Kira artışı mı dava artışı mı?
Manisa''dan N.B. rumuzlu okuyucumuzun sorusu şöyle:
15.04.1999 başlangıç tarihli kira kontratım var. Kontratın hususi şartlarında, ikinci yıl için kira artışının % 75 olacağı noktasında özel düzenlememiz var. Mal sahibim, şimdi % 25 artış olacak şeklindeki sözümü kabul etmiyor ve % 75 artıracaksın diyor. Mal sahibim ne yapabilir? Ben ne yapabilirim? Cevap: 6570 Sayılı Gayrimenkullerin Kiralanması Hakkındaki Kanun''a eklenen geçici 7. madde ile bu konuda yeni düzenleme getirilmiştir. Buna göre, 4531 Sayılı Kanun ile eklenen bu geçici maddenin 18 Şubat 2000 tarihinden sonra yenilenecek veya yapılacak kira akitlerinde uygulanacağı şüphesizdir. Kanunda açık olarak, "Sözleşmelerde kararlaştırılan kira paraları 2000 yılında yıllık % 25... oranında artırılabilir" hükmü getirilmiştir. Buna göre, akdinizin başlangıç tarihi 15 Nisan olduğuna göre, 15 Nisan 2000 tarihinden sonra kira bedelinize % 25 artırım yapma imkanınız vardır. Özel olarak düzenlenmiş hüküm, bu kanun maddesi ile geçersiz hale getirilmiştir.
Yollar-ihtilaflar-neticeler Bu düzenlemeyi beğenmeyen mal sahipleri kuşkusuz olacaktır. Bunlar, bu hükme rağmen, kira akdindeki özel düzenlemeye istinaden icra takibi veya kira alacağı davası açabileceklerdir. Bu davalarda, 4531 Sayılı Kanunun düzenlemesinin Anayasa''ya aykırı olduğunu iddia edeceklerdir. Mahalli mahkeme, bu iddiayı ciddi bulursa, konuyu Anayasa Mahkemesi''ne intikal ettirebilecektir. Anayasa Mahkemesi, bu kanunun Anayasa''ya aykırı olup olmadığını inceleyip neticesinde bir karar verecektir. Şayet bu karar kanunun Anayasa''ya aykırılığını kabul şeklinde olur ise, kanun iptal edilmiş olacaktır. Kanunun iptal edilmesi geriye yürümeyecektir. Bu sebeple, 15 Nisan 2000 başlangıç tarihli kira akdini etkilemeyecektir. Ancak, Anayasa''ya aykırılığın tesbiti ve kanunun iptali kararının gerekçesi Resmi Gazete''de yayınlandıktan sonraki dönemlere isabet eden kira akitlerinde artık % 25 uygulanamayacak olup, akit serbestisi ilkesinin neticesi olan hüküm uygulanacaktır. Fakat, Anayasa Mahkemesi, 4531 Sayılı Kanun''u, Anayasa''ya aykırı bulmaz ise, bu kanun uygulanmaya devam edecektir.
Uzlaşma Kiracı olarak siz de şunu yapabilirsiniz: Malik kanuni artışlı kira bedelini almadığı takdirde, konutta teslim iadeli taahhütlü olarak parayı gönderirsiniz. 30 Günlük bekleme süresi geçtikten sonra, Mahkemeden tediye mahalli tayinini istersiniz. Ondan sonra da kira parasını mahkemenin tayin ettiği banka hesabına gününde ödersiniz. Malikin yapacağı icra takiplerine süresinde itiraz eder, açılacak davalara da, süresinde cevap verirsiniz. 4531 Sayılı Kanun''un uygulanmasını savunmanıza esas oluşturursunuz.
