İşte Türk tipi Başkanlık: 'Bakanlar Meclis dışından atanacak'

Başkan 5 yıllığına ve en fazla iki defa seçilecek. Bir değil, iki başkan yardımcısı olacak. Yetkileri de ABD Başkanı'ndan fazla olmayacak.

YÜCEL KAYAOĞLU
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da sık sık dillendirdiği 'Türk tipi' başkanlık sisteminin detayları belli olmaya başladı. AK Parti kurmaylarından edinilen bilgilere göre, başkanlık sistemi önerisi ABD'de uygulanan sisteme yakın olacak, ancak iki değil, tek parlamentolu bir sistem uygulanacak. Üniter yapının korunması esas olacak, bakanlar dışardan atanacak. Bu kapsamda bir kişi hem yasamada, hem de yürütmede görev alamayacak. Başkanlık seçimleri parlamento seçimleri ile birlikte yapılacak. Başkan 5 yıllığına ve en fazla iki kez seçilecek.
ABD'deki sistemden farklı olarak da bir başkan yardımcısı yerine iki başkan yardımcısı olacak. Başkan yardımcısının konumu, mevcut sistemdeki başbakanın konumundan daha güçlü olacak. Başkan ile başkan yardımcısı arasındaki ilişki, bugünkü Cumhurbaşkanı ile Başbakan arasındaki ilişki gibi yürüyecek.
AK Parti kurmayları, kendi önerilerinde başkanın yetkilerinin, ABD'de uygulanan sistemde öngörülen yetkilerden fazla olmayacağına dikkat çekiyor. Buna göre, devletin başı Başkan olacak. Yürütme yetkisi Başkan'a ait olacak. Başkan, TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek, bakanları atamak ve görevlerine son vermek, başkanlık kararnamesi çıkarmak, büyükelçileri atamak, TSK'nın başkomutanlığını temsil etmek, kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek, sıkıyönetim veya olağanüstü hal ilân etmek ve sıkıyönetim veya olağanüstü hal kararnamesi çıkarmak, YÖK üyelerinin yarısını seçmek, üniversite rektörlerini atamak, yüksek yargı üyelerinin bir bölümünü atamak gibi yetkilere sahip olacak.