Biraz daha bekleyeceksiniz

HEP aynı çığlıklar... "Bu ülkede gazete kitap okunmuyor!.. Gazete kitap alınmıyor!.." Şikâyetler haklı ama, "Okuyun" demekle mesâfe alınmaz. Lâf ile peynir gemisi yürütenlere bugüne kadar rastlamadık. *** Okumayışımızın sebepleri var. İlki, gelir yetersizliği. Peynir-ekmek kavgasındaki kitlelere ha bire "Kitap alın, gazete ve dergiye para ayırın" demek gülünçtür. İkincisi, eğitim dönemindeki çocukların yığın yığın ders kitaplarıyle yorgun düşmeleri. Bu yüzden kitaba karşı bir çeşit husûmet oluşuyor. Üçüncü ve en önemli sebep de, hâlâ şehirleşememiş olmamız. *** Her yerde bu böyle. Sadece şehirli insan; kitaba, gazeteye, dergiye, konsere, seminere, tiyatroya, eğlenmeğe eğilimlidir. Hatta hediyeleşmeğe, yaş günü tertiplemeğe, tatil yapmağa. Çâre, her coğrafyadaki insanımızı kafaca şehirli kılmaktır. Hayır hayır... Buzdolabı, televizyon, çamaşır makinesi edinmekle şehirli olunmaz. Otomobil, motosiklet almakla, kentlere taşınmakla da şehirlileşmek mümkün değildir. Şehirlilik evvelâ bir kültür meselesidir. *** Yatağı yorganı sırtlayıp kapağı kent varoşlarına atan Mehmet Ağa''nın oğlu değil, ancak torunu (yani üçüncü nesil) şehir ile akortlu yaşamayı öğrenebilir. Bu yaşayışın içine; yeme-içme âdâbı, düzgün giyinme, kavgasız muhabbet alışkanlığı girecektir. İncelme, süzülme, zarâfet kazanma gibi seviyelenmeler de. Okumaya sıra bundan sonra gelecektir. *** Söylesenize!

Niçin mahkeme kapılarında döğüşüyoruz? Ne diye borçlarımızı vaktinde ödemiyor, birbirimize kefil olmaktan kaçınıyoruz? Kiracı-ev sahibi kavgaları neden? Hangi sebeple şehir içinde araba yarıştırıyor, kadın şoförleri sıkıştırıyor, bizi geçen her araca öfkeleniyoruz? Niçin evde, yolda, bangır bangır müzik dinliyor, düğün salonlarını bile dev gibi hoparlörle çekilmez kılıyoruz? İşte ondan. Türkiye, şehirli olamamanın sancılarını yaşıyor. *** Rahmetli Vecihi Ünal sık sık "Bizde en büyük problem iz''an eksikliğidir" derdi. Peki, bu iz''an ne vakit çıkagelir? Doğru dürüst eğitimle, geçinecek kadar parayla ve... Şehirleşmekle. Ama, hastalık ve yarın korkuları bizi bir asırdır fena hırpalıyor. Ruhen ve bedenen sağlam olamayan kitleler, "Okuyun" ricâlarını bir türlü duyamıyor. *** Biraz daha bekleyeceksiniz.