TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya, enflasyon hesaplamasının dünya standartlarında yapıldığını söyledi

TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya, enflasyonun neye göre hesaplandığını ve hesaplama ürünlerine dair gerçekleştirilen basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Geçtiğimiz günlerde açıklanan enflasyon oranıyla beraber enflasyon sepetinde olan ürünler de vatandaşın gündeminde yer almıştı. Çetinkaya ise "TÜFE ve ÜFE arasında oluşan fark sadece Türkiye'ye özgü değil" dedi.

3 Temmuz günü açıklanan enflasyon oranının ardından Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı Erhan Çetinkaya, enflasyon sepetindeki madde fiyatlarının açıklanmama sebebine dair açıklamalarda bulunurken vatandaşlar da enflasyon hangi ürünlere göre hesaplanıyor, enflasyon hesaplama ürünlerini araştırmaya başladı.

ENFLASYON NEYE GÖRE HESAPLANIYOR?

TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya, TÜİK Toplantı Salonu'nda düzenlenen basın toplantısının ardından soruları cevapladı. Enflasyon oranının açıklanmasından sonra gündem olan hesaplamalarla ilgili tartışmaların süreceğini tahmin ettiklerini ve algı yönlendirmeye açık bir konu olduğunu dile getirdi.

TÜFE'nin tüketim harcamalarında meydana gelen değişimi ifade ederken endeksin Türkiye hanehalkının ortalama harcama alışkanlıklarını temsil eden sabit bir mal ve hizmet sepetinde dayandığını söyledi.

Erhan Çetinkaya şu sözlerle devam etti:

"TÜFE'yi Türkiye genelinde aylık 600 binin üzerinde fiyatı derleyerek hesaplıyoruz. Bu sonuçları dünyada en erken açıklayan ülkelerden biriyiz. TÜFE'yi her ayın 3. iş günü kamuoyu ile paylaşıyoruz. Bu fiyatların yaklaşık 300 bini marketlerden alınan kasa fiyatlarından oluşuyor. Bu da ayın sonunda toplanıyor. Söz konusu hesaplamaların açıklanma tarihi olan ayın 3'üne yetişmesi çok zor. Enflasyon, 600 bin fiyatın ağırlıklı ortalaması alınarak toplulaştırıldığı bir hesaplamadır.

Bir madde veya hizmetin çeşitlerinin ortalaması alınmaktadır. Örneğin Van'daki bir domates ile İstanbul Etiler'deki çeri domatesin fiyatı aynı olabilir mi? Bunların fiyatlarının ağırlıklı ortalamaları alınarak toplulaştırılan fiyatlar enflasyon hesaplamasında kullanılmaktadır. Madde sepeti olduğu yerde duruyor, madde sepetini gizlemek kimsenin yetkisinde değildir, yayınlanmayan tablolar madde fiyatlarıdır. Geçmişte açıklanan madde fiyatlarının bir gösterge niteliği yoktu. Madde fiyatlarının açıklanması için ekstra bir gün daha çalışma yapmak gerekiyor. Bu sebeple artık gösterge niteliği taşımayan bu fiyatları yayınlamıyoruz."

ENAG'ın açıkladığı enflasyon rakamlarını değerlendiren Çetinkaya, ENAG'ın internet sayfasından erişim sağlanan metodoloji dokümanında olan yöntem ve uygulamalarla ilgili bilgi paylaşılmadığını söylerken yayımlanan aylık TÜFE oranlarının gerçeği çok yansıtmadığını söyledi.