Esad sonrası Suriye

Elbette gaybı Allahü Teâlâ bilir. Fakat dış basında yer alan haber ve yorumlara göre Suriye''nin diktatörü Hafız Esad''ın günleri sayılıdır. Uzun zamandır sağlık durumu kötü olan ve son zamanlarda giderek ağırlaşan, kanser ve aşırı şeker hastası olan Esad, son olarak da beyin kanaması geçirmiştir. The Sunday Telegraph gazetesinin, Batılı istihbarat raporlarına dayanarak verdiği habere göre, 70 yaşındaki Suriye lideri 7 Nisan''da Baas Partisi''nin kuruluş ve 17 Nisan "Bağımsızlık Günü" merasimlerine katılmamıştır. ABD istihbarat kaynaklarına göre: "Birkaç aylık ömrü kalan Esad''ı tamamen defterden sildikleri ve çalışmalarını aile içi iktidar mücadelesine yönelttikleri, bununla birlikte en güçlü adayın (Batı''nın tercihi) olarak 35 yaşındaki oğlu Beşir olduğu" ifade edilmektedir.

Bu arada 40 bin sünni Müslümanı katleden Rifat Esad da iddialıdır. Hatta bazı Batılı ülkeler Müslümanlara ve İslamiyete düşman olan Rifat''ı, tercih etmektedirler. 1930 doğumlu Hafız Esad 1952''de orduya katıldı. 1960''ta politikaya atıldı ve 1966''da Savunma Bakanı oldu. Bu görevi esnasında çeşitli bahanelerle Baas Partisi ve sosyalizm düşmanı, İsrail ajanı, Türkleri seven, aşırı dindar ve akla gelen çok sayıda bahanelerle sünni olan general, subay ve astsubayları ordudan ihraç etti, bir kısmını da pasif hizmetlere tayin ettirmek suretiyle Suriye ordusu Şii, Nusayri, Yezidi subayların kontrolüne geçti.

Bundan sonra Hafız Esad, ordunun desteği ile darbe sonrasında 1970''te iktidar oldu. 30 yıl Suriye''yi adeta bir "demir yumruk" ile idare etti. % 10 azınlık, Suriye''nin hakimi oldu. Ortadoğu''da en uzun iktidarda Esad kalmıştır. Ancak ölümü ile iktidardan ayrılacaktır. ABD Başkanı Clinton ile İsviçre''nin Cenevre kentinde yapması gereken görüşmeye yüksek dozda Stereoid hormonu verilerek gönderildi. Nisan 2000 başında beyin kanaması ve felç geçirdi. Batılı istihbarat teşkilatlarına göre Esad''ın oğlu Beşir ile kardeşi Rifat arasında kanlı iktidar kavgası olabilmesi muhtemeldir. CIA, 1999''da Esad''ın kaldığı otelde tuvalete özel cihazlar yerleştirerek idrarını tahlil etmiş ve 2 yıl ömrü kaldığını tahmin etmişti. Bunun için Clinton ve İsrail Başkanı Ehud Barak, barış antlaşması için bütün umutlarını Esad''a bağlamışlardı. Ama Suriye-İsrail Antlaşması için Esad''ın sağlık durumu imkan vermedi.

Esad''ın büyük oğlu Basil''in trafik kazasında vefatı üzerine Esad, diğer oğlu Beşir''i veliaht olarak gösterdi ve kendi yerinin en güçlü vârisi olması için her çareye başvurdu. 1983''te Hafız Esad kalb krizi geçirince kardeşi Rifat darbe yapmak istedi ama başarılı olamadı. Uzun yıllar Avrupa''da sürgünde yaşadı. Son yıllar Suriye''ye dönerek derinden ve sessizce iktidar için hazırlık yaptı. Bunun için eski komutanlar görevden alındı. 1998''de eski istihbarat şefi Beşir El-Neccar hapse atıldı. Genelkurmay Başkanı Hikmet el- Şihabi görevden alındı. Ekim 1999''da Rifat''ın güç merkezleri Beşir''in muhafızları tarafından yok edildi. İstihbarat başkanı General Ali Duba 6 Şubat''ta görevden alındı. 1987''den bu yana görevde olan Başbakan Mahmut Zubi değiştirildi. Yerine 7 Mart 2000''de Muhammed Mustafa Miro getirildi. 35 bakandan sadece 3 tanesi eski kabine mensubudur. Bunlar; Savunma Bakanı Mustafa Tlas, Dışişleri Bakanı Faruk El Şara ile İçişleri Bakanı Muhammed Hanba''dır. Bir bakıma Esad''a gelen felç Suriye''yi felç etti.