Çözümün merkezi İstanbul! Başı sıkışan Türkiye’nin kapısını çalıyor

İstanbul, önceki günkü Rusya-Ukrayna görüşmelerinin ardından dün de İran ve Batı ülkelerinin nükleer zirvesine ev sahipliği yaptı. Bugün de Balkan ülkeleri bir araya gelecek.

YEŞİM ERASLAN ANKARA - Doğu ve Batı’nın stratejik, ekonomik ve siyasi olarak kavşak noktasında yer alan Türkiye, diplomasinin de çekim merkezi oldu. İstanbul, peş peşe çok önemli zirvelere ev sahipliği yaptı. İlk olarak önceki gün Ukrayna ve Rusya heyetleri, üçüncü tur görüşmeler için masaya oturdu. Çırağan Sarayı’ndaki zirveye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliği yaptı. Taraflar, esir takası konusunda anlaşmaya vardı.

1200 ASKER TAKAS EDİLECEK

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, “Daha fazla takas konusunda anlaşmaya vardık, umarım daha fazla askerimizi esaretten geri getirebiliriz. 1200 askerin geri döneceğine dair bir anlaşma var. Liderler düzeyinde bir toplantı gündemine ihtiyacımız var. Siviller serbest bırakılmalı. Bu nedenle, listeler için hem bizim hem de onların (Rusya) tarafında bir format arıyoruz” açıklamasını yaptı. Savaşan bitmesini isteyen Türkiye, bu çerçevede ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i İstanbul’da bir araya getirmeye çalışıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, önümüzdeki günlerde görüşmeyi planladığı iki lideri buluşturmak istediklerini bildirdi.

İRAN ZİRVESİ

Ukrayna-Rusya meselesi konuşulurken dün İstanbul’da kritik bir zirve daha yapıldı. İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya heyetleri, İran’ın İstanbul Başkonsolosluğunda nükleer krizi görüşmek üzere ikinci defa bir araya geldi. Dışişleri Bakan Yardımcıları düzeyinde yapılan zirvenin ana başlığı, 2015’te imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) oldu. Müzakere edilen maddeye göre, anlaşmaya taraf herhangi bir ülke, İran’ın yükümlülüklerini ciddi şekilde ihlal ettiğini iddia ederse konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine taşıyabiliyor. Bunu takiben, 30 gün içinde gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından, daha önce kaldırılan BM yaptırımları yeniden yürürlüğe girebiliyor. Söz konusu maddenin süresi 18 Ekim 2025’te sona erecek.

BALKAN BARIŞ PLATFORMU BUGÜN TOPLANIYOR

İstanbul, bugün Balkanlardan gelen misafirlerini ağırlayacak. Türkiye’nin öncülüğünde, bazı Balkan ülkelerinin katılımıyla tesis edilen Balkan Barış Platformu’nun ilk toplantısı yapılacak. Toplantıya, Türkiye’nin yanı sıra Bosna-Hersek, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya ve Sırbistan’ın Dışişleri Bakanları ile Arnavutluk’un Dışişleri Bakan Yardımcısı katılacak. Türkiye’nin Balkanlardaki varlığını artırmaya dönük adımlar atan Ankara, platformla, bölge ülkeleri arasında diyaloğu, karşılıklı güveni ve iş birliğini artırmayı, bölgesel meselelere kalıcı çözümler üretmeyi amaçlıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, gayriresmî istişare formatında düzenlenecek toplantıda, bölgesel entegrasyonun güçlendirilmesi, istikrarın korunması ve mevcut güvenlik risklerinin bertaraf edilmesinin önemini vurgulayacak. Toplantıda, ulaştırma koridorları başta olmak üzere enerji ve haberleşme alanlarında somut iş birliği projeleri masaya yatırılacak.

BAKAN FİDAN, O SÖZLERİN MUHATABINI AÇIKLADI

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’nin güneyindeki çatışmalara dikkat çekip uyarı yapmış, etnik grupların Suriye’yi bölmeye çalışmaması gerektiği vurgusuyla “Bu bizim için millî güvenlik tehdidi olur ve müdahale ederiz” demişti. Fidan, NTV canlı yayınında, bu sözünün doğrudan muhatabının Suriye’yi bölme tehdidini dillendiren İsrail ve bölücülük kovalayan gruplar olduğunu belirtip, “Türkiye olarak uyarımızı yapmak zorundaydık. İsrail’e kanallarımızın üzerinden aynı mesajı gönderdik” ifadelerini kullandı. SDG’nin vakit kaybetmeden, gönüllülük içerisinde merkezî hükûmetle bir anlaşmaya varması gerektiğini de belirten Fidan sözlerini şöyle sürdürdü: Bu anlaşmanın harekete geçmesi için sahici ve aması olmayan adımlar atması, güvenlik için Türkiye’nin şahit tutulması önemli. Belli şeyleri bahane ederek bu ülkede silahlı yapıların varlığını devam ettirmesi kabul edilebilir değil.