Avrupa'nın gaz sancısına Türkiye reçetesi... İsrail kapıyı çalmaya hazırlanıyor

Doğu Akdeniz gaz rezervleri açısından zengin bir bölge. Bu nedenle dünyanın da gözü tam da burada. Ancak bölgenin sadece rezerv bakımından önemli olması yeterli değil. Türkiye ile olan ilişkiler de en az bu zenginlik kaynağı kadar önem arz ediyor.

Geçtiğimiz aylarda İtalyan enerji devi ENİ’nin CEO’su EastMed boru hattının inşasının Türkiye’yi içermeden mümkün olmadığını söylemişti. Şimdi ise İsrail tarafından adımlar var. İsrail’in Leviathan doğalgaz sahasıyla ilgili Tel-Aviv’in Türkiye’nin kapısını çalacağı söyleniyor.

İsrail’in Leviathan’ı bulması hem ekonomik hem politik güç kazandırmıştı. Leviahtan’dan önce petrol veya doğal gaz mısır üzerinden boru hatları ile geliyordu. Yani şimdi İsrail kendisi üretici konumuna yükseldi. Bunun da çok büyük faydalarını yaşıyor.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları var ve burada kararlılıkla faaliyetlerini sürdürüyor.

İşte bu kararlılık birçok ülkenin Doğu Akdeniz rüyasından uyanmasını sağladı.

Doğu Akdeniz'de çıkan gazı İsrail aracılığı ile Yunanistan üzerinden Avrupa’ya taşıma projesi Türkiye’nin kıta sahanlığını hiçe sayarak gerçekleştirmek istiyorlardı. Türkiye ise hiçbir şekilde deniz yetki alanlarından taviz vermeyerek bu kararlı duruşunu gösterdi.

Son dönemdeki bu açıklamalar bu projelerin ilerlemesi için Türkiye’ye ihtiyaç olduğunun gösteriyor.

Türkiye ve İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesi için adımlar atılırken bu ilişkilerin ana konusu tabi ki enerji iş birliği.

İsrailli uzmanlar, son aylarda yaşanan pek çok gelişmenin bir Türkiye-İsrail gaz anlaşmasını Leviathan’dan Türkiye’ye deniz altından boru hattı döşenmesi finansal olarak daha önce hiç olmadığı kadar uygulanabilir hale getirdiğini söyledi.

İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin kötü olduğu dönemde İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs’a yaklaşmıştı. Bölgede ortak tatbikatlar yaptı ve enerji konusunda birlikte çalışmalar yaptı.

Ancak Türkiye Leviathan’dan gelecek boru hattı maliyet açısından İsrail’e en kısa ve uygun yol. Böyle bir durumda KKTC üzerinden Türkiye ve buradan da da bu gaz Avrupa’ya gidecek. Bu nedenle alternatif yolları olsa bile bu gazı ihracat edebilmek için bu yolların ekonomik ve ticari olarak en uygun olanına bakmak zorunda.

İsrail sularında 1,2 trilyon metre rezervler var. Çok büyük rakam bunlar. Bunu Avrupa piyasasına sürmek için Türkiye kritik öneme sahip.

İsrail bu nedenle Türkiye’nin ihracat rotasının bir parçası olmasını istiyor ve ilişkileri geliştirme önümüzdeki günlerde daha ana konulardan biri olabilir.

Geçtiğimiz kış ayları Avrupa için çok zor geçti. Avrupa akternatifler arıyor ve bu alternatiflere adeta muhtaç durumunda. Çünkü Rusya-Ukrayna savaşının devam ettiği ve ne zaman biteceğinin tahmin bile edilemediği bir dönemdeyiz. Bunun ikinci kışı var belki üçüncü bilinmiyor. Doğu Akdeniz doğal gaz kaynakları, Rusya Avrupa ülkelerinin Rusya’ya gaz bağımlılığına çözüm olarak görülüyor.