Komşumuz Suriye

"Suriye halkı" Arap ülkeleri içinde Türkleri en çok seven topluluktur. 1516''dan Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar 400 yıl Osmanlı''nın bir eyaleti idi. 1918-İkinci Dünya Savaşı sonuna kadar Fransızlar, Suriye eğitimini (Ehl-i Sünnet-Osmanlı-Türk) düşmanlığı temeli üzerine bina ettiler. Suriye (sözde) bağımsız olunca (1945) Hıristiyan Batı emperyalizminin devşirme aydınları bu düşmanlığı devam ettirdiler. 1970-2000 arasında ise Esad rejimi ile Türkiye düşmanlığını Suriye devlet politikası haline getirdi. Temennimiz Beşir''in, siyasi ve şahsi ağırlığını koyarak bu düşmanca tavra son vermesidir. Ama bu zordur. Çünkü ''diktatör öldü yaşasın yeni diktatör'' söylemi çok kolaydır. Fakat ''diktatör öldü yaşasın demokrasi ve insan hakları'' demek çok zordur. Suriye için bu ikincisini uygulamak çok daha zordur.

İktidara geldiği kesin görülen Beşir''in rolü sınırlıdır. Hafız Esad''a asla güvenilemez ise de, oğlu için aynı şeyi söylemek haksızlık olur. Beşir''in iyiniyetli olduğuna hüsnü zannım var. Ama Beşir yalnız değildir. Devlet Başkanı da olsa Baas Partisi, Suriye ordusu, muhaberat teşkilatı, bazı üst düzey yetkilileri Beşir iktidarına ortaktırlar. Koalisyon ya da triomvira kim olursa olsun devraldıkları Hafız Esad bataklığından kurtulmaları zordur. Hafız Esad, 30 yıl diktatör bir rejimle, demir yumrukla, kan ve göz yaşı ile ülkeyi idare etti. En az % 74 Sünni ve %10 Hıristiyan ülkenin ikinci sınıf vatandaşıdır. Suriye % 16 Nusayri, Şii, Yezidi ve İsmailiye azınlığın elindedir. Hafız Esad toprağa gömülmüştür ama Esad''ın despotizmi ve kurduğu baskı düzeni ayaktadır. Suriye''nin ekonomisine, zenginliğine, üst düzey makamlarına sahip % 16''lık azınlık bu gaspı nekadar devam ettirebilir? % 74''lük Sünniler bu siyasi zillete ne derece rıza göstereceklerdir? Suriye''nin adı "Suriye Arap Cumhuriyeti"dir. Ülkede tek partili (BAAS) sosyalist hanedan cumhuriyeti rejimi hakimdir. Nüfusu 17 milyon ve yüzölçümü 185 bin kilometrekaredir. Nüfus artışı % 3.6''dır. Resmi dili Arapçadır. Para birimi Suriye Lirası, milli geliri 106 milyar dolardır. Kişi başına geliri 991 dolardır. Başkenti Şam (1 milyon 550 bindir). Dış borcu (1998) 22 milyar dolardır. Amerikan Forbes dergisine göre ölen Hafız Esad''ın serveti 2 milyar 300 milyon dolardır. Devlet kontrolünde 2 gazete ve 2 televizyonu vardır. Baas Partisi üyeleri çok zengin, Suriye halkı ise son derece fakirdir. 1967 Arap-İsrail Savaşında Hafız Esad Savunma Bakanı idi. 1973 Arap-İsrail Savaşında devlet başkanı idi. Bu yenilgiyi bahane ederek iktidarını güçlendirmiştir. Nüfusun yarısı köylerde yaşar. İhracatı 3 milyar dolar ve ithalatı 4 milyar dolardır. Her yüz kişiden ancak 8''inde telefon vardır. Hafız Esad 1982''de, Hama''da 20 bin Sünni Müslümanı katletti. Bu katliam sırasında 20 bin kişi de yaralandı ve bir o kadar insan da göç etti. Hama şehri tahrip edildi. Ehl-i sünnet soykırımı neticesinde Hama üzerinde helikopterlerle tur yapan Hafız Esad sırıtarak "nüfus planlaması" yaptık demiştir.

Suriye''de tek parti rejimi vardır. Baas Partisinin 1947''de Yunan asıllı Hıristiyan Mişel Eflak, Nusayri asıllı Zeki Ersüzi ve İsmailiye mensubu Salah El-Bitar kurdular. Baas partisinin tüzüğünün dibace bölümünde Arapların İslamiyet öncesine (cahiliyet devrine) dönüşü, sosyalizm ve Arap milliyetçiliği temelleri üzerinde Arap Birliğini hedef alır.