Klinik, yuvamız oldu

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ali Gürlek, 1959''da Ankara, Beypazarı Saray köyünde doğdu. Yatılı burslu olarak Ankara Atatürk Lisesi''ni ve TÜBİTAK bursiyeri olarak 1976''da girdiği Hacettepe Tıp Fakültesi''ni 1983''te üçüncülükle bitirdi. Ankara Numune Hastanesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Kliniği''nden uzmanlığını aldı.1994''te İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi''ne yardımcı doçent, klinik kurucusu olarak girdi.1995''te ABD''ye gitti. Houston''da gözlemci ve araştırmacı olarak,Teksas Tıp Fakültesi Anderson Cancer Center''da iki yıl kaldı. 1997''de döndüğü İnönü Üniversitesi''nde doçent oldu. Halen aynı görevde çalışan Doç. Dr. Ali Gürlek ile son zamanlarda medyayada geniş şekilde yansıyan çalışmaları ile ilgili olarak sohbet yaptık.

Kışlalı -Plastik cerrahiyi nasıl tanımlıyorsunuz? Gürlek- Herkes sadece meme, burun, karın ve liposaksin gibi estetik ameliyatlar yapar sanıyor. Oysa işimizin büyük bölümü yanıklar, doğmalık anomaliler, el yüz travmaları, kırıklar, kaza ve kanser sonrası oluşan defektlerin giderilmesi.

Amerikan standartları Kışlalı -İlk ameliyatı hangi alanda yaptınız? Gürlek -Bu burun ameliyatıydı. Asistanıma yaptım. Daha sonra 50-60 kadar hastane personeline burun ameliyatı yaptım. 8 aylık sürede aylık 70 poliklinik 40 ameliyat yapan bir klinik haline geldik. Şimdi aylık 100-130 ameliyat yapıyoruz. Hastanemiz de Amerikan standartlarında modernleşti.

Kışlalı -Daha çok hangi tür ameliyatlarınız ilgi görüyor ? Gürlek -1997''de, ABD''den döndükten sonra eskiden yapmadığımız saç özürlüler için saç nakli, kanser ameliyatları sonrası baş, boyun, meme ve ekstremite rekonstrüksiyonu, ürojenital cerrahi (üreme organları bozuklukları) ameliyatları da yapmaya başladık. Özellikle ürojenital cerrahi alanı, büyük ilgiyle karşılandı. Hastalarımız sadece cinsel kimlik bozukluğu ile değil mikropenis denilen çok küçük penis, ikili cinsiyet, sünnet ve travmaya bağlı penis bozuklukları-ampütasyonları, penis altında ve üstünde delik olması ve iktidarsızlık gibi çeşitli sorunlarla kliniğimize başvuruyorlar.

Kışlalı -Bu konular galiba oldukça yaygın? Gürlek -Evet. Çok kişinin böyle sorunu var. Ama sorunlarını yıllardır en yakınlarından bile saklıyorlar. Bunalımlara giriyorlar. Bunlardan birisi hastanemiz personelinden Yücel Bekar''dı. Doğuştan kız olmasına rağmen çocukluğundan beri erkek gibi davranan, kendini erkek olarak hisseden, erkeklere değil kızlara ilgi duyan, cinsel kimlik bozukluğu duyan bir hastamızdı.

Psikiyatrik gözlem Kışlalı -Medyanın geniş ilgi gösterdiği gelişme nasıl oldu? Gürlek -Kliniğimize başvurunca kendisini yasa gereği psikiyatrik gözleme aldık. Psikiyatri Konseyi, gözlem sonucu hayata erkek olarak devam etmesinin hastanın ruh sağlığı için daha iyi olacağına karar verdi. Bunun üzerine hastaya yapılacaklar, çıkabilecek komplikasyonlar ve bu işlemlerin geriye dönüşü olamayacağı anlatıldı. Hasta herşeyi kabul edince ameliyatı yaptık.

Kışlalı -Sonraki gelişmeleri nasıl yorumluyorsunuz? Gürlek -Malatya küçük bir yer. Olay çabuk duyuldu. Medya büyük ilgi gösterdi. Üniversite sessiz kaldı. Bir ara dolaylı olarak yıpratılmaya da çalışıldım. Sonra o zamanki üniversite ve fakülte yönetimi bunun Malatya ve üniversitemiz için bir başarı olduğunu, sahip çıkılmam gerektiğini vurguladı. Halk büyük bir sempati ve merakla karşıladı.

Kışlalı -Hastanın ve halkın tepkisi nasıl oldu? Gürlek -Bir gece asistanlarım, bir trafik kontrolunda kim olduklarını söyleyince, polisler merakla "Çalışıyor mu? Çocuğu olacak mı?" diye sormuşlar. Yücel bir gün kendisinin askere çağrıldığını öğrendiğinde çok heyecanlanmıştı

Kışlalı -Cinsiyet değişikliği müdahalesi nasıl oluyor? Gürlek -Demin söylediğim gibi, bu hastalar geniş bir psikiyatrik gözleme tabi tutulur. Çeşitli analizlerden geçirilir. Geniş bir uzmanlar konseyi hastayı değerlendirir. Karar verir. Kadından erkeğe dönüşüm yapılacaksa öncelikle kadına ait rahim ve yumurtalıklar, kadın doğum bölümünce, memeleri plastik cerrahi bölümünce alınarak hastaya hormon tedavisine başlanır. Sonra hastaya penis rekonstrükte edilir. Erkeğin kadına dönüştürülmesinde ise; testisler, penis alındıktan sonra hastaya vajen yapılır. Bayana uygun bir burun ve meme protezi ile göğüs de yapılmalıdır. Çocuğunun olamayacağı ve müdahaleden dönülemeyeceği iyice anlatılır. Penis rekonstrüksüyonunda ön kol ya da baldırdan alınan, içinde 10-11cm. kemik bulunan doku kullanılır. Penis veya klitoris, duyarlığını 4-6 ayda kazanır.

Medyanın tutumu Kışlalı -Medya ile sorun yaşadınız mı? Gürlek -Röportaj için gelmişlerdi. Hasta röportajı kabul ediyor ama fotoğraf çektirmek istemiyordu. Ama röportaj sırasında fotoğrafları gizli kamerayla çekilip TV''de yayımlandı. Daha sonra fotoğrafa da izin verdi. Nüfus kağıdının ele geçirilmesi, köyüne, evine, akrabalarına gidilerek durumun yansıtılması gibi medyatik çabalar biraz rahatsız edici oldu. Sonra gelen röportaj isteklerini geri çevirmek zorunda kaldık. Çünkü bu tür hastalar kendilerine yapılan işlemlerin gizli kalmasını istiyorlar. Toplumun birer parçası bunlar. Görevimiz onlara yardımcı olmak.

Kışlalı -Bu alandaki hasta sayısı nasıl? Kadro durumunuz nasıl? Gürlek -Türkiye''nin her yerinden, hatta yurt dışında yaşayan Türkler''den hastalarımız var. Bir yıl tek, üç yıl iki asistanla işleri götürmeye çalıştık. Klinik adeta yuvamız oldu. Bizi evrak ve kırtasiye işleri çok meşgul etti. Ancak bu konuda şanslıyım. Eğitimci olan eşimin büyük desteğini gördüm.

Kışlalı -Emeğinizin karşılığını herhalde alıyorsunuz? Gürlek -Kesinlikle hayır. Yeni mezun bir doktor, kamudaki kadrolu bir işçiden daha az maaş alıyor. Üstelik cerrahinin ayrı bir stresi var.

En zor ameliyat Kışlalı -Yaptığınız müdahaleler hakkında biraz bilgi verir misiniz? Örneğin burun ameliyatlarından başlasak. Mademki en çok onu yapıyorsunuz. Gürlek -Plastik cerrahinin en zor ameliyatlarından bu. Yaptığınız şey hastaya uymamışsa birer başarısızlık örneği olarak kalır. Erkeklerden ziyade hanımlarda daha güçtür.

Kışlalı -Meme ameliyatları da yaygın galiba? Gürlek -Bunlar en az iz bırakır. Silikonun kanser yapmadığı artık kesinleşmiştir. Hastanın yaşı, doğum yapıp yapmadığı,süt verip vermeyeceği hususları dikkate alınır. Meme küçültme ameliyatlarında muhakkak iz kalır. Dikleştirme ameliyatları da yapılıyor.

Kışlalı -Karın ameliyatları? Gürlek -Gebe kalan ya da şişmanlayanlarda sarkma deride çatlaklar oluyor. İç çamaşırı içinde saklanabilecek izlerin kaldığı müdahaleler yapılabiliyor. Bu müdahaleler sadece görüntü sağlamıyor aynı zamanda mevcut bel ağrıları da gideriliyor.

Kışlalı -Sanıyorum bayanlar daha ziyade yüz germe müdahalelerine ilgi gösteriyor. Dünyanın diğer yerlerinde de aynı yaklaşımların olduğu haberleri alıyoruz? Gürlek -Doğru. Yaşlılıkla beraber, yerçekimi ve mimikleri sağlayan kasların kasılmasına bağlı olarak sarkma ve kırışıklıklar oluşur. Kırışıklıklar hafifse bunları kimyasal soyma, lazer ile düzeltmek mümkündür. Fazla ise endoskop yardımıyla ya da kulak önünden başlayıp kulak arkasındaki saçlı deriye uzanan müdahalelerle sarkan bölümleri kemik zarına asarak ya da yüzün destek yapılarını plike edip fazla deriyi çıkararak düzeltebiliriz. Son yıllarda kırışıklıklar için doku kokteyli, sığır kollejeni enjeksiyonları ile botaks uygulaması da yapılıyor.