Amerikan seçimlerine dinin etkisi

Amerika''daki sayıları 7 milyona yaklaşan Müslümanların, ilk defa bu 7 Kasım seçiminde kritik ve belirleyici bir konuma yükseldiklerini, Cuma günü Washington Mektubu''nda dile getirmiştik. Kıran kırana geçen başkanlık yarışında Amerikalı Müslüman seçmenler ağırlıklı olarak Texas valisi George W. Bush ile Arap asıllı Yeşiller Partisi adayı Nader''e oy verecek görünüyorlar. Yani Al Gore''dan desteklerini çekmiş vaziyetteler. Temsilciler Meclisi''nin 435 üyesinin yenilenmesinde de, Cumhuriyetçi Parti ile Demokratlar arasında büyük bir çekişme var. Cumhuriyetçiler de Demokratlar da Temsilciler Meclisi''nde çoğunluk sağlamak için seçimlere var güçleri ile asılıyorlar. İki haftadan az bir zaman kalmasına rağmen hem başkanlık hem de milletvekili seçimlerinin neredeyse ''başabaş'' gidiyor olması, az sayıdaki blok oyları bile çok daha önemli hale getirdi. Bundan dolayı hem dini hem de etnik oyların değeri daha da arttı. Hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler, bu oyları kendi taraflarına çekmek için kiliseye, dinlere, her türlü tarikata ve dini söylemlere bel bağlar oldular.

Dini faktör, gelecek seçimlerde ne derece etkili olacak? Bu konuda, John Zogbi''nin değerlendirmelerini sizinle paylaşmak istiyoruz.

John Zogbi''ye göre din ve seçime etkisi John Zogbi, Hıristiyan Arap asıllı. ABD''nin en ünlü ve saygın kamuoyu araştırmacılarından birisi. Önceki gün Yabancı Basın Merkezi''nde (FPC), 7 Kasım seçimi ile ilgili gelişmeleri anlattı. Kendi ismiyle anılan Zogbi şirketinin, seçim gününe kadar hergün yapacağı kamuoyu araştırmalarını ve bulgularını, Reuters''den MSNBC''ye, çeşitli derneklerden medya kuruluşlarına kadar birçok müessese satınalmak için sıraya girmiş durumda. Bu sıralar Zogbi, gerçekten pek el üstünde tutuluyor. Her açıklama ve bulgusu dikkatle dinleniyor. John Zogbi''nin değerlendirmelerine bu kadar önem verilmesinin sebebi, 1996 seçimininde oy yüzdesini küsuruna kadar doğru tahmin edebilen tek anketçi olması. İşte bu John Zogbi önceki gün FPC''da, Amerikalı ve yabancılardan oluşan kalabalık bir gazeteci topluluğunun sorularını cevapladı.

''Seçimlerin hemen her yerde başabaş durumda olduğunu, seçmenlerin yüzde 75''inin hangi adaya oy vereceklerini belirlediklerini, yüzde 7-8 nisbetinde kararsız ve yüzde 17-18 nisbetinde de değişken oylar bulunduğunu'' vurgulayan Zogbi, "Çok ilginç bir seçim yaşıyoruz. 7 Kasım seçim gününe kadar başabaş çekişme sürecek. Herşey mümkün. Ayrıca genel ortalamanın üzerinde bir katılım olacağını tahmin ediyorum." dedi. Basın toplantısı sırasında Zogbi''ye, "Dinlerin ve ahlaki değerlerin 7 Kasım seçimini nasıl etkileyeceğini, Amerikalı Müslümanların niye bu seçimde çok daha etkili olacaklarını'' sordum.

Yahudilik ve Liberman faktörü "Dinlerin seçime etkisi konusunda çok enteresan bir dizi gelişmeler var." diye söze başlayan Zogbi sorumu şöyle cevapladı: "Katolik oylarda büyük kütlesel kaymalar yaşanıyor. 1992 ve 96 seçiminde blok halinde Clinton''a oy veren Katolikler arasında şimdilerde Bush, Gore''dan daha popüler ve önde. Ama bu demek değil ki bütün Amerikan Katolikleri Bush''a blok halinde oy kullanacak.. Amerikan Katolikleri farklılar. Hatta birçok konuda Papa''dan bile farklı düşünüyorlar. Hıristiyanlar genelde muhafazakardırlar. Tarikat ve Kilise grupları, biraz daha fazla Bush''a yakınlar. Ama Hıristiyanlar Koalisyonu''nun lideri Pat Robertson geçenlerde şöyle konuştu: "Evet Bush bize yakın birisi ama bu ona, bizi çantada keklik gördürmesin. Gelip bize kendini anlatsın. Kilise için ne yapacağını, taahhütlerini bildirsin." Bu seçimlere etki edecek bir diğer dinsel faktör de Joe Liberman konusudur. Al Gore (aşırı dinci-Musevi) Lieberman''ı başkan yardımcısı olarak isimlendirince, ''yahudilik ve yahudi karşıtlığı'' tartışma gündemine girdi. Şurası biliniyor ki, Amerika''da bir ''anti semitizm'' var. Ancak bu gizli ve uçlarda. Ölçümlenmesi zor. Zira seçmenler anket yapıldığında gerçek düşüncelerini belli etmeyebiliyorlar. Dolayısı ile bunun nasıl etki yapacağı, son ana kadar bilinmiyor.

Fakat bu konunun bir etki yapacağı kesin. Bir örnek vermek gerekirse, David Dinkins-Rudy Giuliani seçimine bakabiliriz. Seçim öncesinde bütün kamuoyu araştırmalarında, zenci David Dinkins New York belediye başkanlığını, -Giuliani''nin 3-4 puan önünde- kazanacak görünüyordu. Ama seçimi Rudy Giuliani kazandı. Sebebi de, "Anket sırasında seçmenlerden bir bölümü ''zenci bir adaya oy vermeyeceğini'' gizlemiş, bunu açığa vurmamıştı." John Zogbi''nin değerlendirmelerini ve özellikle Amerikalı Müslümanların 7 kasım seçimini nasıl etkileyeceğini, kısmetse bir sonraki yazımızda aktarırız.