Meksika''da tek parti döneminin sonu mu?

2 Temmuz 2000 günü Meksika''da yapılan "Tarihî" Başkanlık seçimlerinde, 1929''dan, yani 71 yıldan beri iktidarda bulunan Kurumsal Devrimci Parti (PRİ)nin tek parti dönemine, Meksikalı seçmen son vermiş bulunuyor.

Gerçekten, muhalefetteki Muhafazakâr Ulusal Parti (PAN) Başkan adayı 58 yaşındaki Vicente Fox, İktidar Partisi PRİ''nin adayı Francisco Labastida karşısında, oyların % 42.7''sini alırken Labastido % 35.8, Solcu Demokratik Devrim Partisi (PRD)''nin adayı Cardenas modası geçmiş solculuk yaptığı için, oyların ancak % 16.5''ini almış bulunuyor.

PRİ''nin 71 yıldan beri, bir siyasal partiden ziyade, kendine özgü bir devlet sistemi ve sosyal örgütlenme oluşturduğu ve Meksika yaşamının her tarafına kök saldığı gözönünde tutulursa, Meksika gibi büyük eşitsizlik ve dengesizliklerin yaşandığı bir ülkede iktidarın bir günde el değiştirme olayının "Kansız gerçekleşmesinin en büyük şeref payı Cumhurbaşkanı Ernesto Zedilla''ya ait olduğu teslim edilmek gerekir.

Cumhurbaşkanlığına seçilen Fox, Anayasaya göre görevine 5 ay sonra yani Aralık 2000''de başlayacak ve 6 yıllık görev süresi esnasında, ülkenin uzun "Beklentiler Listesi"ni yerine getirmeye çalışacaktır. Bir Katolik işadamı olan, Coca Cola Meksika temsilciliğini de yapmakla birlikte sol ile popülizme hoş gelen söylemleri de bulunan Fox, özellikle gençlerin ve şehirlinin oylarını almayı başarmış, ülkedeki yolsuzluklarla mücadeleye öncelik tanıyacağını ve devlet petrol şirketi Pemex''i özelleştirmemekle birlikte, enerji alanındaki tekele son vereceğini, eğitim ve sağlığa daha fazla para ayıracağını ve fakat bu parayı daha akıllı kullanacağını söylemiş ve ülkedeki bürokratizm ile politikaya bulaşmış yargı ve güvenlik teşkilatındaki yolsuzluk ve kanunsuzluklara set çekeceğini vaadederek büyük bir yükümlülüğün altına girmiştir.

Bununla birlikte, Meksikalı seçmenin çoğunluğunun Vicontere Fox''u Cumhurbaşkanlığına seçmesinin başlıca nedeni bütün bu vaatler değil, fakat 71 yıllık tek parti yönetiminden bıkmış ve "Değişim" isteyenlerin tepkisidir. Kısaca Fox, iktidar partisi PRİ adayı olmadığı için seçilmiştir. 2 Temmuz 2000 Meksika seçimleri, birçok bakımdan 27 yıllık CHP iktidarına son veren 14 Mayıs 1950 Genel Seçimlerine benzemektedir. Ancak, Meksika''da tek parti döneminin gerçek ve istikrarlı çoğulcu demokrasiye dönüşmesi, bundan böyle iktidar ve hâlâ çok güçlü olan PRİ arasında uyumlu ilişkilere ekonomik gelişme ise Zedillo''nun başlattığı, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Örgütü (NAFTA) çerçevesinde ABD ile ekonomik ilişkileri artırmak politikasının devamına bağlı olacaktır.