Bağ-Kur''da basamak seçimi ve yükseltme

Soru: Güney TUTAR-Isparta: İki ortaklı kollektif şirketimizi Ticaret Kanunu hükümlerine göre Ticaret Bakanlığı''nca uygun görülerek, mahkeme kararıyla Anonim Şirket''e dönüştürdük. Mayıs 1996 tarihinde eşim hisse aldı ve yönetim kuruluna girdi. Ancak henüz Bağ-Kur kaydını yapmadık. Bu durumda;

a) Bağ-Kur''a hangi basamaktan girmesi gerekir? b) Bağ-Kur''a girişi geciktiği için cezası var mıdır? Varsa ne kadardır? c) Emekli olması için ne kadar prim ödemesi gerekir? Kurucu ortaklarımızdan ikisi önce SSK sigortalısıydı. Şu an çalışmıyorlar. Bağ-Kur''a girmeleri gerekir mi? İsteğe bağlı SSK''lı olabilirler mi? Daha önce SSK''lı olan ve şu anda çalışmayan bayan Bağ-Kur''a girerse, eşi SSK''lı olarak çalıştığı için çocuğuna Bağ-Kur''dan sağlık karnesi çıkarabilir mi?

Cevap: 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu''nun 24. Maddesi gereği anonim şirketlerin yönetim kurulu üyeleri ve kurucu ortakları zorunlu Bağ-Kur sigortası kapsamındadır. Eşiniz şirket ortağı olduğu tarih itibarıyla yönetim kurulu üyesi olduğu için zorunlu Bağ-Kur sigortasına girecektir.

Türk Ticaret Kanunu''na göre anonim şirketin idaresi ve temsili yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu üyeleri kanundan doğan bu görevlerini yerine getirmeleri sebebiyle, şirketin tüzel kişiliği ile aralarında vekalet akdine dayanan bir ilişki bulunmaktadır ve sigortalı sayılmazlar. Bu görevleri nedeniyle hakkı huzur veya sair şekilde ücret almış olmaları hizmet akdi ilişkisi olduğunu göstermez. Bağ-Kur''a ilk girişte birden-on ikinci basamağa kadar sigortalının seçme hakkı vardır. Tercih belirtilmezse birinci basamaktan başlatılır ve altıncı basamağa kadar her yıl otomatik yükseltme yapılır. Altıncı basamaktan sonra, her basamakta iki yıl kalmak, borcu olmamak ve basamak yükseltme talebinde bulunmak şartıyla yükselme imkanı olmaktadır. Onikinci basamaktan sonra bekleme süresi 1 yıla inmektedir. Bir ile onikinci basamak arasında tercih belirtebilirsiniz.

Bağ-Kur Kanunu''na göre sigortalı sayılanların, sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmaları gerekir. Aksi halde kurum re''sen tescil yapabilir. Ancak pratikte kurum kimlerin sigortalı olması gerektiğini tespit edemediği için re''sen tescil işlemi çok az olmaktadır. Bağ-Kur primlerinin ödenmeyen ilk ayı için yüzde 10, takip eden aylar için yüzde 5 gecikme faizi alınmaktadır. Sizden de bu esaslar çerçevesinde ceza alınacaktır. Eşiniz normal olarak 20 tam yıl prim ödeyerek veya yaş haddinden en az 15 tam yıl prim ödeyerek kısmi aylık almaya hak kazanabilecektir.

Şirketin kuruluş tarihinde başka bir işyerindeki çalışmaları dolayısıyla sigortalı olan iki ortağınızın bu işyerindeki sigortalılıkları sona erince zorunlu olarak Bağ-Kur sigortasına girmeleri gerekmektedir. Kurucu ortak ve yönetim kurulu üyesi olamayan ortaklar için böyle bir zorunluluk sözkonusu değildir. Kanunen, şirketi idare ve temsil yetkisi bulunmayan ortaklar, şirkette çalışmaları durumunda, şirket ile aralarında hizmet akdi bağı bulunacağından SSK sigortalısı olabilirler.

Bağ-Kur sigortasına girme durumunda olan bayanın eşi SSK sigortalısı olduğu için çocuklar öncelikle babalarının sigortasından yararlanacaklar ve annelerinden dolayı Bağ-Kur''dan sağlık karnesi almayacaklardır. Hatta çok yersiz bir uygulama ile eşi çalışmayan kadın sigortalıların çocuklarına Bağ-Kur sağlık yardımı vermemektedir. Medeni kanunun erkekleri aile reisi kabul ettiği gerekçe gösterilerek yapılan bu uygulama, kanımızca hukuki bir uygulama değildir.

Bakırköy Sigorta Müdürlüğü''ne teşekkürler Köşemizde üç hafta önce okurumuz Hatice Kahveci''nin Bakırköy Sigorta Müdürlüğü''ne yapmış olduğu emeklilik talebi ve karşılaştığı sorunları etraflıca açıklamış ve yetkilileri göreve davet etmiştik. Yine aynı okurumuzdan aldığımız faksta gazetemizde çıkan yazı üzerine dosyasının tekrar incelendiğini ve iptal edilen sigorta hizmetlerinin tekrar kabul edilerek aylığının bağlandığını belirtmiştir.

Konu ile yakından ilgilenen başta Sayın SSK Genel Müdürü Kemal Kılıçdaroğlu Bey''e, Bakırköy''ün başarılı Sigorta Müdürü Sayın Mehmet Kaplan''a ve diğer ilgililere okurumuz adına teşekkür ediyoruz.

KISA... KISA... KISA... Hüseyin DÖNMEZ-Eskişehir: Bildiğiniz gibi Sosyal Sigortalar Kanunu''na göre, 55 yaşını dolduran erkek sigortalılar en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeyerek yaşlılık aylığına hak kazanabilmektedirler. 3600 günü tamamlamışsınız. Ancak 55 yaşınız ve 15 yıllık sigortalılık süreniz 5 yıl sonra tamamlandığı için 2004 yılında emekli olabileceksiniz. Bulgaristan''daki sigorta hizmetlerinizi mevcut yasalara göre Türkiye''ye aktaramazsınız. Ancak bu konu ile ilgili olarak iki ülke arasındaki görüşmeler devam etmektedir. Anlaşma sağlanabilirse tüm göçmen vatandaşlarımız bu haktan yararlanabilecek ve rahatlayacaklardır.

Reşit SEZGİN-İstanbul: Emekli Sandığı''ndan maaş almaya devam ederek çalıştığınız için sigortalı olarak geçen süreyi hizmet birleştirmesi yapamazsınız. Bunun olabilmesi için çalışmaya başladığınızı Emekli Sandığı''na bildirecek ve maaş almayı durduracaksınız. Siz bu işlemi yapmadığınız için sigorta hizmetinizin birleştirilmesi sözkonusu değildir. Ayrıca emekli olan kişiler için sosyal güvenlik destek primi ödenmesi imkanı vardır. Böylece daha az prim ödenmektedir.