İstimlak ve davası

İstanbul''dan Mustafa Nuri Yıldırım isimli okuyucumuzun sorusu şöyle: "İstanbul Kadıköy''da babamdan kalma bir arsa var. Biz tapudan üzerimize intikali henüz yaptırmadık. Belediye bu yeri kamulaştırmış. Anneme tebligat göndermişler. Bu kararın iptali için dava açabilir miyiz? Tespit edilen bedel çok düşük. Bu bedelin artırılması için aynı yere mi dava açacağım? Bu davayı annem memlekette mi açacak başka yerde mi açacağız? Bu davayı hangi süre içinde açmamız gerekecektir?"

Cevap: İstimlak kararı, kamu yararı maksadıyla ve kanunda yazılı kurum ve kuruluşlar tarafından alınır. Bunlardan birisi de Belediye encümenidir. Bu karar belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.

Kamulaştırma kararı noter marifeti ile ilgililere tebliğ edilir ve kamulaştırma bedeli de bir kamu bankasına,adlarına açılacak hesaba depo edilir. İstimlak kararının iptali için dava açabilmek için mirasçı olmak yeterlidir. Bunun için mutlaka intikal yaptırılmış olması şart değildir. Ancak, açılacak davaya ek olarak tapu suretini, veraset ilamını eklemeniz gerekmektedir.

İdari yargı ayrı adli yargı ayrıdır İstimlak kararları aleyhine 30 gün içinde İdari Yargı''da iptal davası açılabilir. İstanbul''da İdari Yargı Kumkapı''da olup, İstanbul Nöbetçi İdare Mahkemesi Başkanlığı''na hitaben yazılacak bir dilekçe ile açılır. Dava, gayrimenkulün bulunduğu yer ve/veya davalının ikametgahı mahkemesinde açılır. Bundan dolayı davayı memleketinizde değil, İstanbul''da açmanız gerekmektedir. Bu davayı istimlak kararının size tebliğinden itibaren 30 gün içinde açmanız gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, bu süreyi geçirmeniz halinde dava hakkınız ortadan kalkar.

İdari Yargı''da açılacak dava, alınan istimlak kararının sebep, yetki, şekil, maksat ve konu bakımlarından birisi veya birkaçına aykırılığından dolayı olmalıdır. Bu aykırılığın da belgeleri ile ispatlanması gerekmektedir.

Öte yandan adli yargıda da bedelin azlığından dolayı artırım davası açma imkanı vardır. Bu dava hemen açılabileceği gibi, İdari Yargı''da açılan davanın kesinleşmesi tarihinden itibaren 30 gün içinde de açılabilir. Bunun için başta emsaller olmak üzere, bedelin neden yüksek olduğunun ispatlanması gerekir. Arsanın vasfı, konumu, var ise üzerindeki yapısı, merkeziliği, tapu değeri, beyanname değeri, emsaller bu konuda hep belirleyici unsur olacaktır.

İdari Yargı kararları aleyhine Danıştay''a; adli yargı kararları aleyhine Yargıtay''a temyiz müracaatı imkanı da mevcuttur. Davayı bütün mirasçılar birlikte açabileceğiniz gibi, tek tek de açabilirsiniz.

İptal davasını kazanırsanız arsanız üzerinde tasarrufta bulunmaya devam edebilirsiniz. Tezyidi bedel olarak adlandırdığımız bedel artırım davasını kazanırsanız aradaki farkın tahsili için Belediye Başkanlığı''na müracaat etmeniz gerekir. İlgili belediye bu bedeli ödemediği takdirde, Belediye Başkanlığı''nın yıllık bütçesini yaparken bu alacağınızın da bütçeye eklenmesi için İcra Müdürlüğü''nden tezkere yazdırmanız gerekir.