistler, bunun böyle olmadığını vurguluyor.

Stratejist Aydın Eroğlu, “Kontrolsüz yükselen kurların ekonomiyi durdurma, enflasyonu patlatma, dış borç ödemelerini zora sokma riski vardı. Bu kararla kurlarda yaşanan hızlı düşüş sonrası, döviz hesaplarından çıkışlar devam edecektir. Ve artık kurlarda kontrolsüz bir yükselişin görülmesini de beklemiyorum. Öte yandan bu, örtülü bir faiz artışı değildir. Çünkü bu karardan sonra ancak kur artışı sürecek olursa örtülü bir getiriden söz edilebilir. Ama kurlarda yaşanan sert düşüş nedeniyle, ekstra bir faiz yükü çok yüksek olmayabilir. Hatta döviz hesapları şimdi hızlı çözüleceği ve bu da dövizi baskılayacağı için, kurdan kaynaklı ek ödeme dahi söz konusu olmayabilir” dedi.

DOLARDAKİ DÜŞÜŞÜ MANİPÜLE EDENLERE SUÇ DUYURUSU

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), görsel ve basılı yayın organları ile sosyal medya hesapları üzerinden kur hareketlerindeki olumlu seyri manipüle etmeye yönelik girişimlerde bulunan kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağını bildirdi.

BDDK’nın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, bu tarz girişimlerde bulunan kişiler olduğunun gözlendiği belirtildi. Söz konusu kişilerle ilgili gerekli incelemelerin yapıldığı vurgulanan paylaşımda “Kurumumuz, bu ve benzeri girişimleri yakından takip etmektedir” denildi. Bu arada TCMB eski başkanı, İyi Partili Durmuş Yılmaz “Bu bir alım fırsatıdır. Bence kaldığı yerden bu iş devam edecektir” diyerek, dövizdeki gerilemeyi manipüle etmeye çalıştı.