HAYAT ne demek? Bu suale on milyon yıldır cevap bulunamadı. Düşünen kafalar bazen ılımlı kimi gün de sert şablonlara sarıldı. Ama bilmece hâlâ çözülmüş değil.
Bütün savaşların temelinde ve cümle barışların çatısında hayatın tercümesi vardır.
* * *
Dünyaya, doğru bakabilmek...
Herkes; gâh tek başına, gâh gruplaşarak hayata yanlışsız bakılabileceğini zanneder. İklimler, coğrafyalar ve kültürler bu bakış şeklini tâyinde önemli rol oynar.
Çatışmalar aslında insanla insan çekişmesinden değil, hayatı yorumlama çelişkisinden patlak verir.
Ve, döğüşler başlar.
* * *
Apaçık söyleyelim:
Bir marksist için hayat, değiştirmek için vuruşmaktır.
Bir sanatkâr için hayat estetiktir.
Bir dindar için, inanarak huzur bulmaktır.
Milliyetçi; hayatı, ülkeyi ve milletini tam sevmek diye algılar.
Sûfi için hayat dünyaya tekme atmak,
Kalenderî içinse, horlanmak ve çile çekmektir.
Liberaller, her alanda özgürlüğü hayatın kendisi diye kabullenir.
* * *
Bu arada doludizgin yaşamayı, eroin-esrar ile rüyalar âleminde cirit atmayı, sadece eğlenmeyi, veya tabiata tapınmayı "Hayat" zanneden akımlar ve görüşler de çıkagelmiştir.
Bunun yanında "Hayat, üstün gelmek, toplumları yönetmektir" gibi ceberrut; veya sabır ile teslimiyete dayalı, boyun eğici dünya görüşleri de vardır.
Aşırı gerçekçiler "Hayat bir matematiktir" deyip işin içinden çıkarlar. Romantikler ise, hayatın sevgiden ibaret olduğunda ısrarlıdır.
* * *
Bu tavır ve görüşlere yüzlercesini daha eklemek mümkün. Hind kültüründe hayat, bir doğulup bir ölünen zincirleme geliş ve gidişlerin adıdır.
Gerçek şu ki, hayatın tam bir tarifi yok.
İnsanlar kendi fıtratına göre ufuk arıyor.
Niye?
Çünki mutluluk ta değişken.
* * *
Her görüş zıddıyle birlikte doğuyor. "Hayat bitimlidir" diyenler, karşılarında "Hayır, sonrası vardır" gerçeğini buluyor.
"Hayat barışıklıktır" iddiası, hemen ertesi gün "Hayat kavgalaşmadan ibarettir" öfkesiyle karşılaşıyor.
Peki, aslında nedir hayat?
Kendime soruyor, şu cevabı alıyorum: "Hayat mukaddeslerini koruyarak, fedakârlığa dayalı bir ömür sürmek, gayretli ve akıllı yaşamaktır. Sevmek, sevindirmek; hürriyetlere, her türlü güzelliğe dost olmaktır."
* * *
Bilmem iştirak eder misiniz?
Bendenizin hayat görüşünde kavgasızlık yatıyor. Hoşgörü, estetik ve elbette kadere rızâ.

