Osteoporoz (kemik erimesi)
"50 yaşındayım. Kemik erimesi teşhisi kondu. Bilgi verebilir misiniz?" S.A. İSTANBUL- Menopoz doğal ve fizyolojik bir olay olmasına karşın, östrojen hormon seviyesinin düşmesi sonucu ciddi sağlık problemlerine yol açabilmektedir. Kadınların ortalama menopoz yani adetten kesilme yaşı 45-53''tür. Menopoz yaşının yıllardır değişmemiş olmasına karşın son yıllarda uzayan ortalama hayat süresi kadının daha uzunca bir süre östrojensiz yaşamasına ve dolayısıyle, gelişebilecek çeşitli sağlık problemleri ile karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Bugün için en önemli olay östrojensiz yaşanan bu dönemin kadın sağlığı için getirdiği risklerdir.
Ülkemizde 1975 nüfus sayımında 40 yaşının üstünde yaklaşık 5 milyon kişi varken 1990 sayımında bu sayı 8 milyona çıkmıştır. Nüfusumuzun 1/6''sı 50 yaşın üstündedir. Ülkemizde dünyadaki yaşam süresinin uzamasına paralel kadınlarımızın ortalama yaşam süresi artan bir trende girmiş ve menopoz sonrası dönemde kadınlarımızın yaşam kalitesini artırmak için yeni arayışlar başlatılmıştır. Osteoporoz yani kemik erimesi menopozun geç görülen semptomlarından biridir ve üzerinde en çok düşünülmesi gerekenlerdir. Osteoporoz tüm dünyada gerçek bir halk sağlığı problemi, sinsi ilerleyen bir hastalık ve kemik kırıkları ile gelecek yüzyılın en büyük problemlerinden biri olarak tanımlanmaktadır.
Ülkemiz osteoporoz açısından dünya ortalamasında orta sıralardadır. Oysa değişen beslenme şekli, yaşam şekli, sigara ve alkol kullanımı önümüzdeki yüzyılın başlarında ülkemiz için ağır riskleri beraberinde getirecektir. 50 yaşından sonra beyaz kadınların yaklaşık % 40''ında bir ya da daha fazla osteoporoza bağlı kırık görülmektedir. En önemli bölge kalça kırıklarıdır. Kalça kırıkları yaşlı bir insanın 1 yıl içinde ölme ihtimalini % 5-20 oranında arttırmaktadır. Yaşayanlar arasında kalça kırığı geçirmeden önce yürüyebilenlerin en az % 50''si yardım almadan yürüyememekte ve % 50''si bağımsız olarak yaşayamamaktadır. Bu kötü tablodan sonra bu risklerin ortadan kaldırılması için hormon tedavisi en yüz güldürenidir.
Hormon tedavisine menopoz başlarında başlanabileceği gibi daha sonra da başlanabilir. Hormon tedavisinde en etkin fayda osteoporozu durdurmasıdır. Tedavide özen gösterilecek nokta hormon tedavisinin zarar vereceği kişileri ayırmaktır. Karaciğer problemi, damar hastalığı, meme kanseri, rahim kanseri, migren ve bazı başka hastalığı olanlarda uygulanmaz veya kontrollü uygulanır.
Menopozdaki kadınların doktor kontrolüne girmeleri ve uygun tedavilerinin yapılması gerekir. Bu yazıda sadece osteoporozdan bahsedildi. Ancak menopoz beraberinde pek çok problemi de getirir. Düzenli ve dengeli beslenmek, aktif hareketli olmak, sigara ve alkolden uzaklaşmak ve doktor eşliğinde hormon tedavileri menopozdaki bu olumsuzlukları asgariye indirecektir.
