Yeni anne sendromu
* Eşim 20 yaşında, 1 ay önce bebeğimiz oldu. Eşim çok sinirli, gergin ve sık sık ağlıyor. Bu durum normal midir? Ç.E-Ordu
Gebelik ve lohusalık kadın için duygusal streslerle dolu dönemlerdir. Ruhi sarsıntılar sıklıkla sıkıntı, sinirlilik, ağlama nöbetleri gibi duygusal sıkıntılarla açığa çıkar. Doğumdan sonraki 2-4 haftada oluşan depresyon en sık rastlanılan durumdur. Depresyon terimi sıkıntı hissi ve beraberinde gelen aşağılık duyguları, isteksizlik, gerilim ve hüznü anlatır. Pekçok kadın doğumu izleyen haftalar içinde az veya çok derecede aynı ruhsal durumla karşılaşır. Bu bulgular nadiren şizofreni, alkolizm, diğer fiziksel veya psikolojik hastalıkların bir parçası olabilir.
Depresyon en az 2 haftalık dönemde sonlanır ve genellikle günlük yaşam aktivitesini engelleyebilir. Oldukça değişken şekillerde görülebilir. Çok şiddetli olabileceği gibi hafif sıkıntı hissi ile küçük depresyon şeklinde de olabilir. Şiddetli depresyon hayallerle birliktedir ve intihar veya bebek öldürme şeklinde dramatik sonuçlar doğurabilir. Doğumdan sonraki ilk 2 hafta ve birkaç aylık dönemde yeni annelerin çoğunun kendilerini yorgun, hüzünlü, karamsar, yeni bebeğin bakımı konusunda endişeli, tuzağa düşmüş, korkak, bebeğe ve babasına karşı sinirli ve düşmanca düşüncelere sahip olmaktan dolayı suçlu hissettikleri bildirilmiştir. Bu durum "yeni anne sendromu" olarak adlandırılır. Aile desteği, sağlıklı bakım yöntemleri, doktor kontrolü ile tedavi edilebilir.
Doğum sonrası sıkıntıları doğumu izleyen dönemdeki geçici ruhsal sıkıntıların olduğu durumdur. Genellikle 3-10. günler arası olur ve 3 gün sıkıntısı ya da bebek sıkıntısı olarak adlandırılır. Genellikle hormonal değişikliklerin artmasıyla meydana gelir. Annelerin % 50-70''inde bu durum gözlenir. Ağlama, sinirlilik, endişe, unutkanlık, üzüntü veya sevinçle karakterizedir. Farklı kültürlerde meydana gelebilir. Fakat duyguların açıkça ifade edildiği ve akraba ile arkadaşların yeni anneye destek ve bakım için çabaladıkları kültürlerde bu durum daha az görülür. Birkaç gün veya 2-3 hafta içinde sonlanabilir.
Orta dereceli depresyon çoğunlukla doğum sonrası haftalar ve aylar içinde oluşur ve görülme sıklığı % 10-15''dir. Uyku alışkanlığı, yemek yeme, zihni konsantrasyonda değişikliklerle, fobiler ve bebeğin veya kendisinin zarar göreceği korkusuna yol açabilir. Tedavide çevresel destek, mümkünse eşi de kapsayan psikoterapi ve ilaç tedavisi gerekir. Bu tür hastalar yalnız bırakılmamalıdır.
Küçük yaşta anne olanlarda şayet yalnızlarsa ilk aylar bozuk uyku düzeni, bebeğin bakım sorumluluğu, ev gibi nedenlerle oluşan yorgunluk ve gerginlik hafif depresyona neden olabilir ve bu durum geçicidir.
