Emekli Sandığı''nda hizmet ihyası
Ayten Günce-Van: 8.5 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra görevimden istifa ederek ayrıldım. 8 yıl aradan sonra SSK''ya isteğe bağlı prim ödemeye başladım. SSK''ya emeklilik müracaatımı yaptığımda öğretmenlikte geçen sürenin sayılmadığı tarafıma bir yazı ile bildirildi. Bu durumda ne yapmamı önerirsiniz?
Cevap: T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre, işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi bir çalışmanın olmaması halinde, önceki hizmetler geçersiz sayılmaktadır. Sizin durumunuz gerçekten buna uygundur ve Sigorta Müdürlüğü haklı olarak tahsis talebinizi reddetmiştir. Ancak bir örneğini gönderdiğiniz yazıda eksik kalan husus vardır. Emekli Sandığı''nda geçen hizmetleri zaman aşımı nedeniyle geçersiz sayılan iştirakçiler, isterlerse bu sürelere ait iştirak bedelini ödeyerek hizmet ihyası (canlandırması) yapabilirler. Size bu konuda da bilgi verilmesi gerekirdi.
Emekli Sandığı''ndan hizmet ihyası yapıldıktan 6 ay sonra, ihya yapılan süre hizmetten sayılmaktadır. Bunun için hemen hizmet ihyası için Emekli Sandığı''na müracaatınızı yapınız. 6 ay sonra hizmetiniz kabul edilecektir ve SSK''ya tekrar emeklilik müracaatı yapabileceksiniz. Konudan daha önce haberiniz olsaydı emeklilik sürenizin dolmasını beklemeden hizmet ihyası ve birleştirmesi için işlemleri başlatabilirdiniz. Sizin durumunuzda olan okuyucularımıza 6 aylık süreyi özellikle dikkate almalarını öneriyorum.
Kız çocuklarının ölüm aylığından yararlanması M.CAN-Ilgın: Babam sigorta emeklisiyken vefat etti. Annem ölüm aylığı almaktadır. Ablam dul ve kendi eşinden kalan Bağ-Kur ölüm aylığı almaktadır. Bu durumda ablam babasının ölüm aylığından yararlanabilir mi? Yararlanırsa annemin aylığında düşme olur mu? Kız çocuğunun babasının ölüm aylığını alabilmesi için belirli bir müracaat süresi vs. şartlar var mıdır?
Cevap: Sosyal Sigortalar Kanunu''na göre kız çocuklarının ana-babalarının ölüm aylığından yararlanabilmesi için, "yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve Sosyal Sigorta''ya, emekli sandıklarına tabi bir işte çalışmayan, buralardan gelir ve aylık almayan kız çocukların her birine yüzde 25 oranında aylık bağlanır."
Bu ifadeden çıkan sonuç; ablanız diğer şartlar uygun olmasına rağmen emekli sandıklarından birisinden ( Bağ-Kur''dan ) aylık aldığı için, babasının ölüm aylığından yararlanamayacaktır.
Anneniz tek olarak aylık aldığı için aylık bağlama oranı yüzde 75 tir. Çocuklardan birisi veya bir kaçı aylık almaya hak kazanacak duruma gelirse bu oran anneniz için (ölen sigortalının eşi) yüzde 50''ye düşecektir.
Ölüm sigortasından hak kazanılan aylık, hakkın doğduğu tarihten itibaren 5 yıl içinde istenmezse zamanaşımına uğrar. Bu durumda olanları aylığı yazılı istek tarihini takip eden aybaşından itibaren başlar. Buradan çıkan sonuç şudur: Ölüm aylığına 5 yıl içinde yapılacak müracaatlarda aylığın başlangıcı ölüm tarihini takip eden aybaşı olacaktır. 5 yıl geçirildikten sonra yapılan taleplerde, yazılı müracaatı takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacaktır. Fakat ölüm tarihi değil hakkın doğduğu tarih esastır. Örneğin, ölüm tarihinde 7 yıl sonra dul kalan kız çocuğu için hakkın başlangıcı dul kaldığı tarihtir. Zamanaşımı dul kaldığı tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır.
Kısa Kısa...
Ayten CANDAR:
Kadın sigortalılara aylık bağlanması için gerekli olan, 50 yaşını tamamlamak ve en az 3600 gün prim ödeme şartları sizin için yerine gelmiştir. Ancak en az 15 yıllık sigortalılık sürenizin tamamlanacağı Ocak 2002 yılında aylık almaya hak kazanabileceksiniz. Çıkarılması öngörülen yasa tasarısı hiçbir şekilde sizin durumunuzu etkilememektedir.
Sıdıka ÖZER-Bursa:
Yurtdışı işçi hizmet borçlanması yapılabilmesi için gerekli olan en önemli şartlardan birisi, yurda kesin dönüş tarihinden itibaren iki yıl içinde borçlanma talebinde bulunulmasıdır. Maalesef siz bu süreyi geçirdiğiniz için borçlanma yapamazsınız.
İbadettin ÇEVİRGEL- Gölpazarı:
İşe girişten önce sakat olduğunuz için malullük sigortasından bu sakatlığınız dolayısıyla aylık alamazsınız. Ancak sakatlık vergi indiriminden yararlanabilirseniz 15 yıllık sigortalılık ve 3600 gün prim ödeyerek yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasını talep edebilirsiniz. Sakatlık vergi indiriminden yararlanmak için işyerinizden çalışma belgesi ve işe girişte belirlenen yüzde 53 sakat raporunuz ile birlikte defterdarlığa müracaat ediniz.
Mehmet YÜCEL-Antakya:
İsteğe bağlı sigortaya geçebilmek için herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna zorunlu sigortaya tabi olmamak, 506 sayılı yasaya göre tescil edilmiş olmak gerekmektedir. Sigorta tesciliniz olduğu için ve herhangi bir yerde çalışmadığınız için isteğe bağlı sigortaya girebilirsiniz. Fiili çalışmanız başlayınca isteğe bağlı sigorta otomatik olarak duracaktır. Veya kendiniz dilekçe vererek bildirim yapabilirsiniz. İki sosyal güvenlik kurumundan emekli olmak mümkün değildir. Hizmet çakışması durumunda birisi mutlaka durdurulacaktır.
