Helal kazanmanın karşılığı...

Resulullah efendimiz ticarete önem verirdi. İnsanlar birbirlerine muhtaç olup, birlikte yaşamaya mecburdurlar. Ticaret olmasaydı, yer yüzünde nizam olmazdı. Peygamberimiz, "Helal kazanmak için sıkıntı çekenlere Cennet vacib olur" buyurdu. Bir kimse İmam-ı a''zam Ebu Hanife''den sordu ki, "Vakitlerimi ibadet ile geçirmek istiyorum. Bana birşey yaz da, hep onu yapayım!" İmam-ı a''zam alış veriş bilgilerini yazıp verince, "Bu, tüccarlara lazım olur. Ben evimde oturup ibadet ile meşgul olacağım" dedi. Cevabında, "Yiyecek ve giyecek lazım olmayan kimse var mı? Dinin alış veriş kısmını bilmeyen, haram lokmadan kurtulamaz ve ibadetlerin sevabını bulamaz. Zahmetleri boşa gider ve azaba yakalanır ve çok pişman olur" buyurdu.

Alış veriş bilgisi olmayan kendini de başkalarını da sıkıntıya sokar. Peygamberimiz, alış verişte insanları sıkıntıya sokmayı, aldatmayı, karaborsayı yasakladı. Bu husustaki mübarek sözleri şöyle: "Bir kimse gıda maddelerini alıp, pahalı olup da satmak için kırk gün saklarsa, hepsini fakirlere parasız dağıtsa, günahını ödeyemez" buyurdu. Yine buyurdu ki, "Bir kimse gıda maddelerini kırk gün saklarsa, Allahü teâlâ ona darılır. O, Allahü teâlâyı saymamış olur". "Bir kimse, hariçten gıda maddesi satın alıp, şehre getirir ve piyasaya göre satarsa, sadaka vermiş gibi sevap kazanır veya köle azad etmiş gibi sevap kazanır". "Alışverişte vallahi böyledir, vallahi öyle değildir diye yemin edenlere ve sanat sahiplerinden, yarın gel, öbür gün gel diye sözünde durmayanlara yazıklar olsun!", "Malını yemin ederek beğendiren kimseye kıyamet günü merhamet edilmeyecek, acınmayacaktır". Ölçüde, tartıda hile yapmak da yasaklanmıştır. Mutaffifin suresinde, "Verirken noksan, alırken fazla ölçenlere acı azablar yapacağım" buyuruldu.

Bunun için İslam büyükleri, her aldıklarını biraz noksan, verdiklerini de, biraz fazla ölçerdi. Bu az fark, Cehennem ile aramızda perdedir derlerdi. Bunu tam doğru ölçememek korkusundan yaparlardı. Yedi kat yer ve yedi kat gökler genişliğinde olan Cenneti, birkaç kuruşa satanlar ne kadar akılsız birkaç arpa danesi için, Cehennem azabı ile müjdelenenler ne kadar ahmaktır, buyururlardı. Resulullah her ne satın alsaydı, parasını biraz fazla verirdi. Yarın: Ticarete hıyanet karışınca...