İstikametin manaları ve dereceleri

Cenab-ı Hak, Peygamber efendimize istikamet üzere olmasını bildirdi. İstikamet, itidallı olmak demektir. İstikamet, taatla masiyetlerden sakınmayı birleştirmektir. Hakikat ehline göre: İstikamet; bütün kulluk ahidlerini yerine getirmek... Her şeyde; yemede, içmede, giyinmede kuşanmada, dini, dünyevi her işde itidal haddini gözeterek Sırat-ı müstakımde yürümeğe devam etmektir. Bu Sırat-ı müstakım, Ahiretteki Sırat-ı müstakım gibidir. Bunun için, Peygamber aleyhisselam "Hud suresi, beni, ihtiyarlattı!" buyurmuştur. İmam-ı Kuşeyri "İstikamet, bir derece olup her şeyin kemali ve tamamı, onunladır. Hayırların meydana gelmesi ve düzenli olması da, onun varlığına bağlıdır. Hal ve davranışında istikametli olmayan kimsenin çalışması zayi olur ve çabası boşa gider. Yüce Allah "İpliğini, sağlamca büktükten sonra söküp bozan gibi olmayınız!.. " (Nahl: 92) buyurmuştur. Üstad Ebu Aliyyüddakkak buyurdu ki:

İstikamet''in üç derecesi vardır: 1. Takvim, 2. İkamet,3. İstikamet...Takvim; nefsleri terbiye etmektir. İkamet; kalbleri tasfiye edip saf hale getirmektir. İstikamet; hakikat sırlarına yaklaştırmak, yaklaştırılmaktır. İstikamet üzere olmak şu şekilde de tarif edilmiştir: İstikamet; sözlerde gıybeti bırakmakla, işlerde, bid''at, hallerde de, Hakk''ın, kalbe tecellisine engel olacak şeyleri yok etmekle olur. İstikamet, öyle bir haslettir ki, bütün güzellikler, onunla kemal bulur. O''nun yokluğu ile de, çirkinleşir." "Sırat, Cehennem''in üzerine uzatılmış, kıldan ince, kılıçtan keskin bir Köprü''dür. Bu alemde, Sırat-ı müstakim üzerinde bulunan ve istikamet eden kişi, Ahiret Sıratını kolaylıkla geçip kurtuluşa erer. Fakat, dünyada istikametten ayrılan ve isyanla, kazandığı günahlarla sırtının yükünü ağırlaştıran kişi ise, daha ilk adımda Sırattan sürçer ve Cehenneme düşer!" "Sen, maiyyetindeki tövbe edenlerle birlikte emrolunduğun gibi istikamet et! Aşırı gitmeyiniz! Çünkü, Allah, ne yaparsanız, hepsini hakkıyla görücüdür." buyruğuna göre, yalnız Peygamberimizin değil, Peygamberimizle birlikte Müslümanların da, istikamet ve itidal üzere hareket etmesi gerekiyor. Yarın: "Allah''tan en çok korkanınız benim!"