400 yıl önce 400 yıl sonra

ŞİMDİ inanılmaz bir belge sunacağım. Dünya, kazanmayı ve ticareti asırlar önce nereye oturtmuş, onu göreceğiz. İkide bir "Ekonomi siyâsetin değil, siyâset ekonominin güdümünde olmalı" diyorum ya, işte ona güzel bir örnek. *** Yıl, 1600... Londralı 218 tüccar, 1''inci Elizabeth''in yanına varıyor, "Ortaklık kurduk, Güney Asya''da ticaret yapacağız. Bize arka çıkın" diyorlar. Cevap: -Her şeyi yapabilirsiniz. İngiltere adına her konuda serbestsiniz. -Toprak elde edip orayı yönetebilmeliyiz. -Tamam. -Para bastırabilelim. -Tamam. -Silâhlı kuvvetler oluşturalım. -Oluşturun. -Yabancılarla ittifak kuralım. -Kurun. -Gerektiğinde savaş açabilsek iyi olur. -Açın. -Barış ilân etme yetkimiz bulunsun. -Verdim gitti. -Kanun da çıkartabilir miyiz? -Elbette. *** 218 ortaklı şirketin temsilcileri son isteklerini de söylüyorlar:

-Yasa çiğneyenleri yargılayıp cezalandırmamız gerek. -Bu da tamam. Ve hareket başlıyor. Artık bütün Güney Asya; Çin, Hind sâhilleri, hinterlandıyle birlikte şirketin kontrolündedir. Dünya nüfusunun beşte biri o günden sonra bu İngiliz kuruluşunun yönetimi altına girer. *** "Batı niye zengin?" sualinin cevabı işte bu örnekte saklı. Devlet oralarda ticarete karışmıyor. Aldındı, sattındı, kazandındı, kaybettindi hesaplarına tenezzül etmiyor. Üstelik, tüccarımın kazancı benim kazancımdır tavrıyle işadamına her türlü kolaylığı sağlıyor. Niye? Çünki ticaret para demek. Ülke o paralarla düze ve esenliğe çıkacaktır. *** Yıl 1600... İngiltere''nin işaretine bakınız. 400 sene sonra bir de bizim "Özelleştirmeye hayır!" bağırışlı öfkelere geliniz. Tutturmuşlar bir peşkeş çekmek... Yapmayın. Devleti sebepsiz yoruyorsunuz. Ve; yatırımcının, tüccarın, ihracatçının, esnafın, gencecik heveslerin önünü kesiyorsunuz. Ne oluyor sonra?... Gelirler gidere yetmiyor, emekliler üç kuruşa talim ediyor, bütçe her yıl açık veriyor. *** Yukarıdaki anekdot için sayın Kemal Kaptaner''e teşekkür ediyorum. .............. AYIN KİTABI: "Kök Araştırmalar"... Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Vakfı yayını... Bahar 2000 sayısında; sanata, edebiyata, siyasete, inançlara dair önemli fikirler yer alıyor. Vakfı kutluyoruz. Tel: (0312) 212 99 03