‘Türkiye destek versin''

Kışlalı- Afganistan''da önemli rol oynadınız. Necibullah''ı, yenilgisinden sonra kaçarken siz yakaladınız. Dostum- Biliyorsunuz, Afganistan''da 6 milyon Türkmen-Özbek yaşıyor. Zahir Şah, Babrak Karmal ve Nacip zamanında, onlar hukuklarından mahrum kaldılar. Bunu gün ışığına çıkardım. 1992''de liderliğimde gelişmeler sağladım. Milli İslami Partisi böyle kuruldu. Kuzey Afganistan''da genellikle Türkler yaşar. Nüfusun yüzde 80''idirler. İsmi de zaten Türkistan.

Kışlalı- Askeri lider olarak mı faaliyetinizi sürdürdünüz? Dostum- Hem askeri hem de siyasi lider olarak gelişmeler sağladık. Emniyet unsurlarını sağladık. Cumhurbaşkanı olarak da Rabbani''yi 1993''te Kabil''e getirdik. Tacik Cemiyet Partisi lideridir. Talibanlara, biz de Rabbani de yardım etti. O sıralarda Taliban, Hikmetyar''a karşı savaşıyordu.

Kışlalı -Mesud''u askeri gücünüzle desteklediniz. Hizb-i İslami güçlerini Kabil''den sizin kuvvetler çıkardı?

"EN GÜÇLÜ OLDUĞUMUZ DÖNEMDİ" Dostum- Ahmet Şah Mesud ile Rabbani''yi benim yardım ettiğim Talabani güçleriyle birlikte Kabil''i çevirdikten sonra oradan çıkardık. Sonra onları kontrolümüz altına aldık. Diğer bölgelerden gelen Afganistan''ın milli partilerinden Vahdet Partisi lideri Kerim Halili, Turan İsmail gibi liderler de beni Yüksek Şûra Başkanı tayin ettiler. Kuzey Afganistan''daki birlik böyle oluştu. Bütün partiler bana biat etti. 1995''te bu gelişmeler oldu.

Kışlalı- Ama sonradan galiba durum değişti? Dostum- En güçlü olduğumuz dönemdir bu. Afganistan''da böylece iki topluluk kaldı. Bunlardan biri Taliban''ınkiydi. Diğeri de, Kuzey Afganistan''da bizimki. Böylece hem siyasi hem de nizami-askeri lider oldum. Elimizde uçak ve tank dahil her türlü modern teçhizat vardı. Askerimiz iyi eğitilmişti. O zamanki düşmanımız Pakistan bile bu durumumuza hayrandı.

Kışlalı- Gerileme nasıl oldu? - Taliban güçlerine karşı Kuzey Afganistan''da tek başıma duruma hakim olunca, Taliban''ı destekleyen Pakistan korkmaya başladı. Orada kalıp yakında Kabil''i de ele geçireceğimizi düşündüler. Taliban''a desteklerini arttırdılar. Afganistan''da durum basit değildi. Uluslararası eller işin içine giriyordu. Bizim hareketimiz milli bir hareket olduğundan bütün ülkeye hakim olmamızdan korkuyorlardı. Bunun için de bizi kontrolleri altında tutmaya yönelik sıkıştırmaya başladılar.

Kışlalı- Taliban ile çatışmanız oldu mu? Dostum- Taliban''la da savaşımız oldu. Ana savaşta direnmeleri sadece dört saat sürmüştü. Sonra kaçtılar. Gücümüz fazlaydı.

PAKİSTAN FAKTÖRÜ Kışlalı- Ama durum sonra aleyhinize gelişti? Dostum- Pakistan''ın ana istihbarat teşkilatı, Afganistan''da daima çok faal olmuştur. Onlar bizim zayıf noktamızı bulmak için çok çalıştılar. İçimizde kimi elde ederlerse bize darbe vuracaklarını araştırdılar. Satın alınacak adamı buldular. Dışişleri Bakanımız Abdülmelik vardı. Komutan yardımcımız Gaffar vardı. Abdülmelik ordu komutanlığı da yapıyordu.

Kışlalı- Onlar mı zayıf halkalarınızdı? Dostum- Pakistan''la anlaştılar. 20 bin askerimizi ve komutanlarını topladılar. Raşid Dostum''un rızası olduğunu, Pakistan ile anlaşma yapılacağını söylüyorlar. Sahte verilerle onları ikna ettiler. Tabii esasta Taliban ile de anlaşmışlar. Komutanları anlaşma var diye çağırdılar. Hepsi beraberken de kilit komutanları hapsettiler. Böylece Afganistan''ın hemen her yerine Taliban bayrağı çektirdiler.

Kışlalı- Bugünkü durum nedir? Dostum- Bu ihanet, Kuzey Afganistan''daki Türk hakimiyetine büyük darbe vurmuştur. Bu durumda ordu bozuldu. Birlikler dağılmaya başladı ve her yere Taliban geliyordu. Savaşçı komutanlarımız öldürüldü. Ama adamlarımız hâlâ varlıklarını sürdürüyorlar. 15 bin civarında adamım şimdi Kuzey Afganistan-Türkistan dağlarında savaşıyorlar.

Kışlalı- Şimdi savaşçılarla irtibatınız var mı? Dostum- Onların komutanlarıyla her gün temas halindeyim. Onların hepsi, halkın yüzde 90''ı bana bağlıdır. Gelmemi istiyorlar mücadele için. Orada bana muhalif olan sadece bir-iki komutandır. Halkla da temasım var.

"HEMEN DÖNERİM" Kışlalı- Türkiye''den ne bekliyorsunuz? Dostum- Burada sadece siyasi manada ve iktisadi manada yardım sağlayabilirsem, bunlar istediğim gibi olursa hiç tereddüt etmeden hemen Afganistan''a dönerim.

Kışlalı- Yani beklediğiniz siyasi ve ekonomik yardım mı? Askeri yardıma ihtiyacınız yok mu orada mücadele edebilmeniz için? Dostum- Hayır. Askeri yardıma hiç ihtiyacımız yok. Çünkü orada halen mücadele eden, savaşan askeri gücümüz var. Milletimiz var orada. Türkistan dağlarında onlar duruma hakim. Lojistik ihtiyaç var.

Kışlalı- Kuzeyde sadece Türkler mi var? Dostum- Afganistan''ın kuzeyinde, yüzde 80 Türkler yaşamakta. Dokuz vilayet var. Kuzey Afganistan dedikleri yer Türkistan''dan başka bir yer değil. Halk içinde konuşulurken orada yaşayanlara da Türkistanlılar denir.

Kışlalı- Güneydeki kuvvetler oraya hakimler değil mi? Dostum- Talibanlar oraya hakim. Kuzeyde de bazı yerlere hakimler. Ama gerillalar faaliyetlerine devam ediyorlar. Kuzeyde eskiden Ruslar''ın bulundukları merkezlerde onların yerine geçtiler. Gündüz duruma onlar hakim. Ama gece olduğunda bizimkiler hakim oluyorlar.

Kışlalı- Sizin güçlerden başka Taliban ile mücadele edenler kimler? Dostum- Hazarlar var. Şiiler var. Bunlar da bizimle birlikler. Tacikler de var. Ahmet Şah Mesud. Bunların hepsiyle Cephe-i Müttehid''i oluşturuyoruz. Hepimiz Taliban''a karşıyız.

Kışlalı- Sizden ne bekleniyor? Dostum- Bunlar benim oraya gelip siyasi ve içtimai-askeri birlik sağlamamı bekliyorlar.

Kışlalı- Siz esasta askeri lidersiniz? Dostum- Evet. Askeri ama siyasi de oluyor aynı zamanda.

Kışlalı- Taliban ile mücadelenin esası da zaten askeri değil mi? Dostum- Evet. Askeri.

Kışlalı- Silah bulabilecek misiniz? Dostum- Silah temin etmek çok kolay. Yeter ki parasını verebilesiniz. Her türlü silah satın alabilirsiniz.

Kışlalı- Bütün mesele neye bağlı? Dostum- Bütün mesele bazı desteği sağlayıp oraya gitmemde. Gittiğimde sesimi duyursam, geldiğimi haber versem bütün kuzeydeki komutanlar etrafımda birleşirler. Emrime girerler.

Kışlalı- En son ne zaman oradaydınız? Dostum- Dokuz ay önce oradaydım. Onlarla beraberdim.

"TALİBAN''I ARAPLAR DESTEKLİYOR" Kışlalı- İran''ın tutumu nedir? Dostum- İran da Talibanlara karşı. Taliban''ı Araplar destekliyor. İran Şiileri destekliyor. Hazarlar''a yardım ediyor. Tacikler''e yardım ediyor. Ama Türkler''e yardım etmiyor. Aynı gruptayız ama bize yardım etmiyorlar. Türkler''in başarılı olmasını istemiyorlar. Hazarlar''ın hakim olmasını istiyorlar.

Kışlalı- Eski Sovyet cumhuriyetlerinden yardım alamıyor musunuz? Dostum- Hayır. Tacikler''e yardım ediliyor. Özbekistan''dan hiçbir yardım yok. Kısacası eğer Afganistan''daki güçlerime lojistik destek sağlayabilsem orada herhangi bir yere gidip duruma el koyarım. Taliban aleyhtarı bütün güçleri birleştirir ve başarılı bir mücadele yaparım. Halkı Taliban elinden kurtarırım.

Kışlalı- Türkiye-Pakistan ilişkileri her zaman iyi olmuştur. Bunun duruma etkisi olmuyor mu? Dostum- Türkiye bu yoldan etkili olabilir. Biz Türkiye''den siyasi destek istiyoruz. Herşey Pakistan''ın elinde. İstihbarat da onlarda. Türk liderler Pakistan ile konuşsa. Afganistan''ın kuzeyinde Dostum ya Ahmet Şah Mesud ya da komutanların günahı varsa milletin ne günahı var? Öğrencilerimiz, insanlarımız zindanda.

Kışlalı- Erbakan zamanında Pakistan üzerinden destek sağlayamadınız mı? Dostum- Hayır. Bize destek olmadılar. Türkiye ne zaman istese ve Pakistan ile konuşsa mesele hallolur. Ama Türkiye bunu yapmıyor. Pakistan ile bu konuda konuşmuyor. Ya karışmak istemiyorlar ya da Afganistan''daki Türkler''in önemini kabul etmiyorlar. Neden Türkiye böyle kalıyor bunu anlamış değilim.

Kışlalı- Ankara görüşmelerinizden bir netice alamadınız mı? Dostum- Hayır.

Raşid Dostum Kimdir * Zamanında Türkiye''nin yardım ettiği Afganistanlı General Raşid Dostum, yenildikten sonra geldiği ülkemizde, artık Türk makamlarınca pek ilgi görmüyor. Kimse ona nasıl yenildiğini sormuyor. Kendisi her Ankara''ya gelişinde yetkililerle temas imkânları arıyor. Yeni bakanlarla temas edebilen Dostum''un yakınları, daha önce bu imkândan da mahrum olduklarını söylüyorlar.

*Afganistan''da sürmekte olan mücadelede, Taliban karşısındaki güçlerin, belli desteği sağlanmadığında daha uzun süre dayanamayacağı ifade ediliyor. Bir Afgan Türk lideri olarak Türkiye''nin Afganistan''a kayıtsız kalmamasını arzuluyorlar. Oradaki azınlıklara, diğer komşu ülkelerin sadece siyasi ve ekonomik değil, savaşçıların da dahil olduğu askeri yardım yapıldığını belirtiyorlar. * Raşid Dostum ile Ankara''da kaldığı bir özel evde geniş sohbet yaptık.