Sancak halkının meseleleri (2)
24 Eylül 2000 Pazar günü yeni Federal Yugoslavya''da (Sancak''ta) son on yılın belki de en önemli seçimi yapılacak. Son on yılda halkını sürüklediği bütün savaşları kaybeden Miloşeviç yönetiminin son bulması ihtimali yüksek görülmektedir. Geçen sene 3 ay süren NATO harekâtına rağmen hâlâ ayakta kalmayı başaran eli kanlı diktatör Miloşeviç, iktidarı kolayca bırakmayabilir. Onun için seçim yaklaştıkça ülkede gerginlik artmaktadır. Miloşeviç kendine karşı artan muhalefeti susturmak için her tedbire başvurmaktadır. Örneğin; seçim kampanyası döneminde muhalefetin ve Boşnak halkının siyasi temsilcilerinin ve adayların televizyonlardan ve medyadan istifade etme imkanları verilmemektedir.
Yeni Yugoslavya''yı oluşturan cumhuriyetlerden Karadağ, 24 Eylül''de yapılacak olan seçimlere katılmama kararı aldı. Karadağ sınırları içinde Sancak''ın bir bölgesinde kalan Boşnaklar da Karadağ yönetiminin aldığı kararı destekliyor ve seçimlere katılmayacaklar. Ancak Sırbistan sınırları içerisinde yer alan Sancak''ın diğer parçasında yaşayan Boşnaklar seçimlere katılacaklar ve seçim çalışmalarını bütün imkansızlıklara rağmen sürdürmektedirler. Sırbistan''ın Miloşeviç yönetimi 24 Eylül seçimleri için dünyanın muhtelif ülkelerinden gelebilecek hiçbir gözlemciyi kabul etmediği gibi gelebilecek medya mensuplarını da kabul etmemektedir. Batı dünyası özellikle bütün bu olumsuz şartlara rağmen Sancak halkının ve Sırp muhalefetini oluşturan siyasi partilerin seçimlere mutlaka katılmalarını tavsiye etmektedir.
On seneden beri kanlı çatışmaların ortasında varlıklarını sürdüren Sancak Boşnak halkı 24 Eylül seçimlerinde seslerini dünyaya duyurmaya çalışıyor. Ekonomik, siyasi, etnik, dini ve her çeşit rejim baskılarına rağmen varlıklarını sürdüren bu toplum tüm dünyadan özellikle İslam dünyası ve Türkiye''den diplomatik, ekonomik ve moral desteği beklemektedirler.
Sancak''ta yaşayan Müslüman Boşnak halkın Türkiye Cumhuriyeti''nden istekleri: 1- Sancak neresidir? Sancak bölgesi, Yeni Yugoslavya''da Karadağ ve Sırbistan arasında yer alan Kıbrıs adası büyüklüğünde yarım milyona yakın nüfusun yaşadığı bir bölgedir. Bu nüfusun 400 bine yakınını Müslüman Boşnaklar oluşturmaktadır.
2- Sancak''ta ne oldu? Yugoslavya''nın dağılmasından bugüne kadar Müslüman Boşnak Milli Meclisi bir dizi faaliyette bulunmuştur. Bu faaliyetleri maddeler halinde özetlemek gerekirse:
a) Yugoslavya''nın dağılmasından önce halk organize edilmiş ve muhtemel Sırp katliamına karşı tedbirler alınmaya çalışılmıştır. b) 1990 yılında ilk çok partili seçime iştirak edilmiş ve büyük başarılar kazanılmıştır.
c) Sırp askeri yönetimi Bosna savaşı esnasında, cephelerin ön saflarında kullanılmak üzere çok sayıda Müslüman genci askere almak istemiştir. Ancak Sancak yönetimi buna engel olmuştur.
d) Türkiye Cumhuriyeti hükümet ve devlet yetkilileri ile sağlıklı irtibatlar kurulmuş ve Bosna''daki savaş dolayısı ile yüksek öğrenime ara vermek zorunda kalan 700''den fazla sancaklı gence yüksek öğrenim imkanı sağlanmıştır.
e) Sancak''tan göç etmek zorunda kalan Avrupa ve Amerika''da yaşayan çok sayıda Sancaklı ile irtibata geçilmiş, bu insanlar birtakım sivil kuruluşların çatısı altında toplanmış ve Sancak''a her çeşit yardımın gelmesi sağlanmıştır.
f) 8 Ağustos 1993 günü BM Güvenlik Konseyi 855 sayılı bildirisini açıklamıştır. Bu kararda bütün dünya; Sancak''a, Kosova''ya ve Voyvodina''ya siyasi hakları verilinceye kadar Yugoslavya''ya ambargo uygulama kararı almıştır. Bu kararın çıkmasında Sancak yönetiminin katkıları olmuştur.
3- Sancak Boşnak Milli Meclisi''nin Türk hükümetinden istekleri a) NATO 1999 yılında Yugoslavya''ya hava harekâtı düzenlemiş ancak konu herhangi bir anlaşma ile çözüme kavuşturulamamıştır. Önümüzdeki yıl içinde bütün tarafların iştirakı ile bir anlaşma yapılması beklenmektedir. Türk diplomasisi bu anlaşmanın gündemine Sancak''ı mutlaka aldırmalıdır. b) 2000 yılında Yeni Yugoslavya''da seçimler yapılacaktır. Bu seçim neticelerinin muhtemel bir anlaşma için bir baz olması kuvvetle muhtemeldir. Bu sebeple Sancak Boşnak Milli Meclisi yönetimine azami mali destek sağlanmalıdır.
c) Sancak''ta Osmanlı döneminden kalma çok sayıda eser vardır. Bu eserlerin bakım ve onarımı için belli bir kaynağa ihtiyaç vardır.
d) Sancak''a sağlanan öğrenci kotası arttırılmalıdır. Dr. Sulejman Ugljanin
Sancak Boşnak Müslüman
Milli Meclisi Başkanı
