* 38 yaşında ve iki çocuk annesiyim. Bir yıl önce annem meme kanseri nedeniyle ameliyat oldu ve bir süre radyoterapi uygulandı. Bende de aynı rahatsızlık gelişebilir mi? Önlem olarak ne yapabilirim? (N.C-Ankara)
Meme kanseri bayanlarda en sık görülen kanserdir. Hayatı boyunca her on bayandan biri meme kanserine yakalanmaktadır. Yirmi yaş altında çok nadir görülür. Yaşla birlikte görülme sıklığı giderek artar ve 45-55 yaşlarında üst düzeye ulaşır. 55 yaşından sonra artış daha hızlı seyreder. İlk adet, ilk hamilelik ve menopoz (adetten kesilme) yaşları ile meme kanseri görülmesi arasında bağlantı kuran birçok çalışma mevcuttur. İlk adetini 12 yaşından önce görenlerde, geç görenlere göre meme kanseri görülmesi iki kat daha fazladır. Yine geç menopoza girenler, erken menopoza girenlere göre daha fazla risk taşımaktadırlar. Ayrıca az doğum yapan bayanlarda görülme insidansı, çok doğum yapanlara; ilk hamileliği 18 yaş altında olanlara göre, 30 yaş üstünde olanlarda 4-5 kat fazla meme kanseri gelişme riski saptanmıştır. Bütün bunlar hormon seviyeleri ile meme kanseri arasında ilişki olabileceği düşüncesine neden olmuştur. Yine diyet ve çevresel faktörler de meme kanserinin gelişiminde etkili faktörlerdir. Annesinde meme kanseri görülen bayanlarda normal popülasyona göre 2-3 kat daha fazla meme kanseri tesbit edilmiştir. Ve aile hikayesi olanlarda meme kanseri daha erken yaşlarda görülmektedir. Günümüzde meme kanserinden korunmak için önerilebilecek kesin bir yöntem yoktur. Ancak emzirmenin koruyucu olduğu bilinmeli ve bu dönem değerlendirilmelidir. Yine yiyeceklerdeki yağ miktarı azaltılmalıdır. Meme kanserinden korunmanın temeli erken tanıyı sağlamaktır. Erken tanıda en önemli etken hastaların periyodik olarak kendilerini muayene etmeleridir. Şüpheli bulgunun varlığında, en kısa zamanda hekime başvurulmalıdır. İlk başvuru şikayetleri memede kitle, ağrı, büyüme, meme cildinde veya başında çekilme, koltuk altında kitle, meme başı akıntısı veya meme cildinde kızarıklık olabilir. Bunun dışında toplum taramaları, fizik muyane ve mammografi ile yapılabilir. Mammografi ve meme ultrasonografisi tanıda yardımcı yöntemlerdir. Özellikle meme kanseri hastalarda diğer tarafın ve risk altındaki hastaların takibinde yararlanılır. Kesin tanı şüpheli vakalarda yapılan biyopsi ile konur. Siz de risk teşkil eden grupta olduğunuzdan hiçbir şikayetiniz olmasa da düzenli aralıklarla muayenenizi yaptırıp, mammografi ve meme ultrasonografisi ile takibiniz gerekir.
Çocuk isteği * 23 yaşında ve üç yıllık evliyim. Çocuk isteği için yapılan inceleme sırasında, tüplerim kapalı bulundu. Tedavisi mümkün mü? (D.F-Artvin)
Rahim filminde tüplerinizin kapalı olduğu tesbit edildiğine göre, bunun nedenini tesbit etmek ve gerekirse tedavisini yapmak amacıyla öncelikle uygulanan bir merkezde laparoskopi dediğimiz endoskopik cerrahi işlemini yaptırmanız gerekir. Bundan elde edilen sonuca göre takip ve tedavinize devam edilir.
