Yüzkarası tasarı nasıl durduruldu

Hem Türkiye''ye hem de ABD''ye büyük geçmiş olsun. Gerçekten mükemmel Türk-Amerikan ilişkilerini dinamitleyecek rezil tasarının karara dönüşmesi son anda önlendi.

Tabir yerinde ise, Türk-Amerikan ilişkileri direkten döndü. Tasarının nasıl durduğunun ve önceki gün direkten dönmesinin perde arkasını kısaca aktaralım. Perşembe günü Temsilciler Meclisi Genel Kurulu''nda, Washington saatiyle sabah 10''da (TSİ 17) görevli Kongre rahibinin duasıyla oturum başlayınca, hepimiz gergin bir bekleyişe girdik. Dakika dakika Genel Kurul''u takibe koyulduk. Zira bir önceki gün, hem de gece yarısı 22''de, rezil tasarı, perşembe günü görüşülmek üzere gündeme alınmıştı. Tasarı her ne kadar gündemin son maddesini oluşturuyor ise de önemli değildi. Her an öne alınabilir ve görüşülmeye başlanırdı. Perşembe öğleden sonraya kadar durum hâlâ çok kritikti. Herkes tasarının görüşülmeye başlanacağını ve oylanarak büyük ihtimalle kabul edileceğini düşünüyordu. Ne Ortadoğu''daki son gelişmeler ne de 2 gün önce ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Shelton''ın Temsilciler Meclisi Başkanı Hastert''a yazdığı, ''Bu tasarıyı durdurun. Yoksa çıkarlarımız ağır darbe yiyecek!'' mektubu, Ermeniler''e angaje Hastert ile diğer 140 milletvekilini bir türlü durduramıyordu.

Amerikan yönetiminin son darbe plânı Ayrıca son 5-6 gündür, Başkan Clinton başta bütün Amerikan Yönetimi seferber olmuşlar, Hastert''ı en etkili nasıl durdururuz arayışına girmişlerdi. Perşembe öğleden sonra saat 15''e gelindiğinde, Başkan Clinton''ın Haster''ta çok sert bir uyarı mektubu gönderdiği duyuldu. Bundan sonraki gelişmeler ise şöyleydi: Saat 15-17 (TSİ 22-24) arası: Hastert mektubu almış, üzerinde düşünmeye başlamıştı. Zira Başkan Clinton mektubunda ''Tasarının muhakkak durdurulmasını istiyor; aksi halde kendisinin Amerika''nın çok önemli menfaatlerine zarar vermek gibi bir sorumluluğu olacağını'' vurguluyordu.

Bu çok açık, çok ciddi ve biraz da tehditkar bir uyarı idi. Hastert telaşa kapıldı. Hemen Temsilciler Meclisi''ndeki parti yöneticileri ile özel bir değerlendirme toplantısı yaptı.

Burada neler konuşuldu, bilmiyoruz. Ancak toplantı sonrasında saat 18''e (TSİ Cuma sabahı 01) geldiğinde, bir taraftan hem Hastert''ın bu değerlendirme sonucunu açıklaması bekleniyor, diğer tarftan da tasarının her an görüşülmek üzere anons edilebileceği üzerinde duruluyordu. Saat 19 (TSİ Cuma sabahı 02) : Hastert''ın ofisinden yazılı bir açıklama yapıldı. Açıklamada, ''Başkan Clinton''ın talebi üzerine, ülke menfaatleri gereği her vatansever Amerikalı gibi, Temsilciler Meclisi Başkanı Hastert''in da bu talebi kabul ettiği ve tasarıyı geri çektiği'' duyuruluyordu.

İşte rezil tasarının son anda direkten dönmesinin özeti bu. Başkan Clinton''ın son yazılı uyarısı ve genelkurmay başkanı Orgeneral Shelton''ın mektubu, Hastert''ın bütün manevra yollarını tıkamış ve geri adım atmasını sağlamıştı.

Asker sivil Türk-Amerikan ortak çabaları Son iki ayda, bu tasarı ile mücadelede Türkiye ve Amerikan yönetimleri, asker-sivil verimli bir işbirliği yapmışlar, Türk-Amerikan ilişkilerine tahminlerin ötesinde ağır darbeler indirecek yüzkarası bir taşebbüsü durdurmayı başarmışlardı.

Bu başarıda ise en büyük pay sahiplerini şöyle sıralayabiliriz; -MGK''nun 29 Eylül toplantısıyla olaya ''Devlet'' olarak sahip çıkması ve mukabil tedbirler alınacağını tam bir kararlılıkla dosta düşmana ilan etmesi. -Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hüseyin Kıvrıkoğlu''nun ABD gezisini iptal etmesi ve Türkiye''nin kararlılığını bir kere daha açıkça göstermesi.

-Pentagon''un ve NATO komutanı Ralston dahil Amerikalı askerlerin Türk meslektaşlarından aldıkları mesajı etkili bir biçimde Kongre''ye yansıtmaları. -ABD''nin çiçeği burnunda Ankara büyükelçisi Robert Pearson''ın, derhal Washington''a gelme ve Kongre nezdinde Türkiye''nin tepkilerini, ABD''nin menfaatlerine vereceği zararı'' anlatma basiretini göstermesi. -TC Washington Büyükelçisi Baki İlkin ve ekibinin olağanüstü gayretleri, Turkiye''nin lobi şirketinin çok etkili çalışması. -Nihayet Başkan Clinton''ın ve Amerikan yönetiminin olaya gerçekten seferber olmaları. Başkan Clinton''ın son mektubu ile tasarıyı direkten döndürme kararlılığı. Bu başarıya katkıda bulunan diğerlerini ve bununla gevşemeyip Ermeni meselesinde bundan sonra yapılması gerekenleri nasip olursa, yarın yazacağız ........